«Υπήρξε μια εκτενής συζήτηση γύρω από τις οικονομικές επιπτώσεις αυτής της παρατεταμένης γεωπολιτικής κρίσης, αυτού του πολέμου που εξελίσσεται αυτή τη στιγμή στη Μέση Ανατολή», δήλωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, αμέσως μετά την ολοκλήρωση των εργασιών της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες.
Όπως είπε, «είναι κοινός τόπος ότι όσο περισσότερο συνεχίζονται οι συγκρούσεις, τόσο πιο αρνητικές θα είναι οι επιπτώσεις για την παγκόσμια, την ευρωπαϊκή και -κατά συνέπεια- και την ελληνική οικονομία. Υπήρξε μια διατύπωση στα συμπεράσματα που ανοίγει την πόρτα για περισσότερη ευελιξία στη λήψη μέτρων, εθνικών αλλά και ευρωπαϊκών, για την αντιμετώπιση αυτής της έκτακτης κρίσης.
Η κυβέρνηση είναι έτοιμη, στα πλαίσια των δημοσιονομικών δυνατοτήτων της, να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις από τις αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων και ενδεχομένως της ηλεκτρικής ενέργειας».
Σχετικά με την ενεργοποίηση της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής της Ε.Ε., ο πρωθυπουργός σημείωσε πως «είναι εξαιρετικά θετικό ότι στην περίπτωση της επίθεσης που δέχτηκε η Κύπρος, πολλές ευρωπαϊκές χώρες, με πρώτη την Ελλάδα, έσπευσαν να συνδράμουν την Κύπρο, ώστε να αισθάνεται απολύτως ασφαλής.
Αποτέλεσε μια de facto ενεργοποίηση του άρθρου 42, παράγραφο 7, της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής της Ε.Ε. Και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αλλά και η κυρία Κάλλας αναγνώρισαν την ανάγκη να προχωρήσουμε γρήγορα κάποια βήματα παραπέρα.
Να χαράξουμε δηλαδή έναν σαφή οδικό χάρτη με ορίζοντα μηνών -και όχι ετών- έτσι ώστε να μπορέσουμε να έχουμε ένα σαφές επιχειρησιακό σχέδιο σε περίπτωση που χρειαστεί να ενεργοποιηθεί αυτή η ρήτρα, ποια θα ήταν τα βήματα που θα κάναμε, ανάλογα της απειλής.
Ήταν μια σημαντική κατάκτηση για την πατρίδα μας και την Κύπρο, καθώς μιλούσε επισταμένα για την ανάγκη, στα πλαίσια της στρατηγικής αυτονομίας, να δώσουμε περιεχόμενο και βάθος σε αυτή την πολύ σημαντική ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής. Η περιπέτεια της Κύπρου είναι μια ευκαιρία για την Ελλάδα και την Κύπρο ώστε να προχωρήσει η συζήτηση σε μια κατεύθυνση που αναντίρρητα εξυπηρετεί τα εθνικά μας συμφέροντα».
Κληθείς να σχολιάσει τις επικρίσεις της αντιπολίτευσης για την αναχαίτιση ιρανικών πυραύλων από ελληνικούς Patriot στη Σαουδική Αραβία, ο κ. Μητσοτάκης επεσήμανε ότι «οι Patriot βρίσκονται στην Σαουδική Αραβία, με απόφαση του ΚΥΣΕΑ από το 2021, στα πλαίσια μιας ευρύτερης προσπάθειας να προστατευθούν κρίσιμες υποδομές που έχουν να κάνουν με την ασφάλεια τροφοδοσίας καυσίμων.
Η σημερινή αναχαίτιση ήταν μια αυστηρά αμυντική δράση που εντάσσεται στα πλαίσια αυτής της συμφωνίας. Δεν θα έπρεπε κανείς να βγάζει περισσότερα συμπεράσματα, παρά μόνο να αναγνωρίσει ότι και στην πράξη οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις απέδειξαν την επιχειρησιακή τους ετοιμότητα.
Τονίζω και πάλι ότι ήταν μια αμιγώς αμυντική ενέργεια στα πλαίσια μιας συμφωνίας. Εάν το κρίσιμο αυτό διυλιστήριο της Σαουδικής Αραβίας είχε πράγματι κτυπηθεί, η τιμή του πετρελαίου σήμερα θα ήταν πολύ υψηλότερη από αυτήν που είναι.
Η προστασία των κρίσιμων ενεργειακών υποδομών θα πρέπει να αποτελεί αυτή τη στιγμή πρώτη προτεραιότητα. Ελλάδα και Γαλλία πρωταγωνιστήσαμε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στην ανάγκη να διατυπωθεί μια πρόταση για ένα μορατόριουμ που θα αποκλείει οποιοδήποτε πλήγμα κατά ενεργειακών εγκαταστάσεων, είτε αυτές βρίσκονται στο Ιράν είτε αυτές βρίσκονται στις χώρες του Κόλπου».
«Νομικά ανυπόστατοι»
Σχετικά με τις τουρκικές αντιδράσεις για την μετακίνηση πυροβολαρχίας Patriot στην Κάρπαθο, υπογράμμισε: «Οι ισχυρισμοί αυτοί είναι νομικά ανυπόστατοι, αλλά θα έλεγα ότι είναι και παντελώς άκαιροι, αν λάβει κανείς υπόψη την ευρύτερη γεωπολιτική συγκυρία. Μία κουβέντα μόνο επ’ αυτού: Η Ελλάδα δεν διαπραγματεύεται με κανέναν τη διάταξη των αμυντικών της δυνάμεων σε επιχειρησιακό επίπεδο».
Στην ερώτηση ποια μέτρα θέλει να δει στον τομέα της ενέργειας και αν αυτό που βιώνουμε είναι ενεργειακή κρίση ή απλώς ενεργειακό σοκ, ο πρωθυπουργός απάντησε:
«Προς το παρόν, πρόκειται για ενεργειακό σοκ και πρέπει να καταβάλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια να διασφαλίσουμε ότι δεν θα εξελιχθεί σε μακροχρόνια ενεργειακή κρίση. Ασφαλώς, ο καλύτερος τρόπος για να εκτονωθεί η κατάσταση θα ήταν να σταματήσουν οι εχθροπραξίες το συντομότερο δυνατόν, να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ και να αποκατασταθεί η ομαλή λειτουργία των εφοδιαστικών αλυσίδων ως προς την ενέργεια.
Πρέπει, ωστόσο, να έχουμε επίγνωση του γεγονότος ότι χρειαζόμαστε μία συγκεκριμένη εργαλειοθήκη, τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η οποία θα μας επιτρέψει να αντιμετωπίσουμε ζητήματα που αφορούν τις υψηλές τιμές της ενέργειας και τα οποία δυσχεραίνουν τη ζωή των καταναλωτών και τις επιχειρήσεις μας. Και θα έλεγα ότι αυτή η κρίση έρχεται να προστεθεί στη συζήτηση που διεξάγουμε σχετικά με την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα.
Γνωρίζουμε ότι, ακόμη και πριν από τον πόλεμο, οι τιμές της ενέργειας στην Ευρώπη ήταν υπερβολικά υψηλές. Το ζήτημα αυτό είχε τεθεί ως κύρια προτεραιότητα από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πριν από κάποιο καιρό και η κρίση προσδίδει μια νέα αίσθηση επείγοντος όσον αφορά την αντιμετώπιση των προκλήσεων που υπήρχαν ήδη, αλλά που φυσικά έχουν αυξηθεί αφότου ξέσπασε πρόσφατα ο πόλεμος».
Τέλος, αναφορικά με καταγγελίες -που επικαλέστηκε δημοσιογράφος- σύμφωνα με τις οποίες οι ελληνικές αρχές χρησιμοποιούν μετανάστες για να απωθούν άλλους μετανάστες προς την Τουρκία στον Έβρο, ο πρωθυπουργός δήλωσε άγνοια αυτών των ισχυρισμών.
Τόνισε πάντως «ένα σημείο, το οποίο μάλιστα αντανακλάται και στα σημερινά συμπεράσματα: ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση στο σύνολό της δεν πρόκειται να επαναλάβει τα λάθη που έκανε το 2015. Η Ελλάδα προστατεύει τα σύνορά της. Είναι υποχρέωσή μου να διασφαλίσω ότι τα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης προστατεύονται. Δεν πρόκειται να απολογηθώ γι’ αυτές τις πολιτικές. Και θα ήθελα να σας ενημερώσω ότι όλα τα μέλη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, μέσω των συμπερασμάτων, έχουν καταστήσει απολύτως σαφές ότι δεν θα επιτρέψουμε μαζική εισροή μεταναστών και προσφύγων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ότι δεν θα επαναλάβουμε τα λάθη του 2015».