Με τις πολεμικές εξελίξεις στην Μέση Ανατολή ξεκίνησε την ομιλία του ο Νίκος Ανδρουλάκης, δεδομένου ότι η συζήτηση για την επιστολική ψήφο των Ελλήνων που ζουν στο εξωτερικό μετατράπηκε εκ των πραγμάτων σε μία άτυπη διαδικασία σε επίπεδο πολιτικών αρχηγών.
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ έκανε λόγο για «επικίνδυνη κλιμάκωση με πολύ σοβαρές συνέπειες για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην περιοχή», διότι, όπως είπε, «η σε εισαγωγικά "προληπτική" επίθεση ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν συνιστά ξεκάθαρα ωμή παραβίαση του διεθνούς δικαίου».
Ως εκ τούτου, τόνισε πως «η στρατιωτική παρουσία μας στην Ανατολική Μεσόγειο πρέπει να αποσκοπεί μόνο στην προστασία του Ελληνισμού, ειδικότερα του Κυπριακού επειδή βρίσκεται εγγύτερα στην εμπόλεμη ζώνη, χωρίς καμία άλλη εμπλοκή της χώρας μας».
Ζήτησε επίσης να μην ξεκινήσει καμία πολεμική επιχείρηση από τις βάσεις στην Ελλάδα.
Για το αντικείμενο της συνεδρίασης, την επιστολική ψήφο των Ελλήνων που ζουν στο εξωτερικό, ο κ. Ανδρουλάκης τάχθηκε υπέρ του μέτρου αυτού, ώστε να ψηφίζουν οι δικαιούχοι από τον τόπο διαμονής τους χωρίς να επιβαρύνονται οικονομικά για να έλθουν στην Ελλάδα.
Διαφώνησε εκ νέου όμως με την «τριεδρική περιφέρεια Αποδήμων», που ορίζει το νομοσχέδιο, επικαλούμενος και τους προβληματισμούς των εκπροσώπων της ομογένειας.
«Μία παγκόσμια εκλογική περιφέρεια σημαίνει τεράστιες δαπάνες και δίνει ισχύ σε όσους διαθέτουν πρόσβαση στα μέσα ενημέρωσης», είπε, ρωτώντας την κυβέρνηση: «Πάτε να φτιάξετε μία παγκόσμια Β΄ Αθήνας ενώ "έσπασε" η πραγματική Β΄ Αθήνας σε μικρότερες περιφέρειες;».
Η πρόταση που έκανε ήταν να ψηφιστεί σήμερα η επιστολική ψήφος, ώστε να ισχύσει στις επόμενες εκλογές, αλλά να παραμείνει η εκπροσώπηση των ομογενών βουλευτών στα ψηφοδέλτια Επικρατείας των κομμάτων «μέχρι να ξαναδούμε το θέμα».
Η εν λόγω πρόταση έχει τη σημασία της διότι εάν η επιστολική ψήφος υπερψηφιστεί με τουλάχιστον 200 «ναι» θα ισχύσει στις επόμενες εθνικές εκλογές, ενώ εάν το άρθρο για την τριεδρική περιφέρεια ψηφιστεί μόνο με τις κυβερνητικές ψήφους θα ισχύσει … στις μεθεπόμενες εκλογές.
Ο κ. Ανδρουλάκης παρατήρησε σκωπτικά ότι ο πρωθυπουργός «δεν βρήκε να πει ούτε μία λέξη» για την καταδίκη από το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών τεσσάρων προσώπων με εμπλοκή στις υποκλοπές μέσω του Predator.
Και ανακοίνωσε ότι το κόμμα του καταθέτει σήμερα (4/3) το αίτημα για προ ημερησίας διατάξεως συζήτηση με αυτό το θέμα.
Επιστολή Νίκου Ανδρουλάκη, Προέδρου ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής στον Πρόεδρο της Βουλής για τη διεξαγωγή προ ημερησίας διατάξεως συζήτησης
Χαρακτηριστικά αναφέρω:
- Την Εξεταστική Επιτροπή – φιάσκο, στην οποία η κυβερνητική πλειοψηφία αρνήθηκε να καλέσει μια σειρά από βασικούς μάρτυρες ώστε στη συνέχεια να προβεί στην προαποφασισμένη απαλλαγή όλων των εμπλεκόμενων πολιτικών προσώπων από τις ευθύνες τους, σε πλήρη αντίθεση με τα στοιχεία της υπόθεσης, καθώς και τα αντίστοιχα συμπεράσματα της Επιτροπής PEGA του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη διερεύνηση της χρήσης λογισμικών παρακολουθήσεων.
- Την αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου από την κυβερνητική πλειοψηφία με «νυχτερινή» διάταξη που τέθηκε στο τέλος ενός άσχετου νομοσχεδίου εκατοντάδων σελίδων που προέβλεπε… μέτρα κατά του COVID (!)-χωρίς επαρκή αιτιολογία και παραπλανώντας τη Βουλή- και με την οποία επιβλήθηκε καθολική απαγόρευση ενημέρωσης των παρακολουθούμενων προσώπων για τους λόγους παρακολούθησής τους, με τη σχετική διάταξη να έχει ήδη κριθεί αντισυνταγματική από το Συμβούλιο της Επικρατείας.
- Την άρνηση της ευρισκόμενης υπό την εποπτεία του Πρωθυπουργού ΕΥΠ να συμμορφωθεί με την ανωτέρω απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας και να μου χορηγήσει πλήρες αντίγραφο του φακέλου της παρακολούθησής μου.
- Την εντελώς τυπική έρευνα, στην οποία προέβη η Εθνική Αρχή Διαφάνειας στις εμπλεκόμενες εταιρείες και στην ΕΥΠ, όπου κατά παραδοχή της προϊσταμένης της απλά ελέγχθηκαν οι συμβάσεις για το… αν αυτές αναφέρονται σε πώληση παράνομου κατασκοπευτικού λογισμικού!
- Την αντισυνταγματική, χωρίς την απαιτούμενη πλειοψηφία και με την απολύτως αναγκαία και χωρίς προσχήματα συμβολή της Ελληνικής Λύσης, αλλαγή της σύνθεσης της Ολομέλειας της ΑΔΑΕ, ώστε να ελεγχθεί πλήρως η Ανεξάρτητη αυτή Αρχή και η έρευνά της.
- Τις σε κάθε περίπτωση τραγικά καθυστερημένες (μετά από εβδομάδες ή και μήνες), κατόπιν ραντεβού και ενίοτε προσυνεννοημένες, όπως προέκυψε από καταθέσεις στο Δικαστήριο στην ως άνω δίκη των υποκλοπών, έρευνες των Αρχών σε στενούς συνεργάτες των κατηγορουμένων και τις εμπλεκόμενες εταιρείες, οι οποίες στο μεταξύ είχαν εκκενώσει τα γραφεία και τις εγκαταστάσεις τους.
- Τη στρεβλή, παράτυπη και αντίθετη στον σκοπό της λειτουργία της Εξεταστικής Επιτροπής της Βουλής για τη διερεύνηση του σκανδάλου των παράνομων παρακολουθήσεων. Σε αυτήν τη διαδικασία, σύμφωνα με κατάθεση μάρτυρα στη δίκη ενώπιον των υποκλοπών - η οποία δεν έχει απαντηθεί ή διαψευσθεί από την Κυβέρνηση ή την κοινοβουλευτική πλειοψηφία - όταν ο ίδιος είχε προσέλθει ως μάρτυρας ενώπιον της Επιτροπής, του υποβλήθηκαν από βουλευτές της πλειοψηφίας ερωτήσεις εκ των προτέρων γνωστές στον ίδιο.
Η πρόσφατη απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών συνιστά καίριο θεσμικό γεγονός. Η καταδίκη τεσσάρων προσώπων για την παράνομη χρήση του κατασκοπευτικού λογισμικού «Predator» και η ρητή αναφορά σε ενδεχόμενη διερεύνηση περαιτέρω αξιόποινων πράξεων, μεταξύ των οποίων και αυτού της κατασκοπείας, διαψεύδει οριστικά το κυβερνητικό αφήγημα περί «αμιγώς ιδιωτικής υπόθεσης» και την αποποίηση των κυβερνητικών ευθυνών. Καταρρίπτει δε πλήρως και το περίφημο «πόρισμα» του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, στον οποίο είχε ανατεθεί η δικογραφία μετά από αφαίρεσή της από τους Εισαγγελείς Πρωτοδικών και ο οποίος μεταξύ άλλων είχε απορρίψει και κάθε ένδειξη τέλεσης του αδικήματος της κατασκοπείας.
Όταν αποδεικνύεται η ύπαρξη οργανωμένου μηχανισμού παρακολούθησης σε βάρος δεκάδων πολιτικών, δικαστικών και στρατιωτικών προσώπων, η σιωπή του Πρωθυπουργού δεν μπορεί να εκληφθεί ως ουδετερότητα, αλλά ως πολιτική υπεκφυγή, εγείροντας ταυτόχρονα αμείλικτα ερωτήματα, στα οποία η Κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει: πώς είναι δυνατόν πρόσωπα που σήμερα καταδικάστηκαν να δρούσαν ανενόχλητα, να απολάμβαναν κρατική προστασία, να συμμετείχαν σε επίσημες κρατικές αποστολές και να εξασφάλιζαν άδειες εξαγωγής κατασκοπευτικού λογισμικού από την Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας;
Ομοίως ανεξήγητη είναι και η σιωπή των πολυάριθμων υπουργών της σημερινής κυβέρνησης, οι οποίοι ουδέν έχουν πράξει για να συνδράμουν την Δικαιοσύνη ώστε να διερευνήσει τι συνέβη με την παγίδευση ή απόπειρα παγίδευσης των τηλεφώνων τους και αν αυτή προήλθε από το εσωτερικό ή το εξωτερικό.
Όλα τα παραπάνω σχηματίζουν μία εικόνα βαθιάς θεσμικής παρακμής, που δεν αξίζει στην Ελλάδα και στον ελληνικό λαό.
Τα τελευταία επτά χρόνια, με ευθύνη της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας, διαμορφώνεται ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο σοβαρής θεσμικής υποχώρησης, το οποίο χαρακτηρίζεται από υποθέσεις που πλήττουν τη θεσμική τάξη, παραβιάσεις του Συντάγματος και του Κανονισμού της Βουλής, απόπειρες περιορισμού της διαφάνειας και λογοδοσίας και επιθέσεις σε Ανεξάρτητες Αρχές και ευρωπαϊκούς θεσμούς, όπως η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Ενδεικτικά:
1) Συνεχείς περιπτώσεις παραβίασης ή καταστρατήγησης του Συντάγματος, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το άρθρο 86 του Συντάγματος για την ποινική ευθύνη των Υπουργών. Παραβιάσεις και μεθοδεύσεις με στόχο τη συγκάλυψη των κυβερνητικών ευθυνών τόσο στο πλαίσιο του εγκληματικού δυστυχήματος των Τεμπών όσο και, πιο πρόσφατα, στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, με αποκορύφωμα την πρωτοφανή μεθόδευση της κατάχρησης της επιστολικής ψήφου των βουλευτών για τον έλεγχο της ψηφοφορίας για τη διερεύνηση ποινικών ευθυνών των κ.κ. Βορίδη και Αυγενάκη.
2) Συνεχείς παραβιάσεις του Κανονισμού της Βουλής, με την εισαγωγή πλήθους άσχετων τροπολογιών της τελευταίας στιγμής, δίχως να προηγηθεί οποιαδήποτε δημόσια διαβούλευση, συζήτηση στις αρμόδιες κοινοβουλευτικές επιτροπές ή ακρόαση φορέων και με παραβίαση των διατάξεων που αφορούν στην επιστολική ψήφο και τη μυστικότητα της ψήφου.
3) Ανεπίτρεπτες παρεμβάσεις στη λειτουργία και το έργο Ανεξάρτητων Αρχών: Καθ’ όλη τη διάρκεια της διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας, γίναμε μάρτυρες μιας συντονισμένης επίθεσης στις ανεξάρτητες αρχές και στον ρόλο τους όποτε η άσκηση των ελεγκτικών τους αρμοδιοτήτων μπορούσε να απειλήσει την παντοδυναμία της Κυβέρνησης και να τη φέρει προ των ευθυνών της. Η υποστελέχωση κρίσιμων αρχών, όπως η Επιτροπή Ανταγωνισμού, οι αλλαγές στη σύνθεσή τους χωρίς την απαιτούμενη συνταγματική πλειοψηφία, όπως στην περίπτωση της Αρχής Διασφάλισης Απορρήτου Επικοινωνιών, καθώς και οι επανειλημμένες επιχειρήσεις στοχοποίησης μελών τους δημιουργούν εύλογα ερωτήματα ως προς τον σεβασμό της συνταγματικά ή νομοθετικά κατοχυρωμένης ανεξαρτησίας τους.
4) «Επιτελικές» αποτυχίες του Επιτελικού Κράτους: Οι πολυδιαφηµισµένες νοµοθετικές πρωτοβουλίες, όπως το επιτελικό κράτος και το νέο σύστηµα επιλογής των διοικήσεων δηµοσίων φορέων, οδήγησαν στην πρωτοφανή συγκέντρωση εξουσιών στο Μέγαρο Μαξίμου και στην ουσιαστική κομματικοποίηση της ανώτερης δημόσιας διοίκησης. Το σύστημα επιλογής διοικήσεων δημοσίων φορέων κατέστησε τη στελέχωση κρίσιμων θέσεων αντικείμενο στενού κυβερνητικού ελέγχου, αναιρώντας την αξιοκρατία και υπονομεύοντας τη διαφάνεια στη διαχείριση των δημόσιων πόρων.
Τα ανωτέρω δεν συνιστούν μεμονωμένα περιστατικά, αλλά εκφάνσεις μιας ευρύτερης θεσμικής διολίσθησης και μιας νοοτροπίας που βλέπει το κράτος ως λάφυρο. Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται και στους διεθνείς δείκτες: σύμφωνα με τον Δείκτη Κράτους Δικαίου 2025 του World Justice Project, η Ελλάδα κατατάσσεται στην 48η θέση μεταξύ 143 χωρών, υποχωρώντας σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ενώ βρίσκεται στην 29ηθέση από τις συνολικά 31 χώρες της Ευρώπης, της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών (EFTA) και της Βόρειας Αμερικής, ξεπερνώντας μόνο τη Βουλγαρία και την Ουγγαρία.
Η Μεταπολίτευση οικοδόμησε ένα πλαίσιο δημοκρατικής σταθερότητας που άντεξε ακόμη και στις σφοδρότερες οικονομικές και κοινωνικές δοκιμασίες. Σήμερα, όμως, αντί να ενισχύεται, αποδυναμώνεται. Η λογοδοσία περιορίζεται, η θεσμική ισορροπία διαταράσσεται και η διαφάνεια υποχωρεί. Η αυξανόμενη δυσπιστία των πολιτών απέναντι στους θεσμούς δεν είναι συγκυριακή αλλά αποτέλεσμα συγκεκριμένων πολιτικών επιλογών της Κυβέρνησης. Σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο (τέλη 2024), μόλις το 32% των πολιτών δηλώνει εμπιστοσύνη στην προστασία του κράτους δικαίου, επίδοση που κατατάσσει την Ελλάδα στην τελευταία θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η χώρα δεν αντέχει έναν νέο κύκλο απαξίωσης των θεσμών και διάρρηξης της εμπιστοσύνης των πολιτών στη Δημοκρατία.
Το ΠΑΣΟΚ έχει διαχρονικά ταυτιστεί με τη θεσμική θωράκιση της Δημοκρατίας. Οι Ανεξάρτητες Αρχές, το ΑΣΕΠ, η Διαύγεια, η Ανοιχτή Διακυβέρνηση και η αιρετή Αυτοδιοίκηση αποτελούν συγκεκριμένες θεσμικές τομές που ενίσχυσαν τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και τον έλεγχο της εξουσίας.
Για τους λόγους αυτούς, ζητώ, σύμφωνα με το άρθρο 143 ΚτΒ, να διενεργηθεί άμεσα προ ημερησίας διατάξεως συζήτηση στην Ολομέλεια της Βουλής για την κατάσταση του Κράτους Δικαίου, των Θεσμών και της λειτουργίας του Κοινοβουλίου στην Ελλάδα.
«Για το νέο πάρτι αναθέσεων 7.700.000 ευρώ που βαραίνει τη ΝΔ, θα μας πείτε κάτι ή πάλι οι υποτιθέμενες διαγωνιστικές διαδικασίες θα είναι κομμένες και ραμμένες για τα “γαλάζια” παιδιά;»
Κατά τη δευτερολογία του ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής τόνισε τα εξής:
«Καταρχάς, χαίρομαι γιατί ξεκαθαρίσαμε το τοπίο πιθανών δεύτερων εκλογών για να μην υπάρχουν διενέξεις και διαφορετικές προσεγγίσεις που μπορούν να καταλήξουν και στα δικαστήρια.
Το δεύτερο και πολύ ουσιαστικό είναι η παγκόσμια εκλογική περιφέρεια. Γιατί επιμένουμε; Και θα μιλήσουμε και για τις τρεις περιφέρειες που προτείνετε. Εσείς επιλέξατε στο Επικρατείας σας έναν πρώην Ευρωπαίο Επίτροπο. Εμείς επιλέξαμε μια εργαζόμενη Ελληνίδα που δουλεύει εδώ και χρόνια στο εξωτερικό. Σας ρωτώ, με όριο δαπανών 234.000 ευρώ, αυτή η μητέρα, ένας νέος εργαζόμενος, ένας νέος επιστήμονας, μπορεί να συμμετέχει σε αυτές τις εκλογές, είτε είναι μια παγκόσμια περιφέρεια, είτε όλη η Ευρώπη μια περιφέρεια;
Ποια, λοιπόν, είναι η λογική; Να γίνουν οι εκλογές επιστολικά, να έχουμε τα στοιχεία της συμμετοχής και με βάση τα πραγματικά στοιχεία της συμμετοχής, να έρθει η Βουλή των Ελλήνων με την επόμενη κυβέρνηση και να νομοθετήσει πώς θα γίνει η εκλογική διαδικασία.
Έως τότε, θα υπάρχει η επιλογή του Επικρατείας, όπου το κάθε κόμμα θα έχει την ευθύνη του τι συμβολίζει γι’ αυτό η ομογένεια. Η ομογένεια συμβολίζεται από πρώην Ευρωπαίο Επίτροπο που τυγχάνει και να είναι και πολύ καλός μου φίλος; Συμβολίζεται από έναν πολύ ισχυρό επιχειρηματία; Συμβολίζεται από ένα σημαντικό τραγουδιστή; Ή συμβολίζεται από τη δική μου γενιά και τις νεότερες γενιές που έφυγαν στο εξωτερικό λόγω των μνημονίων και περιμένουν να βελτιωθεί και να αλλάξει η Ελλάδα για να επιστρέψουν πίσω;
Και κάτι ακόμη για την ομογένεια: Οι ομογενείς, οι φορείς, έθεσαν τα θέματα που σας είπα, κύριε Μητσοτάκη. Οι ίδιοι. Οι ίδιοι μίλησαν για την αξιοπιστία των μητρώων, για την προστασία των προσωπικών δεδομένων, για τον τρόπο ταυτοποίησης, για την αντιπροσωπευτικότητα. Για αυτά έχετε να πείτε; Σε αυτούς απαντάτε, όχι σε εμάς.
Και κάτι ακόμη. Σχολιάσατε τα πάντα. Για το νέο πάρτι αναθέσεων 7.700.000 ευρώ που βαραίνει τη Νέα Δημοκρατία, θα μας πείτε κάτι ή πάλι θα πούμε ότι οι απευθείας αναθέσεις και οι υποτιθέμενες διαγωνιστικές διαδικασίες θα είναι κομμένες και ραμμένες στα "γαλάζια" παιδιά της Νέας Δημοκρατίας;
Και, κλείνοντας, εμείς έχουμε διάθεση συναίνεσης και το αποδεικνύουμε στην πράξη. Πρέπει να διευκολύνουμε όλους τους Έλληνες που έχουν δικαίωμα να έρθουν στην Ελλάδα, χωρίς εμπόδιο, χωρίς κόστος, να ασκήσουν επιστολικά το δικαίωμά τους από την περιοχή που διαμένουν στο εξωτερικό.
Και χαίρομαι που βλέπω και άλλα κόμματα να δείχνουν τη διάθεση αυτής της συναίνεσης. Όμως, πρέπει σε αυτά τα θέματα να μπαίνουν οι συναινέσεις και σε άλλα πεδία, βαθύτερα πεδία. Και για τη γλώσσα και για την παιδεία και για τις υποδομές και για τα κίνητρα. Αν θέλουμε πραγματικά αυτούς τους ανθρώπους να τους βλέπουμε σε μια νέα μεγάλη Ελλάδα που και εκεί χτυπάει η καρδιά του ελληνισμού και είναι χρήσιμη η άποψή τους και η εμπειρία τους, αλλά και οι επιτυχίες τους στις χώρες που μένουν».