Μπορεί ο Αύγουστος να ενδείκνυται διαχρονικά για λίγες στιγμές χαλάρωσης και ανασυγκρότησης στα κομματικά επιτελεία, όμως στο Μέγαρο Μαξίμου γνωρίζουν καλά ότι η φετινή θερινή περίοδος μόνο ανέμελη δεν θα είναι.
Όπως λένε κυβερνητικά στελέχη, οι εθνικές εκλογές τοποθετούνται –σύμφωνα με τον σχεδιασμό του πρωθυπουργού– την επόμενη άνοιξη, ωστόσο η πολιτική φθορά δεν κάνει... θερινές διακοπές. Και αυτό, καθώς, κάθε κρίση που θα εκδηλωθεί μέσα στην καρδιά του καλοκαιριού, μπορεί να επηρεάσει την εικόνα της κυβέρνησης και να διαμορφώσει το κλίμα με το οποίο θα ξεκινήσει ο κρίσιμος πολιτικά Σεπτέμβριος, αρχής γενομένης της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.
Δεν είναι τυχαίο ότι στην πρόσφατη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου ο Κυριάκος Μητσοτάκης ζήτησε από τους υπουργούς του διαρκή επαγρύπνηση και την κυβερνητική μηχανή σε πλήρη λειτουργία, ειδικά σε αυτή τη φάση που ο χρόνος για τις κάλπες πλέον μετρά αντίστροφα.
Το Μέγαρο Μαξίμου καλείται να αποδείξει ότι διαθέτει τόσο το σχέδιο διαχείρισης των κρίσεων, όσο και την πολιτική αντοχή να διατηρήσει την πρωτοβουλία των κινήσεων σε μια περίοδο όπου τίποτα δεν επιτρέπεται να θεωρείται δεδομένο.
Πυρκαγιές και μεταναστευτικό
Το πρώτο και πιο απρόβλεπτο μέτωπο αφορά τις πυρκαγιές. Η εμπειρία των τελευταίων ετών έχει αποδείξει ότι η αντιπυρική περίοδος μπορεί μέσα σε λίγες ώρες να μετατραπεί σε σοβαρή πολιτική δοκιμασία για κάθε κυβέρνηση και η φετινή χρονιά δεν αποτελεί εξαίρεση. Οι μεγάλες φωτιές των τελευταίων ημερών σε Βοιωτία, Ρέθυμνο, Άρτα, Αχαΐα και σε άλλες περιοχές της χώρας επιβεβαίωσαν ότι ο φετινός Αύγουστος ξεκινά με ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες.
Ο συναγερμός είναι διαρκείας και, όπως παραδέχθηκε ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Ευάγγελος Τουρνάς, «τα πολλαπλά συμβάντα, σε συνδυασμό με τις ακραίες καιρικές συνθήκες, έχουν φέρει τον μηχανισμό στα όρια του», αποτυπώνοντας τη δυσκολία της συγκυρίας.
Η χθεσινή επίσκεψη του πρωθυπουργού στο Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων της Πολιτικής Προστασίας δεν είχε μόνο επιχειρησιακό αλλά και πολιτικό συμβολισμό. Στόχος ήταν να σταλεί το μήνυμα ότι η κυβέρνηση παραμένει παρούσα στο πεδίο, στηρίζοντας τις δυνάμεις που επιχειρούν κάτω από εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, πολλές φορές χωρίς τη δυνατότητα αξιοποίησης εναέριων μέσων λόγω των ισχυρών ανέμων.
Εξίσου κρίσιμο πεδίο θεωρείται το μεταναστευτικό. Οι εικόνες από τη μαζική είσοδο μεταναστών στη Θέουτα της Ισπανίας από το Μαρόκο προκάλεσαν έντονο προβληματισμό στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και, φυσικά, στην Αθήνα. Στην κυβέρνηση υπενθυμίζουν ότι η Ελλάδα βίωσε αντίστοιχη πίεση στον Έβρο το 2020 που αντιμετώπισε αποτελεσματικά και θεωρούν ότι τα γεγονότα στην Ισπανία επιβεβαιώνουν την ανάγκη αυστηρής φύλαξης των εξωτερικών συνόρων της Ευρώπης.
Κυβερνητικοί παράγοντες εκτιμούν ότι επιλογές μεγαλύτερης ελαστικότητας στη μεταναστευτική πολιτική λειτουργούν ως κίνητρο για νέες παράνομες μεταναστευτικές ροές. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσουν και την κοινή επιστολή 22 Ευρωπαίων ηγετών -ανάμεσά τους και ο Κυριάκος Μητσοτάκης- προς την ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την οποία ζητούν συνολική αντιμετώπιση του ζητήματος και μεγαλύτερη προστασία των εξωτερικών συνόρων.
Αναπόφευκτη, στο πλαίσιο αυτό, είναι η ανησυχία μήπως γενικευτεί το πρόβλημα και έρθει να χτυπήσει ξανά και την πόρτα της χώρας μας.
Ακρίβεια και Ταμείο Ανάκαμψης
Το μέτωπο, ωστόσο, που εξακολουθεί να απασχολεί περισσότερο την κοινωνία είναι εκείνο της ακρίβειας. Οι αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων, το υψηλό κόστος των μετακινήσεων, οι ανατιμήσεις σε βασικά προϊόντα και η προοπτική των σχολικών αγορών διατηρούν έντονη την πίεση στα οικογενειακά εισοδήματα.
Στο οικονομικό επιτελείο αναγνωρίζουν ότι η συγκυρία παραμένει δύσκολη, δεδομένης και της άγνωστης διάρκειας της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Υποστηρίζουν ότι η στρατηγική της ενίσχυσης των εισοδημάτων, της ανάπτυξης της οικονομίας και της σταδιακής μείωσης των φορολογικών βαρών αποτελεί τη μόνη ασφαλή επιλογή σε βάθος χρόνου. Παράλληλα, διαβεβαιώνουν ότι υπάρχουν διαθέσιμα εργαλεία για νέες παρεμβάσεις, εφόσον οι διεθνείς εξελίξεις το καταστήσουν αναγκαίο και πάντα εντός των επιτρεπόμενων δημοσιονομικών περιθωρίων.
Ειδικά στα καύσιμα, η κυβέρνηση εμφανίζεται αποφασισμένη να εντείνει τους ελέγχους, ώστε οι συμφωνημένες μειώσεις να φτάσουν στην αντλία, ενώ παράλληλα προσβλέπει ότι η συμφωνία με τη βιομηχανία και τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ, η οποία αναμένεται να ενεργοποιηθεί στα τέλη Αυγούστου, θα αποτελέσει ένα ακόμη εργαλείο συγκράτησης των ανατιμήσεων.
Κρίσιμο στοίχημα για την καθημερινότητα των πολιτών, αλλά σε πολιτικό επίπεδο και για την κυβέρνηση, είναι η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης. Παρά την κριτική που δέχεται από την αντιπολίτευση, το οικονομικό επιτελείο εμφανίζεται βέβαιο ότι η Ελλάδα δεν θα χάσει ούτε ένα ευρώ από τους διαθέσιμους ευρωπαϊκούς πόρους.
Στο Μέγαρο Μαξίμου υποστηρίζουν ότι η πρόσφατη αναθεώρηση του ελληνικού σχεδίου, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αποτελεί στοιχείο σωστής διαχείρισης και όχι ένδειξη αποτυχίας, ενώ για τη μεταφορά ορισμένων έργων εκτός του Ταμείου, σημειώνουν ότι αποσκοπεί ακριβώς στη διασφάλιση της ολοκλήρωσής τους μέσω άλλων χρηματοδοτικών εργαλείων.
Παρ' όλα αυτά, κανείς δεν υποτιμά τη σημασία των επόμενων εβδομάδων. Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης ενημέρωσε το Υπουργικό Συμβούλιο ότι έως τις 30 Σεπτεμβρίου θα πρέπει να έχει κατατεθεί το τελευταίο πλήρες αίτημα πληρωμής προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ώστε η χώρα να εξασφαλίσει την πλήρη απορρόφηση των πόρων. Για τον λόγο αυτόν ο πρωθυπουργός ζήτησε από όλους τους συναρμόδιους υπουργούς να κινηθούν χωρίς καθυστερήσεις και να κλείσουν εγκαίρως κάθε εκκρεμότητα.