Με ερώτηση - παρέμβαση που κατέθεσε αργά το βράδυ της Τετάρτης προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο ευρωβουλευτής και μέλος των επιτροπών Προϋπολογισμού και Συνταγματικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ζητά άμεσες διευκρινίσεις για τις δηλώσεις της τουρκικής κυβέρνησης για την συμμετοχή της Τουρκίας στο "Made in Europe", σχετικά με τον νέο ευρωπαϊκό κανονισμό για την επιτάχυνση της βιομηχανικής ικανότητας και την αποανθρακοποίηση στρατηγικών τομέων.
Αφορμή αποτέλεσαν δηλώσεις του Υπουργού Εμπορίου της Τουρκίας Ömer Bolat, ο οποίος υποστήριξε ότι η πρόταση της Επιτροπής αναγνωρίζει στην πράξη την τελωνειακή ένωση ΕΕ–Τουρκίας με τρόπο που επεκτείνει κατ’ αρχήν το καθεστώς «EU origin» – δηλαδή «ευρωπαϊκής προέλευσης» – και σε προϊόντα τουρκικής παραγωγής.
Στην ερώτησή του, ο Νικόλας Φαραντούρης επισημαίνει ότι η τελωνειακή ένωση μεταξύ της Ευρωπαϊκή Ένωση και της Τουρκίας, που θεσπίστηκε το 1995, δεν συνεπάγεται συμμετοχή της Τουρκίας στην ενιαία αγορά ούτε ισοδύναμη πρόσβαση στα ευρωπαϊκά βιομηχανικά καθεστώτα. Υπογραμμίζει επίσης ότι η τουρκική βιομηχανία λειτουργεί σε διαφορετικό κανονιστικό περιβάλλον από εκείνο της ΕΕ, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε στρέβλωση του ανταγωνισμού και παράκαμψη των ευρωπαϊκών κανόνων παραγωγής.
«Δεν μπορεί το “Made in Europe” να μετατραπεί σε “Made elsewhere” μέσα από ερμηνευτικά τεχνάσματα», σημειώνει ο Έλληνας ευρωβουλευτής, τονίζοντας ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανική πολιτική οφείλει να προστατεύει την παραγωγική βάση της Ένωσης και να διασφαλίζει συνθήκες θεμιτού ανταγωνισμού.
Ο Νικόλας Φαραντούρης επισημαίνει ακόμη ότι, «σε μια περίοδο κατά την οποία η ΕΕ επιδιώκει την ενίσχυση της στρατηγικής της αυτονομίας και της ανθεκτικότητας των αλυσίδων αξίας, η έμμεση ενσωμάτωση μιας τρίτης χώρας σε κρίσιμες ευρωπαϊκές βιομηχανικές πολιτικές εγείρει σοβαρά εμπορικά και γεωπολιτικά ζητήματα».
Με την ερώτησή του προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο ευρωβουλευτής ζητά να διευκρινιστεί:
- Εάν ο στόχος της πρότασης για τον νέο κανονισμό είναι να οδηγήσει σε εξομοίωση τουρκικών προϊόντων με προϊόντα ευρωπαϊκής προέλευσης,
- Εάν μια τέτοια ερμηνεία συνάδει με το ισχύον πλαίσιο της τελωνειακής ένωσης ΕΕ–Τουρκίας, και
- Και με ποιους μηχανισμούς θα διασφαλιστεί η προστασία της ευρωπαϊκής βιομηχανικής βάσης και του θεμιτού ανταγωνισμού.
«Η ευρωπαϊκή βιομηχανική πολιτική δεν μπορεί να υπονομεύεται από ασάφειες ή μονομερείς ερμηνείες τρίτων χωρών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή οφείλει να δώσει σαφείς απαντήσεις και η Ελληνική Κυβέρνηση να πάρει σαφή θέση», καταλήγει ο Νικόλας Φαραντούρης.
Η Γραπτή Ερώτηση Φαραντούρη
Τις τελευταίες ώρες, ο τουρκικός Τύπος αναμεταδίδει δηλώσεις του Υπουργού Εμπορίου Ömer Bolat, ο οποίος ισχυρίζεται ότι η πρόταση κανονισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την επιτάχυνση της βιομηχανικής ικανότητας και την απανθρακοποίηση στρατηγικών τομέων (1) αναγνωρίζει στην πράξη την τελωνειακή ένωση με την Τουρκία, με τρόπο που επεκτείνει κατ’ αρχήν το καθεστώς “EU origin” και σε προϊόντα τουρκικής παραγωγής (2).
Ωστόσο, η τελωνειακή ένωση ΕΕ-Τουρκίας που συνήφθη το 1995 (η αναβάθμιση της οποίος παραμένει "παγωμένη"), δεν συνεπάγεται συμμετοχή της Τουρκίας στην ενιαία αγορά ούτε ισοδύναμη πρόσβαση σε ευρωπαϊκά βιομηχανικά καθεστώτα ή προγράμματα (3). Η τουρκική βιομηχανία λειτουργεί σε πολύ διαφορετικό κανονιστικό περιβάλλον από αυτό της ΕΕ. Η αποδοχή ισοδύναμου καθεστώτος θα οδηγήσει σε στρέβλωση του ανταγωνισμού, παράκαμψη των ευρωπαϊκών κανόνων παραγωγής και μεταφορά βιομηχανικής δραστηριότητας εκτός ΕΕ.
Επίσης, ενώ η ΕΕ προσπαθεί να ενισχύσει τη στρατηγική της αυτονομία και την ανθεκτικότητα των παραγωγικών και κρίσιμων υποδομών, η έμμεση ενσωμάτωση μιας τρίτης χώρας, η οποία απειλεί την κυριαρχία και την ασφάλεια κρατών-μελών, σε κρίσιμες βιομηχανικές πολιτικές, θα έχει σοβαρές εμπορικές και γεωπολιτικές συνέπειες.
Ερωτάται η Επιτροπή:
1) Είναι στις προθέσεις της η σιωπηρή αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης μέσω δευτερογενούς νομοθεσίας;
2) Ισχύει πράγματι ότι τουρκικά προϊόντα μπορούν να θεωρούνται de facto ευρωπαϊκής προέλευσης;
3) Με ποιες πολιτικές προτίθεται να διασφαλίσει τη λειτουργία του υγιούς και θεμιτού ανταγωνισμού στο πλαίσιο της στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ;