Προσγείωση στην ελληνική πραγματικότητα για τον Κυριάκο Μητσοτάκη, που επιστρέφει από τις ΗΠΑ, μετά από μία εβδομάδα παραμονής και βρίσκεται αντιμέτωπος με πολλά και δύσκολα μέτωπα.
Η κυβέρνηση έχει μπροστά της έναν διπλό στόχο: να ολοκληρώσει τη θητεία της με όσο το δυνατόν περισσότερα «παραδοτέα» και ταυτόχρονα να διατηρήσει ισχυρή την πολιτική της βάση, με την αυτοδυναμία να παραμένει ο διακηρυγμένος, αλλά εκ των πραγμάτων δύσκολος, εκλογικός στόχος.
Το μεγαλύτερο «αγκάθι» έχει να κάνει με την τσέπη του πολίτη και αφορά τη νέα πίεση από την ενεργειακή κρίση. Η εκτόξευση της τιμής των καυσίμων, ως αποτέλεσμα της παρατεταμένης κρίσης στη Μέση Ανατολή, δημιουργεί εκ νέου πληθωριστικές πιέσεις και επιβαρύνει άμεσα τα νοικοκυριά.
Στο Μέγαρο Μαξίμου γνωρίζουν ότι το ζήτημα αυτό έχει άμεση πολιτική αντανάκλαση, καθώς η εικόνα στην αντλία μεταφέρεται γρήγορα στο κόστος μετακίνησης, στη θέρμανση και τελικά στο διαθέσιμο εισόδημα.
Γι' αυτό και η αναχαίτιση των αυξήσεων στα καύσιμα αποτελεί πλέον άμεση κυβερνητική προτεραιότητα. Οι πρώτες ανακοινώσεις για τα καύσιμα κίνησης αναμένονται την Τετάρτη, ενώ στις 14 Οκτωβρίου, παραμονή της έναρξης διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης, αναμένονται σχετικές ανακοινώσεις και γι αυτό, στο πλαίσιο ενός συνολικού πακέτου παρεμβάσεων.
Ο στόχος που έχει τεθεί είναι σαφής: η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης να διαμορφωθεί όσο το δυνατόν χαμηλότερα από τα 1,75 ευρώ το λίτρο, επίπεδο στο οποίο έκλεισε πέρυσι.
Ο πρωθυπουργός, μιλώντας στο Bloomberg, επανέλαβε την ανάγκη για μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία σε ευρωπαϊκό επίπεδο, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις του αυξημένου ενεργειακού κόστους.
Δύσκολος χειμώνας
Το κυβερνητικό αφήγημα θέλει την ύπαρξη δημοσιονομικού αποθέματος για στοχευμένες παρεμβάσεις, ακριβώς επειδή τα προηγούμενα χρόνια ακολουθήθηκε πολιτική δημοσιονομικής πειθαρχίας. Το στοίχημα, ωστόσο, είναι αν οι παρεμβάσεις θα είναι αρκετές, ώστε να περιορίσουν την κοινωνική πίεση σε έναν χειμώνα που προδιαγράφεται δύσκολος, όπως αναγνωρίζει και ο ίδιος ο κ. Μητσοτάκης.
Το δεύτερο πολιτικό μέτωπο σχετίζεται με την επικείμενη δημιουργία μιας νέας πολιτικής εστίας στα δεξιά της ΝΔ, αυτή από τον Αντώνη Σαμαρά που οργανώνεται με ταχείς ρυθμούς. Ο πρώην πρωθυπουργός και οι συνεργάτες του πραγματοποιούν επαφές με στελέχη από ολόκληρη τη χώρα, με σημαντικό μέρος αυτών να προέρχεται από την κυβερνώσα παράταξη.
Το επιχείρημα που προβάλλεται από την πλευρά Σαμαρά είναι ότι υπάρχει πολιτικό κενό και ένα τμήμα της κοινωνίας θεωρεί ότι δεν εκφράζεται από τη σημερινή ΝΔ. Η προσέγγιση αυτή επιχειρεί να απευθυνθεί ιδιαίτερα σε παλαιότερους γαλάζιους ψηφοφόρους, οι οποίοι εμφανίζονται σήμερα αποστασιοποιημένοι.
Η τελευταία δημοσκοπική καταγραφή (της Metron Analysis για το MEGA), δίνει μια πρώτη ένδειξη του μεγέθους της δυνητικής δεξαμενής: 5% δηλώνει ότι είναι πολύ πιθανό να ψηφίσει το κόμμα που προετοιμάζει ο πρώην πρωθυπουργός και 8% αρκετά πιθανό, δηλαδή συνολικά 13% δηλώνει κάποιας μορφής πιθανότητα ψήφου.
Στην κυβέρνηση έχουν ρίξει τους τόνους απέναντι στον πρώην πρωθυπουργό και αποφεύγουν προς το παρόν την ευθεία μετωπική σύγκρουση. Η γραμμή που εκπέμπεται είναι ότι η αντιπαράθεση με τον Αντώνη Σαμαρά θα είναι πολιτική, με επίκεντρο το κυβερνητικό πρόγραμμα, το όραμα για το 2030 και όσα έχουν ήδη πραγματοποιηθεί, υπενθυμίζοντας παράλληλα το «αμαρτωλό παρελθόν» του.
Διαφορετικές φωνές
Προβληματισμός υπάρχει στο κυβερνητικό στρατόπεδο και για τις διαφορετικές φωνές στο εσωτερικό της Κοινοβουλευτικής Ομάδας και τα περιστατικά που δημιουργούν την εικόνα μιας κυβέρνησης η οποία δεν εμφανίζεται πάντοτε με ενιαία γραμμή.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα η συζήτηση για τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στα καύσιμα, με βουλευτές (ο γραμματέας Κ. Κυρανάκης, ο Στ. Πέτσας κ.α.) να έχουν θέσει δημοσίως το ζήτημα της μείωσής του, την ώρα που το Μέγαρο Μαξίμου επισημαίνει ότι χωρίς ευρωπαϊκή εξαίρεση τα περιθώρια είναι περιορισμένα.
Ζήτημα έχει προκύψει με δημόσιες τοποθετήσεις υπουργών που προκαλούν σύγχυση (όπως του Γ. Φλωρίδη για την ακυβερνησία και το «ντου» των Τούρκων και του Π. Μαρινάκη για το επίδομα ανεργίας), αλλά και με τη συζήτηση περί αλαζονείας στην κυβέρνηση, που έθεσε η Ντόρα Μπακογιάννη. Ακόμη και αν κορυφαία κυβερνητικά στελέχη απορρίπτουν αυτή την εικόνα, το γεγονός ότι αρκετοί βουλευτές έχουν δημοσίως αναφερθεί σε σχετικά φαινόμενα δείχνει ότι πρόκειται για συζήτηση που έχει ήδη περάσει στο εσωτερικό της ΝΔ.
Σε αυτό το περιβάλλον, προστίθεται ένας ακόμα παράγοντας που δεν είναι άλλος από την κόπωση της κοινωνίας από τη μακρά διακυβέρνηση της ΝΔ.
Κάτι που ανεβάζει τον πήχη δυσκολίας για τον πρωθυπουργό που καλείται να αποδεικνύει διαρκώς ότι έχει νέο πολιτικό περιεχόμενο και συγκεκριμένο σχέδιο για την επόμενη ημέρα.
Από την άλλη, στο Μέγαρο Μαξίμου γνωρίζουν ότι οι εκλογές αλλάζουν τους όρους της πολιτικής αναμέτρησης. Όπως επισημαίνεται, στις κάλπες τα ερωτήματα γίνονται πιο συγκεκριμένα και οι πολίτες καλούνται να επιλέξουν ανάμεσα σε υπαρκτές εναλλακτικές.
Όπως και να΄χει, οι επόμενοι μήνες θα δείξουν αν τα παραπάνω αναχώματα -ειδικά οι πληθωριστικές πιέσεις- θα περιοριστούν σε διαχειρίσιμες δυσκολίες ή αν θα μετατραπούν σε μεγαλύτερη πολιτική πίεση για την κυβέρνηση, με απρόβλεπτες συνέπειες.