Εκ νέου ανοίγει τον φάκελο της συνταγματικής αναθεώρησης η κυβέρνηση, φέρνοντας στο προσκήνιο μια συζήτηση που φιλοδοξεί να σηματοδοτήσει τον θεσμικό και πολιτικό ορίζοντα της χώρας για τις επόμενες δεκαετίες. Πρόκειται για την τέταρτη αναθεώρηση στην 50χρονη ιστορία του Συντάγματος, με το Μέγαρο Μαξίμου να επιδιώκει την επίσπευση των διαδικασιών, ενόψει και της εισόδου σε προεκλογική τροχιά.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να δώσει το στίγμα των κυβερνητικών προθέσεων, πιθανότατα με τηλεοπτικό μήνυμα και σίγουρα στην αποψινή συνέντευξή του στον ΣΚΑΪ και τον Αλέξη Παπαχελά, ορίζοντας την ατζέντα και τους βασικούς στόχους της αναθεωρητικής διαδικασίας, ενώ περισσότερες λεπτομέρειες για το περιεχόμενο της πρότασης της ΝΔ θα παρουσιάσει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης στη σημερινή ενημέρωση των πολιτικών συντακτών.
Η κυβερνητική πρόταση αναμένεται να ολοκληρωθεί και να παρουσιαστεί εντός του Μαρτίου, με την κοινοβουλευτική διαδικασία να ξεκινά τον Απρίλιο, μέσω της σύστασης της Προαναθεωρητικής Επιτροπής. Το Μέγαρο Μαξίμου επιδιώκει να ανοίξει τον διάλογο εντός της παρούσας Βουλής, ώστε η αναθεώρηση να ολοκληρωθεί από την επόμενη.
Πάντως, η ανάγκη ευρύτερων συναινέσεων αποτελεί κεντρικό στοιχείο της διαδικασίας, καθώς για την αναθεώρηση απαιτούνται αυξημένες πλειοψηφίες. Όπως έχει επισημάνει ο πρωθυπουργός, «εκεί που το Σύνταγμα το ίδιο επιβάλλει ευρύτερες συναινέσεις, πρέπει να βρούμε έναν τρόπο να συνεννοηθούμε», υπογραμμίζοντας ότι η συνταγματική αναθεώρηση μπορεί να αποτελέσει «μία ευκαιρία να δημιουργήσουμε ένα πλαίσιο διαλόγου στα μεγάλα θέματα».
Περί ευθύνης υπουργών
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει καταστήσει σαφές ότι στο επίκεντρο της συζήτησης θα βρεθούν συγκεκριμένα άρθρα, όπως το άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών, το άρθρο 16 για την Παιδεία και τη δυνατότητα ίδρυσης μη κρατικών πανεπιστημίων, το άρθρο 24 για την προσαρμογή της συνταγματικής προστασίας του περιβάλλοντος και το άρθρο 103 για τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων.
Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκονται επίσης ο περιορισμός της διακριτικής ευχέρειας της κυβέρνησης στην επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, τα χρόνια της θητείας του Προέδρου της Δημοκρατίας, η θέσπιση κανόνων δημοσιονομικής ισορροπίας και η υποχρέωση του κράτους για τη διασφάλιση προσιτής στέγης.
Η ΝΔ εκτιμά, εξάλλου, ότι το Σύνταγμα του 1975 ανταποκρίνεται κυρίως στα δεδομένα του 20ού αιώνα και απαιτείται επικαιροποίηση υπό το βάρος σύγχρονων προκλήσεων, όπως η κλιματική αλλαγή και η τεχνητή νοημοσύνη. Στο πλαίσιο αυτό, η διεύρυνση της ατζέντας θεωρείται κρίσιμη, με στόχο ένα θεσμικό πλαίσιο που θα υπηρετεί την Ελλάδα του 2030 και των επόμενων δεκαετιών.
Ο πρωθυπουργός έχει εκφράσει την πρόθεση να ξεκινήσει η σχετική επιτροπή την άνοιξη, θέτοντας το ερώτημα αν τα κόμματα θα ανταποκριθούν σε έναν διάλογο «όπου θα ακούγονται απόψεις και όχι κραυγές».
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, ο οποίος μόλις χθες (στον ΣΚΑΪ) χαρακτήρισε τη συναίνεση «μονόδρομο» για τη συνταγματική αναθεώρηση. «Αν δεν υπάρχει συναίνεση, δεν υπάρχει Συνταγματική Αναθεώρηση», τόνισε, σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση θα απευθυνθεί πρωτίστως στο ΠΑΣΟΚ, ως αξιωματική αντιπολίτευση και κόμμα με ιστορία θεσμικής σοβαρότητας.
Ο Παύλος Μαρινάκης υπογράμμισε ότι η συζήτηση αυτή θα αποτελέσει πολιτικό σημείο αναφοράς ενόψει των εκλογών, καθώς «θα μετρηθούμε όλοι ως προς τη διάθεση να πάμε τον τόπο μπροστά».