«Το βλέμμα του κ. Μητσοτάκη είναι μόνο στις δημοσκοπήσεις, αν είχε σχεδιάσει μέτρα για την ακρίβεια στα καύσιμα θα τα παρουσίαζε στη ΔΕΘ». Με αυτή τη φράση ξεκίνησε ο Νίκος Ανδρουλάκης την ομιλία του στη Βουλή, παρουσιάζοντας, στην ουσία, τις δύο τροπολογίες που κατέθεσε νωρίτερα το ΠΑΣΟΚ για το εν λόγω θέμα και για την golden visa.
«Ρωτούσαν πριν από λίγες ημέρες τον κ. Πιερρακάκη, “γιατί αρνείστε την πρόταση για 120 δόσεις;” και απαντούσε: “δεν χρειάζονται”, ενώ τώρα τις ανακοίνωσε», πρόσθεσε. Προαναγγέλλοντας την τρίτη τροπολογία του κόμματός του, για το Ιδιωτικό χρέος, που θα κατατεθεί την επόμενη εβδομάδα.
«Στο αναλυτικό σχέδιο που παρουσιάσαμε (σ.σ. στα τέλη Αυγούστου) για το Ιδιωτικό Χρέος και στην τροπολογία που έρχεται προτείνουμε 120 δόσεις για όλους όχι για κάποιους», τόνισε.
Για την μεγάλη καθυστέρηση της κυβέρνησης στην ανακοίνωση των ανεπαρκών (κατά όλη την αντιπολίτευση) μέτρων για την ακρίβεια στα καύσιμα, ο κ. Ανδρουλάκης εμφανίστηκε ιδιαίτερα επικριτικός.
«Πόσες επιστολές θα στείλετε στην κα φον Ντερ Λάιεν για τα μέτρα που εσείς πρέπει να πάρετε; Όπως να χρησιμοποιήσετε τα πλεονάσματα από τον ΦΠΑ για να μειώσετε τον ΕΦΚ;», είπε, παραπέμποντας στους στίχους ενός γνωστού τραγούδι: «Μου θυμίζετε το τραγούδι της Γαλάνη “τα γαλάζια σου γράμματα”, που όμως τελειώνει με τον στίχο “μια ζωή περιμένω και δεν γίνεται τίποτα”. Αντί να στέλνετε επιστολές ψηφίστε την τροπολογία μας, θα σας έρθει πιο φτηνά».
Για το θέμα της golden visa απέδωσε κίνητρα εξυπηρέτησης ξένων ιδιωτών στην κίνηση της κυβέρνησης να διατηρήσει την απόκτησή της στα 250.000 ευρώ εάν αλλάξει η χρήση του ακινήτου και στα 400.000 στα νησιά, ακόμα και στα μικρά, ενώ στην υπόλοιπη χώρα ανέβασε το όριο στα 800.000 ευρώ.
Εμφάνισε μάλιστα διαφημηστική αφίσα που κυκλοφορεί στην Τουρκία για την προώθηση της golden visa «στο Γιουνανιστάν», ρωτώντας τον παριστάμενο υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο εάν αυτό «αποτελεί τιμή για την κυβέρνηση».
Η τροπολογία του ΠΑΣΟΚ για τα καύσιμα:
Θέμα: Μηχανισμός Μεταβλητού Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα κίνησης – Προσθήκη παρ. 10 έως 16 στο άρθρο 71 του ν. 5222/2025
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
Με την προτεινόμενη διάταξη θεσπίζεται μόνιμος μηχανισμός προσαρμογής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στη βενζίνη και στο πετρέλαιο κίνησης, όταν η διεθνής τιμή του πετρελαίου υπερβαίνει την τιμή που έχει ληφθεί υπόψη στον επίσημο δημοσιονομικό σχεδιασμό της χώρας και από την εξέλιξη αυτή προκύπτουν πρόσθετα έσοδα Φόρου Προστιθέμενης Αξίας. Με τον προτεινόμενο μηχανισμό, τα πρόσθετα έσοδα Φ.Π.Α. που δημιουργούνται από την ενεργειακή ακρίβεια δεν παραμένουν αυτομάτως ως πρόσθετο φορολογικό όφελος για το Δημόσιο, αλλά επιστρέφονται στους καταναλωτές μέσω προσωρινής μείωσης του Ε.Φ.Κ. και τελικά με μειωμένη τιμή στην αντλία, χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού.
Ως εκ τούτου, ο μηχανισμός στηρίζεται στην αρχή ότι η δημοσιονομική επίπτωση μιας εξωγενούς αύξησης του ενεργειακού κόστους δεν μετατρέπεται αυτομάτως σε μόνιμη αύξηση των φορολογικών εσόδων, αλλά δύναται, υπό σαφείς και προκαθορισμένους όρους, να χρησιμοποιείται για την αποκλιμάκωση της φορολογικής επιβάρυνσης των καυσίμων.
Ως αντικειμενικό σημείο σύγκρισης χρησιμοποιείται η τιμή του αργού πετρελαίου Brent που έχει ληφθεί υπόψη στις μακροοικονομικές παραδοχές του εκάστοτε Κρατικού Προϋπολογισμού. Με τον τρόπο αυτό αποφεύγεται ο εκ των υστέρων ή κατά περίπτωση καθορισμός ενός αυθαίρετου ορίου ενεργοποίησης. Για την ενεργοποίηση και τον προσδιορισμό του δημοσιονομικού περιθωρίου του παρόντος μηχανισμού δεν χρησιμοποιούνται ως αυτοτελές σημείο αναφοράς οι διεθνείς τιμές των διυλισμένων προϊόντων, περιλαμβανομένων των τιμών αναφοράς Platts, ούτε η εξέλιξη των περιθωρίων διύλισης. Οι παράγοντες αυτοί αφορούν διαφορετική διάσταση της λειτουργίας της αγοράς καυσίμων και, ιδίως, τον σχηματισμό των περιθωρίων και της κερδοφορίας στον κλάδο διύλισης. Η αντιμετώπιση τυχόν απρόσμενων κερδών των επιχειρήσεων διύλισης, τα οποία συνδέονται με την έκτακτη συγκυρία και όχι με πρωτοβουλίες ανάπτυξης των επιχειρήσεων, αποτελεί αντικείμενο αυτοτελούς φορολογικής παρέμβασης και διακρίνεται από τον παρόντα μηχανισμό προσωρινής προσαρμογής του Ε.Φ.Κ.
Παράλληλα, προβλέπεται ρητά ότι από τον υπολογισμό των πρόσθετων εσόδων εξαιρούνται αυξήσεις που οφείλονται αποκλειστικά στην αύξηση της κατανάλωσης, ώστε το δημοσιονομικό περιθώριο να συνδέεται κυρίως με την επίδραση των αυξημένων τιμών.
Η προτεινόμενη ρύθμιση έχει ευρωπαϊκό προηγούμενο. Στην Ιταλία λειτουργεί ήδη μηχανισμός προσωρινής μείωσης των ειδικών φόρων κατανάλωσης στα καύσιμα κίνησης (accise mobili), βάσει των παρ. 290 και 291 του άρθρου 1 του ν. 244/2007. Η ισχύουσα ιταλική ρύθμιση επιτρέπει τη μείωση της accisa προκειμένου να αντισταθμίζονται τα πρόσθετα έσοδα Φ.Π.Α. που προκύπτουν από την αύξηση της διεθνούς τιμής του αργού πετρελαίου, εκφρασμένης σε ευρώ.
Τέλος, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην παρούσα τροπολογία, στη μετακύλιση της φορολογικής ελάφρυνσης στον τελικό καταναλωτή. Η μείωση ενός έμμεσου φόρου δεν συνεπάγεται από μόνη της ότι το σύνολο της φορολογικής ελάφρυνσης θα εμφανισθεί αυτομάτως στην τιμή λιανικής, καθώς οι τιμές επηρεάζονται ταυτόχρονα από τις διεθνείς τιμές προϊόντων, τη συναλλαγματική ισοτιμία και τα περιθώρια της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Για τον λόγο αυτό προβλέπεται η καθημερινή παρακολούθηση της αγοράς, η δημοσίευση δείκτη μετακύλισης και η εκ των υστέρων έκθεση αξιολόγησης. Η σχετική υποδομή υφίσταται ήδη μέσω του Παρατηρητηρίου Τιμών Υγρών Καυσίμων, το οποίο δημοσιεύει πανελλαδικά ημερήσια στοιχεία και στοιχεία ανά γεωγραφική περιοχή.
ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ
Στο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Ανάπτυξης «Νέα κίνητρα Άμεσων Ξένων Επενδύσεων, αναδιάρθρωση Διεύθυνσης Άμεσων Ξένων Επενδύσεων και λοιπές διατάξεις»
«Άρθρο ..
Στο άρθρο 71 του ν. 5222/2025 (Α΄ 134) προστίθενται παρ. 10 έως 16 ως εξής:
«10. Για τον περιορισμό της επίπτωσης έκτακτων αυξήσεων της διεθνούς τιμής του πετρελαίου στις τιμές των καυσίμων κίνησης θεσπίζεται μηχανισμός προσωρινής μείωσης των συντελεστών Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (Ε.Φ.Κ.) της βενζίνης χωρίς μόλυβδο των περ. β΄ και γ΄ και του πετρελαίου εσωτερικής καύσης (DIESEL) που χρησιμοποιείται ως καύσιμο κινητήρων της περ. στ΄ της παρ. 1.
Ο μηχανισμός ενεργοποιείται εφόσον η μέση τιμή του αργού πετρελαίου Brent, εκφρασμένη σε ευρώ ανά βαρέλι, κατά τον αμέσως προηγούμενο ημερολογιακό μήνα υπερβαίνει την τιμή αναφοράς της παρ. 11 και από την υπέρβαση αυτή προκύπτουν πρόσθετα έσοδα Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.) κατά τα οριζόμενα στην παρ. 12.
11. Ως τιμή αναφοράς νοείται η μέση τιμή του αργού πετρελαίου Brent, εκφρασμένη σε ευρώ ανά βαρέλι, η οποία έχει ληφθεί υπόψη στις μακροοικονομικές και δημοσιονομικές παραδοχές του εκάστοτε ισχύοντος Κρατικού Προϋπολογισμού.
Η τιμή αναφοράς, καθώς και η συναλλαγματική ισοτιμία ευρώ προς δολάριο Ηνωμένων Πολιτειών που χρησιμοποιείται για τον προσδιορισμό της σε ευρώ, δημοσιοποιούνται από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
12. Εφόσον συντρέχει η προϋπόθεση της παρ. 10, το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με βάση στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων και κάθε άλλης αρμόδιας δημόσιας αρχής, προσδιορίζει, έως τη δέκατη πέμπτη ημέρα του επόμενου μήνα, το ποσό των πρόσθετων εσόδων Φ.Π.Α. από την κατανάλωση των καυσίμων της παρ. 10, το οποίο αποδίδεται στην αύξηση των τιμών που συνδέεται με την υπέρβαση της τιμής αναφοράς.
Για τον προσδιορισμό του ποσού των πρόσθετων εσόδων Φ.Π.Α. λαμβάνονται υπόψη ιδίως:
α) οι πραγματικές ποσότητες βενζίνης και πετρελαίου κίνησης που τέθηκαν σε ανάλωση κατά τον μήνα αναφοράς,
β) η απόκλιση της μέσης τιμής του αργού πετρελαίου Brent κατά τον μήνα αναφοράς από την τιμή αναφοράς,
γ) η μεταβολή της συναλλαγματικής ισοτιμίας ευρώ προς δολάριο Ηνωμένων Πολιτειών και
δ) κάθε άλλο αντικειμενικά επαληθεύσιμο στοιχείο που είναι αναγκαίο να ληφθεί υπόψη για την απομόνωση της επίδρασης της υπέρβασης της τιμής αναφοράς στη φορολογητέα βάση του Φ.Π.Α.
13. Με κοινή απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και συμπεριλαμβανομένης της συνακόλουθης μείωσης των εσόδων Φ.Π.Α. που οφείλεται στη μείωση του Ε.Φ.Κ., δεν δύναται να υπερβαίνει το ποσό των πρόσθετων εσόδων Φ.Π.Α. που προσδιορίζεται σύμφωνα με την παρ. 12. Η εφαρμογή του παρόντος μηχανισμού δεν θίγει τη δυνατότητα θέσπισης πρόσθετων μέτρων φορολογικής ή εισοδηματικής στήριξης, τα οποία χρηματοδοτούνται από άλλες δημοσιονομικές πηγές.
Οι προσωρινοί συντελεστές εφαρμόζονται από την πρώτη ημέρα του επόμενου ημερολογιακού μήνα και επανυπολογίζονται σε μηνιαία βάση.
Αν κατά τον επόμενο υπολογισμό δεν συντρέχουν πλέον οι προϋποθέσεις της παρ. 10 ή δεν διαπιστώνονται πρόσθετα έσοδα Φ.Π.Α., εφαρμόζονται εκ νέου οι συντελεστές της παρ. 1.
14. Οι συντελεστές Ε.Φ.Κ. που προκύπτουν από την εφαρμογή της παρ. 13 δεν δύνανται σε καμία περίπτωση να υπολείπονται των ελάχιστων επιπέδων φορολογίας που προβλέπονται από το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Αν για ένα από τα προϊόντα της παρ. 10 εξαντλείται το περιθώριο μείωσης λόγω εφαρμογής του ενωσιακού ελάχιστου επιπέδου φορολογίας, το υπολειπόμενο διαθέσιμο ποσό των πρόσθετων εσόδων Φ.Π.Α. δύναται να λαμβάνεται υπόψη για περαιτέρω μείωση του συντελεστή του άλλου προϊόντος, με την επιφύλαξη του προηγούμενου εδαφίου και του συνολικού δημοσιονομικού ορίου της παρ. 13.
15. Με την κοινή απόφαση της παρ. 13 δημοσιεύονται υποχρεωτικά:
α) η τιμή αναφοράς της παρ. 11,
β) η μέση τιμή Brent σε ευρώ ανά βαρέλι κατά τον μήνα αναφοράς,
γ) η μέση συναλλαγματική ισοτιμία ευρώ προς δολάριο Ηνωμένων Πολιτειών,
δ) το ποσό των πρόσθετων εσόδων Φ.Π.Α. που προσδιορίσθηκε σύμφωνα με την παρ. 12,
ε) οι εφαρμοζόμενοι προσωρινοί συντελεστές Ε.Φ.Κ. ανά προϊόν,
στ) η μείωση του Ε.Φ.Κ. σε ευρώ ανά χίλια (1.000) λίτρα και σε λεπτά του ευρώ ανά λίτρο,
ζ) η εκτιμώμενη επίπτωση της φορολογικής μεταβολής στην τελική τιμή ανά λίτρο, συμπεριλαμβανομένης της επίπτωσης στον Φ.Π.Α.,
η) το συνολικό εκτιμώμενο δημοσιονομικό αποτέλεσμα και
θ) η περίοδος εφαρμογής των προσωρινών συντελεστών.
Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών καθορίζονται η αναλυτική μεθοδολογία προσδιορισμού των πρόσθετων εσόδων Φ.Π.Α., οι χρησιμοποιούμενες πηγές στοιχείων, η διαδικασία πιστοποίησής τους, η μεθοδολογία κατανομής του διαθέσιμου ποσού μεταξύ βενζίνης και πετρελαίου κίνησης και κάθε άλλο ειδικότερο θέμα για την εφαρμογή των παρ. 10 έως 15.
16. Το Υπουργείο Ανάπτυξης παρακολουθεί, μέσω του Παρατηρητηρίου Τιμών Υγρών Καυσίμων και κάθε άλλης διαθέσιμης διοικητικής πηγής, τη μετακύλιση της μείωσης των συντελεστών Ε.Φ.Κ. στις τιμές λιανικής πώλησης των καυσίμων της παρ. 10.
Καθ’ όλη τη διάρκεια εφαρμογής των προσωρινών συντελεστών και για δεκαπέντε (15) ημέρες μετά τη λήξη της περιόδου εφαρμογής τους δημοσιεύονται σε ημερήσια βάση, ανά είδος καυσίμου:
α) η μέση πανελλαδική τιμή λιανικής πώλησης,
β) η μέση τιμή λιανικής πώλησης ανά Περιφερειακή Ενότητα,
γ) η μέση τιμή λιανικής προ φόρων,
δ) η συνολική φορολογική επιβάρυνση ανά λίτρο,
ε) η μεταβολή της μέσης τιμής λιανικής σε σχέση με την περίοδο πριν από την εφαρμογή της μείωσης,
στ) η θεωρητική μείωση της τελικής τιμής ανά λίτρο που αντιστοιχεί στη μείωση του Ε.Φ.Κ. και στη συνακόλουθη μείωση του Φ.Π.Α., υπό την υπόθεση πλήρους μετακύλισης, και
Εντός δέκα (10) ημερών από τη λήξη κάθε περιόδου εφαρμογής των προσωρινών συντελεστών, το Υπουργείο Ανάπτυξης δημοσιεύει έκθεση αξιολόγησης της μετακύλισης της φορολογικής μείωσης στις τιμές λιανικής, λαμβάνοντας υπόψη την εξέλιξη των διεθνών τιμών αργού πετρελαίου και πετρελαιοειδών, της συναλλαγματικής ισοτιμίας και λοιπών αντικειμενικών παραγόντων που επηρεάζουν τη διαμόρφωση των τιμών.
Αν από την παρακολούθηση προκύπτουν σημαντικές και επίμονες αποκλίσεις από την αναμενόμενη μετακύλιση, οι οποίες δεν δικαιολογούνται από αντικειμενικές μεταβολές των συνθηκών της αγοράς, τα σχετικά στοιχεία διαβιβάζονται στις κατά νόμο αρμόδιες ελεγκτικές αρχές και, εφόσον συντρέχει περίπτωση, στην Επιτροπή Ανταγωνισμού.
Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Ανάπτυξης καθορίζονται η μεθοδολογία παρακολούθησης και αξιολόγησης της μετακύλισης, οι χρησιμοποιούμενες πηγές στοιχείων και κάθε άλλο ειδικότερο θέμα για την εφαρμογή της παρούσας.