Το Brexit σηματοδοτεί αναμφίβολα μια νέα εποχή στην εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας της ΕΕ. Διότι παρά τις διαφωνίες που επικρατούσαν συχνά τις τελευταίες δεκαετίες μεταξύ Λονδίνου και Βρυξελλών όσον αφορά, για παράδειγμα, την περαιτέρω εμβάθυνση της αμυντικής συνεργασίας, η Μεγάλη Βρετανία είχε ανέκαθεν σημαίνουσα βαρύτητα στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής. Υπό αυτή την έννοια το Brexit αναμένεται να αποδυναμώσει την ΕΕ, εκτιμά ο βουλευτής των γερμανών Πρασίνων Ράινχαρντ Μπουτικόφερ:
«Εν τέλει οι Βρετανοί είναι μια χώρα με μια ιδιαίτερα έμπειρη διπλωματία, έχουν θέση μόνιμου μέλους στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ενώ όσον αφορά τις στρατιωτικές δυνατότητες ήταν εκείνοι που πάντα διέθεταν τις μεγαλύτερες στρατιωτικές δυνάμεις από όλες τις ευρωπαϊκές χώρες».
«Οταν φεύγεις δεν μπορείς να ηγείσαι»
Γι΄ αυτό και ο ίδιος προκρίνει μια στενή και εξισορροπημένη σχέση με τη Μεγάλη Βρετανία μετά την έξοδο από την ΕΕ. Στο ίδιο μήκος κύματος εκφράστηκε πρόσφατα και ο ειδικός εντεταλμένος της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική Ζοζέπ Μπορέλ, υποστηρίζοντας πως υπάρχουν πολλά θέματα, κυρίως γεωστρατηγικής σημασίας, στα οποία θα πρέπει να υπάρξει σύμπλευση των δυο πλευρών και στο μέλλον.
Πόσο στενές θα είναι μελλοντικά όντως αυτές οι σχέσεις δεν έχει αποσαφηνιστεί ακόμη. Η πολιτική διακήρυξη που συνοδεύει το «διαζύγιο» των δυο πλευρών εμπεριέχει απλώς προθέσεις και ευσεβείς πόθους. Μεταξύ άλλων προβλέπεται η συνέχιση της βρετανικής συμμετοχής σε σημαντικές στρατιωτικές επιχειρήσεις της ΕΕ. Ο βουλευτής των γερμανών Χριστιανοδημοκρατών Ντέιβιντ Μακάλιστερ είναι υπέρ της μελλοντικής συνεργασίας με τους Βρετανούς, βάζει όμως αστερίσκους: «Πρέπει να είναι σαφές ότι όταν μια χώρα εγκαταλείπει την ΕΕ, δεν μπορεί πλέον να είναι η lead nation, δηλαδή η ηγέτιδα δύναμη σε τυχόν επιχειρήσεις» υποστηρίζει.
Εν όψει δύσκολων και χρονοβόρων διαπραγματεύσεων
Μετά την έξοδο από την ΕΕ η Βρετανία γίνεται ουσιαστικά τρίτη χώρα για την οποία ισχύουν εξ ορισμού άλλοι κανόνες από ότι για τις χώρες μέλη της Ένωσης, εξηγεί ο Φάμπιαν Τσουλέεγκ από τη δεξαμενή σκέψης European Policy Center. «Ασφαλώς η ΕΕ δεν θα επιτρέψει τη συμμετοχή της Βρετανίας στα όργανα λήψης αποφάσεων και αυτό σημαίνει ότι η χώρα θα πρέπει να ακολουθεί τους ευρωπαϊκούς κανόνες χωρίς να έχει το δικαίωμα να συναποφασίζει».
Παραμένει άγνωστο σε ποιό βαθμό είναι διατεθειμένοι να ανταποκριθούν οι Βρετανοί ως προς αυτό αλλά και ποιές, ενδεχομένως, παραχωρήσεις θα κάνουν οι Ευρωπαίοι. Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των δυο πλευρών αναμένονται εξαιρετικά δύσκολες και χρονοβόρες. Είναι επίσης πολύ πιθανό τα θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας να περάσουν σε δεύτερη μοίρα και να επισκιαστούν από τα μείζονα ζητήματα της οικονομίας και των εμπορικών σχέσεων.