Μπορεί ο Κυριάκος Μητσοτάκης να επιθυμεί η σημερινή συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της ΝΔ να αποτελέσει την αφετηρία της κορυφαίας θεσμικής πρωτοβουλίας για τη συνταγματική αναθεώρηση, ωστόσο το μεγάλο ενδιαφέρον είναι το ύφος και οι διαστάσεις των προβληματισμών και των ενστάσεων που θα διατυπώσουν οι περισσότεροι από 40 γαλάζιοι βουλευτές που θα λάβουν το λόγο.
Ήδη το προηγούμενο διάστημα, κυρίως από το Πάσχα και μετά, οι δημόσιες κριτικές παρεμβάσεις των μελών της Κ.Ο. έχουν πολλαπλασιαστεί, θέτοντας στο επίκεντρο σειρά ζητημάτων, όπως η διαχείριση από το Μέγαρο Μαξίμου της υπόθεσης των νέων δικογραφιών του ΟΠΕΚΕΠΕ, η λειτουργία του επιτελικού κράτους, οι τεχνοκράτες υπουργοί, καθώς και το ασυμβίβαστο υπουργών και βουλευτών που προτείνει ο πρωθυπουργός ενόψει της αναθεώρησης του συντάγματος.
Η διαδικασία αναμένεται να αναδείξει εσωτερικές διαφωνίες και διαφορετικές προσεγγίσεις, τις οποίες ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα κληθεί να αντιμετωπίσει με ευελιξία και χωρίς να διαταραχθούν οι σχετικές ισορροπίες.
Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι ο διάλογος αποτελεί πάγια πρακτική για τη ΝΔ, η οποία -όπως τονίζουν- «μόνο κερδισμένη βγαίνει» από τέτοιες εσωκομματικές διαδικασίες.
Σημειώνουν δε πως αυτή η κυβέρνηση, είναι η πρώτη δεύτερης τετραετίας που έχει δημοσκοπική διαφορά διπλάσια από το δεύτερο κόμμα και διεκδικεί μια τρίτη τετραετία, ωστόσο αναγνωρίζουν ότι «πρέπει να μη βάλουμε κάτω από το χαλί τα παράπονα. Κάθε τι που θα πει ο κάθε βουλευτής πρέπει να το ακούσουμε με προσοχή, γιατί αν δεν ήταν οι βουλευτές, δεν θα στηριζόταν η κυβέρνηση. Αλλά, στο τέλος της ημέρας, αυτό, να βγάλει το συμπέρασμα που πρέπει».
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης απορρίπτει τα σενάρια έντασης, τονίζοντας ότι οι προβλέψεις περί «δύσκολων συνεδριάσεων» έχουν διαψευστεί επανειλημμένα. Ταυτόχρονα, χαρακτηρίζει υπερβολικές τις προσπάθειες δημιουργίας αρνητικού κλίματος γύρω από επιμέρους παρεμβάσεις βουλευτών.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, όπως λένε οι συνεργάτες του, δίνει βάρος όχι στη δική του τοποθέτηση, αλλά στο τι θέλουν να πουν οι βουλευτές της ΝΔ, σε μια προφανή προσπάθεια να πέσουν οι τόνοι και να βαδίσει το κόμμα με τη μέγιστη δυνατή συνοχή και συσπείρωση στο δρόμο προς το συνέδριο της επόμενης εβδομάδας και στη συνέχεια προς τις κάλπες.
Βαθιά θεσμική ομιλία
Ο πρωθυπουργός, σύμφωνα με πληροφορίες, θα πραγματοποιήσει μια βαθιά θεσμική ομιλία με επίκεντρο την Συνταγματική Αναθεώρηση, την οποία αντιμετωπίζει διπλά: Αφενός, ως ένα σύνολο κανόνων που έρχεται να δώσει μια συνολική λύση σε θέματα που αφορούν στη λειτουργία του πολιτεύματος και στη δημόσια ζωή τα οποία έρχονται από το παρελθόν. Αφετέρου, επιδιώκοντας να ανοίξει το δρόμο σε «μεγάλες μεταρρυθμίσεις», την ώρα που η χώρα βαδίζει προς την τέταρτη δεκαετία του 21ου αιώνα.
Παράλληλα, με βάση τις ίδιες πληροφορίες, θα δώσει και το περίγραμμα των καθηκόντων της Κ.Ο. ενόψει της Συνταγματικής Αναθεώρησης, του Συνεδρίου και του εκλογικού έτους που επαναλαμβάνουν σε κάθε ευκαιρία ότι είναι το 2027.
Η συνεδρίαση θα ξεκινήσει με τις τοποθετήσεις του γραμματέα της Κ.Ο., Μάξιμου Χαρακόπουλου και ακολούθως του κ. Μητσοτάκη, ο οποίος θα θέσει το γενικό πλαίσιο της συζήτησης. Αμέσως μετά, ο εισηγητής της ΝΔ για τη συνταγματική αναθεώρηση, Ευριπίδης Στυλιανίδης, θα παρουσιάσει τις βασικές προτάσεις της κυβερνητικής πλειοψηφίας.
Η πρόταση της ΝΔ αφορά περίπου 30 άρθρα του Συντάγματος και αποτελεί σύνθεση εισηγήσεων του πρωθυπουργού και προτάσεων βουλευτών, με περισσότερους από 50 να έχουν συμμετάσχει ενεργά στη διαδικασία.
Όπως σημειώνουν στην κυβέρνηση, το πλέγμα των άρθρων που θα παρουσιαστεί σήμερα, αποτελεί επικαιροποίηση και συμπλήρωση της πρότασης της ΝΔ του 2018, αλλά δεν είναι δεσμευτικό και δεν αποτελεί την τελική πρόταση της ΝΔ. Και αυτό, διότι -όπως υπογραμμίζουν- παραμένουν ανοικτοί σε άλλες προτάσεις ή διορθώσεις, οπότε πρόκειται για μια δυναμική διαδικασία η οποία θα έχει συνέχεια.
Η στόχευση του Κυριάκου Μητσοτάκη είναι τριπλή: Η αποκατάσταση της σχέσης εμπιστοσύνης των πολιτών προς το κράτος, τους θεσμούς και το πολιτικό σύστημα, μια λειτουργική και αποτελεσματική δημόσια διοίκηση, καθώς και ένα σύγχρονο Σύνταγμα που θα απαντά στις προκλήσεις του 2026 και όχι του 1975.
Πρόθεση της κυβέρνησης είναι να εκκινήσει στη Βουλή μέσα στον Μάιο, όταν θα κατατεθεί από τη ΝΔ η σχετική πρόταση (απαιτούνται οι υπογραφές 50 βουλευτών) και στη συνέχεια, με απόφαση του Προέδρου της Βουλής, θα συγκροτηθεί και θα ξεκινήσει τις εργασίες της η Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος.
Μεταξύ των άρθρων που έχουν τεθεί στη δημόσια συζήτηση για πιθανές αλλαγές περιλαμβάνονται τα ακόλουθα:
- Άρθρο 5 (Ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας, προσωπική ελευθερία) για την προστασία της ελευθερίας του ατόμου και την ασφάλειά του από την τεχνητή νοημοσύνη.
- Άρθρο 16 (Παιδεία, τέχνη, επιστήμη) για την ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων.
- Άρθρο 30 (Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ρυθμιστής του πολιτεύματος) για μόνο μία θητεία, εξαετούς διάρκειας, του ΠτΔ.
- Άρθρο 51 (Εκλογή βουλευτών, εκλογικό δικαίωμα - συγκεκριμένα για την επιστολική ψήφο) και Άρθρο 54 (Εκλογικό σύστημα, εκλογικές περιφέρειες, βουλευτές Επικρατείας) για τον εκλογικό νόμο.
- Άρθρο 86 (Δίωξη κατά μελών της Κυβέρνησης, Ειδικό Δικαστήριο) για την ποινική ευθύνη υπουργών.
- Άρθρο 90 (Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο) για την επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης.
- Άρθρο 101Α (Ανεξάρτητες αρχές) για τις Ανεξάρτητες Αρχές.
- Άρθρο 103 (Δημόσιοι υπάλληλοι) επανακαθορισμό μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων.
Επιπρόσθετα, έχουν τεθεί τα θέματα της μέριμνας για την προσιτή στέγη, του δημοσιονομικού «κόφτη», της λειτουργίας των κομμάτων και της κλιματικής κρίσης.