Η πρόσφατη κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης ήταν αναμφίβολα μια δυσάρεστη εξέλιξη για την Αθήνα, χωρίς ωστόσο -σύμφωνα με την κυβερνητική προσέγγιση- να συνιστά εθνική ήττα.
Στο Μέγαρο Μαξίμου, πέρα από την αυτονόητη επισήμανση περί μονομερούς, παράνομης απόφασης, υπογραμμίζουν ότι η ουσία της ελληνικής στρατηγικής κρίνεται σε μεγάλο βαθμό από τη δυνατότητα της χώρας να ενεργοποιεί διεθνείς συμμαχίες, να αποτρέπει τη δημιουργία τετελεσμένων και να ενισχύει τη θέση της στη διπλωματική σκακιέρα.
Κεντρικό στοιχείο αυτής της προσπάθειας είναι η διεύρυνση του μετώπου αμφισβήτησης του τουρκολιβυκού μνημονίου τόσο από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όσο και με τη συμμετοχή χωρών που έχουν στρατηγική σημασία για την Ανατολική Μεσόγειο και τον αραβικό κόσμο.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδει η κυβέρνηση στην κοινή ευρωπαϊκή αντίδραση, καθώς και στην άμεση τοποθέτηση των προέδρων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η άμεση κοινή δήλωση των 27 κρατών-μελών αποτυπώνει, σύμφωνα με την Αθήνα, τη σαφή ευρωπαϊκή θέση απέναντι σε μια συμφωνία που αμφισβητείται ως προς τη συμβατότητά της με το διεθνές δίκαιο.
Βεβαίως, το διπλωματικό αποτύπωμα της ελληνικής κινητοποίησης επεκτάθηκε και πέρα της ευρωπαϊκής στήριξης. Έτσι, η κοινή δήλωση Ελλάδας, Αιγύπτου, Κύπρου, Μπαχρέιν, Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και Ευρωπαϊκής Ένωσης, την οποία ανέγνωσε χθες ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, στον ΟΗΕ, αποτελεί ένα ακόμη βήμα προς τη διαμόρφωση ευρύτερου διεθνούς μετώπου.
Η συμμετοχή της Αιγύπτου και των χωρών της Μέσης Ανατολής σε αυτή τη συμμαχία αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς αποτυπώνει τη σύμπτωση συμφερόντων με χώρες που διαδραματίζουν σημαντικό γεωστρατηγικό ρόλο στην περιοχή και στις οποίες η Αθήνα επενδύει πολλά.
Ενίσχυση της παρουσίας
Την ίδια στιγμή, ιδιαίτερη σημασία έχει η επανεκκίνηση των συζητήσεων με το Κάιρο για την επέκταση της συμφωνίας οριοθέτησης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, στο πλαίσιο της προσπάθειας ενίσχυσης της νομικής και διπλωματικής παρουσίας της χώρας μας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Προς την κατεύθυνση αυτή κινούνται και οι τοποθετήσεις στήριξης του Ισραήλ και του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών για το ίδιο θέμα. Η επισήμανση δε του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, ότι οι παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου είναι απαράδεκτες και ότι οι ρυθμίσεις που δεν συνάδουν με το Δίκαιο της Θάλασσας δεν πρέπει να γίνονται αποδεκτές, έγινε δεκτή με ικανοποίηση από τη χώρα μας, παρά το γεγονός ότι δεν υπήρξε ξεκάθαρη καταδίκη της Τουρκίας και της Λιβύης.
Οι εξελίξεις αυτές αποτελούν και το βασικό επιχείρημα της κυβέρνησης απέναντι στην έντονη κριτική της αντιπολίτευσης, η οποία παρουσιάζει την κύρωση του μνημονίου ως αποτυχία της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Η απάντηση του Μεγάρου Μαξίμου είναι ότι το συγκεκριμένο γεγονός δεν ακυρώνει τις ελληνικές θέσεις ούτε μεταβάλλει τη νομική αξιολόγηση της συμφωνίας, ενώ η διεθνής κινητοποίηση καταδεικνύει ότι η Αθήνα δεν έχει μείνει διπλωματικά απομονωμένη.
«Η Ελλάδα λειτουργεί πάντοτε στον άξονα του διεθνούς δικαίου, υπερασπίζεται πλήρως και κατοχυρώνει τα εθνικά της συμφέροντα», τόνισε χαρακτηριστικά ο υφυπουργός στον πρωθυπουργό Θανάσης Κοντογεώργης (στο ΟΡΕΝ) και επεσήμανε πως απαιτούνται υπομονή, ψυχραιμία και συνολική αποτίμηση των αποτελεσμάτων.
«Ταμείο θα γίνει στο τέλος, όπως και σε όλα τα θέματα της εξωτερικής πολιτικής», σημείωσε, υπενθυμίζοντας, ως παράδειγμα, τη σχετική παραφιλολογία που είχε αναπτυχθεί για τα F-35 και την απόκτησή τους από την Τουρκία.