Ολοκληρωμένο σχέδιο πέντε δεσμεύσεων για την ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης παρουσίασε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Νίκος Ανδρουλάκης, μιλώντας στο ετήσιο τακτικό συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), στην Καλαμάτα.
Ο κ. Ανδρουλάκης άσκησε έντονη κριτική στην κυβερνητική πολιτική, κάνοντας λόγο για διπλή κρίση, θεσμική και οικονομική, που περιορίζει τη δυνατότητα των δήμων να ανταποκριθούν στις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών. Κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι έχει οδηγήσει σε ένα βαθιά συγκεντρωτικό κράτος, αφαιρώντας αρμοδιότητες από τους δήμους στους τομείς της διαχείρισης των υδάτων, των απορριμμάτων, της ενέργειας και της πολεοδομίας.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη χρηματοδότηση της Αυτοδιοίκησης, επισημαίνοντας ότι το χρηματοδοτικό κενό για τις λειτουργικές ανάγκες των δήμων φτάνει τα 2,5 δισ. ευρώ, ενώ στον κρατικό προϋπολογισμό του 2027 προβλέπεται, όπως ανέφερε, μηδενική αύξηση των πόρων τους. Παράλληλα, υποστήριξε ότι η κυβέρνηση δεν αποδίδει στους δήμους έσοδα από το Τέλος Ταφής Απορριμμάτων και τους αποκλείει από το Τέλος Ανθεκτικότητας.
«Πρακτικά σας θέλουν εξαρτημένους από την κεντρική εξουσία», ανέφερε ο Νίκος Ανδρουλάκης, προσθέτοντας ότι το ΠΑΣΟΚ διεκδικεί την ευθύνη της διακυβέρνησης της χώρας προκειμένου να ανατρέψει αυτή την κατάσταση μετά τις επόμενες εθνικές εκλογές.
Οικονομική αυτοτέλεια
Η πρώτη δέσμευση αφορά την πραγματική οικονομική αυτοτέλεια των δήμων. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ σημείωσε ότι στην Ελλάδα μόλις το 3,4% του κρατικού προϋπολογισμού κατευθύνεται στην Αυτοδιοίκηση, έναντι 15% στην Ισπανία, 17% στην Πορτογαλία και 20% στη Γαλλία.
Στο πλαίσιο αυτό, δεσμεύτηκε για την πλήρη απόδοση των θεσμοθετημένων πόρων στους δήμους, ώστε να σταματήσει η παρακράτηση του 60% των εσόδων που δικαιούνται, καθώς και για την απευθείας απόδοση σημαντικού μέρους των εσόδων από το Τέλος Ανθεκτικότητας στην Κλιματική Κρίση. Παράλληλα, πρότεινε τη δημιουργία Ταμείου Περιφερειακής Ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση αντιπλημμυρικών έργων, δράσεων αντιπυρικής προστασίας και πρόληψης φυσικών καταστροφών.
Θεσμική μεταρρύθμιση
Η δεύτερη δέσμευση αφορά μια ευρεία θεσμική μεταρρύθμιση, με κατάργηση του Κώδικα της Νέας Δημοκρατίας και θέσπιση νέου πλαισίου μέσα από διάλογο με την Αυτοδιοίκηση. Ο νέος Κώδικας, σύμφωνα με τον κ. Ανδρουλάκη, θα κατοχυρώνει τη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια, με σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ κεντρικού κράτους, περιφερειών και δήμων. Κάθε αρμοδιότητα που θα μεταφέρεται στην Αυτοδιοίκηση θα συνοδεύεται υποχρεωτικά από τους αντίστοιχους πόρους και το αναγκαίο προσωπικό.
Επιπλέον, προανήγγειλε θεσμική κατοχύρωση της σύμφωνης γνώμης της ΚΕΔΕ για κρίσιμες νομοθετικές παρεμβάσεις που αφορούν τους δήμους, καθώς και αλλαγή του εκλογικού συστήματος, με στόχο τη διασφάλιση ισχυρής και δημοκρατικής εντολής από τις τοπικές κοινωνίες.
Αποκατάσταση αρμοδιοτήτων
Τρίτος άξονας είναι η αποκατάσταση αρμοδιοτήτων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Το ΠΑΣΟΚ δεσμεύεται να καταργήσει τις κυβερνητικές παρεμβάσεις που, όπως υποστηρίζει, έχουν αφαιρέσει αρμοδιότητες από δήμους και περιφέρειες, επαναφέροντας ουσιαστικό ρόλο τους στη διαχείριση απορριμμάτων και υδάτων, στην αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και στην πολεοδομία.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο κ. Ανδρουλάκης αναφέρθηκε στην ανάγκη να δοθεί προτεραιότητα σε δήμους, παραγωγούς και συνεταιρισμούς για όρους σύνδεσης με το δίκτυο στο πλαίσιο της πράσινης μετάβασης. Ειδική αναφορά έκανε και στους νησιωτικούς δήμους, ζητώντας σεβασμό στις μελέτες φέρουσας ικανότητας, αλλά και προτείνοντας ειδικό ταμείο για επενδύσεις που θα χρηματοδοτούνται από τη διαφορά εσόδων μεταξύ μειωμένου και ισχύοντος ΦΠΑ στα νησιά που δεν εφαρμόζουν μειωμένο συντελεστή.
Αναπτυξιακός σχεδιασμός
Η τέταρτη δέσμευση αφορά την ουσιαστική συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης στον αναπτυξιακό σχεδιασμό της χώρας. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ άσκησε κριτική στην κυβέρνηση για τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε το Ταμείο Ανάκαμψης, υποστηρίζοντας ότι οι δήμοι και οι περιφέρειες δεν συμμετείχαν ουσιαστικά στις αποφάσεις για την αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων.
Πέμπτη και τελευταία δέσμευση είναι η ενίσχυση κοινωνικών δομών των δήμων, με σταθερή και επαρκή χρηματοδότηση των δημοτικών ιατρείων, του προγράμματος «Βοήθεια στο Σπίτι», των δομών για αστέγους και των υπόλοιπων κοινωνικών υπηρεσιών. Όπως τόνισε, οι άνθρωποι που έχουν ανάγκη αυτές τις υπηρεσίες αποτελούν ιδεολογική και πολιτική προτεραιότητα για το ΠΑΣΟΚ.
Κλείνοντας την ομιλία του, ο κ. Ανδρουλάκης συνέδεσε την ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης με την ανάγκη συνολικής πολιτικής αλλαγής, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα χρειάζεται ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος, με ισχυρούς θεσμούς και ανάπτυξη που θα αφορά το σύνολο της κοινωνίας, σε κάθε περιοχή της χώρας.