Να εφαρμόσει τις εγγυήσεις της Συνθήκης της Λωζάννης για τον Ελληνισμό της Κωνσταντινούπολης, της Ίμβρου και της Τενέδου, να ανταποκριθεί στις ρητές απαιτήσεις του ψηφίσματος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την Τουρκία και να σεβαστεί τα κριτήρια της Κοπεγχάγης απαίτησε από την Άγκυρα ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ και αντιπρόεδρος των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, Γιάννης Μανιάτης.
Στην παρέμβασή του στην Επιτροπή Αναφορών (PETI) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, κατά τη συζήτηση της αναφοράς της Οικουμενικής Ομοσπονδίας Κωνσταντινουπολιτών, ο Γ. Μανιάτης συνέδεσε ευθέως την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας με την έμπρακτη προστασία των μειονοτικών δικαιωμάτων. Παράλληλα, ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή συστηματικό έλεγχο και σαφή καταγραφή της προόδου της Άγκυρας. «Η ευρωπαϊκή της πορεία προϋποθέτει ουσιαστικό σεβασμό του διεθνούς δικαίου και των ευρωπαϊκών αρχών και αξιών», υπογράμμισε.
Ο Γ. Μανιάτης ανέδειξε το μέγεθος του εκπατρισμού και τον κίνδυνο εξαφάνισης της ελληνορθόδοξης κοινότητας από τον τόπο της. Σύμφωνα με τα στοιχεία της αναφοράς, από τους 150.000 Κωνσταντινουπολίτες της δεκαετίας του ‘50, το 99% βρίσκεται μακριά από τη γενέθλια πόλη του, ενώ στην Κωνσταντινούπολη απομένουν λιγότεροι από 1.000. «Πίσω από αυτούς τους αριθμούς βρίσκονται άνθρωποι που στερήθηκαν τη δυνατότητα να συνεχίσουν τη ζωή τους στον τόπο τους», τόνισε.
Υπενθύμισε ότι ο τότε Ειδικός Εντεταλμένος της ΕΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Ίμον Γκίλμορ, μιλώντας στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στις 21 Σεπτεμβρίου 2022, εξέφρασε τη βαθιά λύπη της Ένωσης για τις πολιτικές διακρίσεων της Τουρκίας, που οδήγησαν την ελληνική μειονότητα στα πρόθυρα της εξαφάνισης.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη ρητή απαίτηση προς την Άγκυρα να εγκρίνει τον κανονισμό εκλογής των διοικητικών συμβουλίων των μειονοτικών ιδρυμάτων που διαχειρίζονται κοινοτικά νοσοκομεία. Όπως επισήμανε, η σχετική έκκληση ενσωματώθηκε, με δική του πρωτοβουλία, στο τελικό ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την Τουρκία, που εγκρίθηκε τον Ιούνιο.
Ο Γ. Μανιάτης κατήγγειλε τους περιορισμούς που επιβάλλουν οι τουρκικές αρχές στον συντονισμό των 70 ιδρυμάτων της ελληνικής μειονότητας, υπονομεύοντας τη δυνατότητα της κοινότητας να οργανώνει τη λειτουργία τους, να διαχειρίζεται την περιουσία της και να διασφαλίζει τη συνέχειά της. Τόνισε επίσης την ανάγκη για πλήρη επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης και την άρση των περιορισμών στην εκπαίδευση και στον διορισμό των κληρικών. Πρόκειται, όπως τόνισε, για ζήτημα θρησκευτικής ελευθερίας και για «μια ουσιαστική οφειλή και προς το Οικουμενικό Πατριαρχείο, αλλά και προς τον Ελληνισμό της Κωνσταντινούπολης».
Ανέδειξε, ακόμη, την ανάγκη να δημιουργηθούν πραγματικές συνθήκες επιστροφής για τους Κωνσταντινουπολίτες που το επιθυμούν: δυνατότητα ανάκτησης και απόκτησης ιθαγένειας, νόμιμης διαμονής και εργασίας και ουσιαστική προστασία της περιουσίας τους.
«Χρειάζονται συγκεκριμένα αποτελέσματα: αποτελεσματική προστασία της περιουσίας, ισότιμη εφαρμογή της νομοθεσίας και ελεύθερη εκλογή των διοικήσεων», τόνισε και κατέληξε: «Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο οφείλει να παρακολουθήσει τη συνέχεια των θέσεων που έχει υιοθετήσει και να επιμείνει στην ουσιαστική προστασία της ελληνικής μειονότητας της Κωνσταντινούπολης».