“Όταν καείς στο χυλό φυσάς και το γιαούρτι” λένε τώρα σε ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ και Νέα Αριστερά, εξηγώντας για ποιο λόγο δεν θα επιτρέψουν στη ΝΔ να επαναλάβει το ίδιο κόλπο: να περάσουν δηλαδή τώρα κάποιες αλλαγές με 180 “ναι” και μετά τις εκλογές …να αλλάξουν οι αλλαγές και να χρειαστούν μόνο 151 θετικές ψήφοι για να διαμορφώσουν το νέο Σύνταγμα.
Με αυτή την επισήμανση πάντως τα κόμματα του προοδευτικού χώρου είναι σαν να παραδέχονται ότι η ΝΔ θα κερδίσει και τις επόμενες εκλογές, ωστόσο “ντύνουν” τη θέση τους με την παρατήρηση ότι είναι καλό να ψηφιστεί το νέο Σύνταγμα με αυξημένη πλειοψηφία “όποια κυβέρνηση κι αν προκύψει από τις επόμενες εκλογές”.
Για να γίνουν κατανοητά τα παραπάνω, παρατίθεται η τεχνική διαδικασία και η πολιτική εμπειρία:
- Η παρούσα Βουλή, που λέγεται “προτείνουσα”, αποφασίζει ποια άρθρα του Συντάγματος θα αλλάξουν και σε ποια κατεύθυνση.
- Η αμέσως επόμενη Βουλή, που θα προκύψει από τις εθνικές εκλογές και λέγεται “αναθεωρητική”, ψηφίζει τις αλλαγές.
- Όποια τροποποίηση λάβει 150 “ναι” στην προτείνουσα Βουλή, χρειάζεται 180 στην αναθεωρητική - και αντιστρόφως. Ο σοφός, δηλαδή, Συνταγματικός Νομοθέτης σκέφτηκε (και όρισε) πως το Σύνταγμα πρέπει να αλλάζει με ευρύτατη συναίνεση των κομμάτων και όχι με μία απλή κυβερνητική πλειοψηφία, πόσο μάλλον που ανάμεσα στις δύο διαδικασίες παρεμβάλλονται εθνικές εκλογές.
Αυτή τη “σοφία” κατάφερε να προσπεράσει η ΝΔ το 2019 και, όπως δείχνουν οι μέχρι τώρα κινήσεις, την ίδια τακτική θα προσπαθήσει να ακολουθήσει.
Η προηγούμενη διαδικασία αλλαγής του Συντάγματος άνοιξε στα τέλη του 2018, επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ. Ένα από τα άρθρα που αποτέλεσαν πεδίο μεγάλης κόντρας ανάμεσα στον ΣΥΡΙΖΑ και στη ΝΔ ήταν αυτό που αφορούσε την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας. Η πρόταση που κατέθεσε η ΝΔ δεν έτυχε αποδοχής, οπότε άλλαξε στάση αιφνιδίως και …στήριξε τη θέση του ΣΥΡΙΖΑ.
Ποιος (αποδείχθηκε ότι) ήταν ο “γαλάζιος” σχεδιασμός, καθώς είχε τη δημοσκοπική βεβαιότητα πως θα κέρδιζε στις επικείμενες (τότε) εθνικές εκλογές; Να περάσει η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ με 180 “τουλάχιστον” ψήφους ώστε στην επόμενη Βουλή, την αναθεωρητική, να απαιτηθούν μόνο 151 “ναι”. Όπως κι έγινε.
Όταν συγκροτήθηκε η νέα Βουλή, μετά τις εκλογές του Ιουλίου 2019, η νέα κυβερνητική πλειοψηφία άνοιξε την Αναθεωρητική διαδικασία… αλλάζοντας το περιεχόμενο του άρθρου που είχε εγκριθεί στην προηγούμενη Βουλή.
Στην σφοδρή μάχη που εκτυλίχθηκε τότε, ο ΣΥΡΙΖΑ, από τη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης πια, κατήγγειλε τη δεξιά κυβερνητική πλειοψηφία για “εκφυλισμό της Συνταγματικής Αναθεώρησης σε επίπεδο απλού κόλπου”.
Όπως είπαν τότε οι εκπρόσωποι του κόμματος “η ΝΔ ψήφισε στην προτείνουσα Βουλή το ‘α’ και φέρνει στην αναθεωρητική Βουλή το ‘-α’”. Επισημαίνοντας ότι “ναι μεν η προτείνουσα Βουλή δεν προσδιορίζει ακριβώς το περιεχόμενο των αναθεωρητέων διατάξεων, αλλά προσδιορίζει το εύρος εντός του οποίου μπορεί να κινηθεί η αναθεωρητική Βουλή”.
“Ζιζάνιο” το άρθρο 16
Μετά από τα παραπάνω, “είμαστε διπλά και τριπλά προσεκτικοί, δεν θα πέσουμε στην παγίδα του Μαξίμου”, λένε στελέχη της αντιπολίτευσης.
Πέραν τούτων, όμως, πρέπει να ξεκαθαρίσουν τα κόμματα και τη θέση που θα παρουσιάσουν (ξεχωριστά ή από κοινού) για “ακανθώδη” άρθρα, όπως το “16” για τα μη κρατικά πανεπιστήμια.
Στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ θεωρείται δύσκολο να επικρατήσει κοινή άποψη, καθώς άλλα στελέχη είναι πιο κοντά στο “ναι” και άλλα προκρίνουν το “όχι”. Προς το παρόν, όλοι συμφωνούν στην ανάγκη “θεσμικών εγγυήσεων” που πρέπει να παρέχει το Σύνταγμα για τη διασφάλιση και αναβάθμιση των δημοσίων Πανεπιστημίων, αλλά ο “καυγάς” αναμένεται να αφορά την ουσία του νέου άρθρου: ναι ή όχι στα μη κρατικά Πανεπιστήμια.
Σ΄αυτή τη διαφαινόμενη διάσταση απόψεων ποντάρει το Μαξίμου για να σπείρει άλλο ένα “ζιζάνιο” στο ΠΑΣΟΚ εν όψει του συνεδρίου του και ενώ παραμένει η κόντρα για το εάν θα υπάρξει συνεδριακό “βέτο” σε νέα συγκυβέρνηση με τη ΝΔ.
Στελέχη του κόμματος επισημαίνουν ότι “ειδικά γι΄αυτό το άρθρο, το 16, αποκλείεται να επιτρέψουμε ευρεία πλειοψηφία 180 ψήφων σε αυτή τη Βουλή”, ώστε μία πλειοψηφία ΝΔ-συμμάχων της να μην μπορούν να το περάσουν στην επόμενη Βουλή με άλλο περιεχόμενο και με μόνο 151 “ναι”.