Ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε το βράδυ της Τετάρτης ότι η εξουσία του ως αρχιστράτηγου περιορίζεται μόνο από τη «δική του ηθική», παραμερίζοντας το διεθνές δίκαιο και άλλους περιορισμούς στην ικανότητά του να χρησιμοποιεί στρατιωτική ισχύ για να πλήττει, να εισβάλλει ή να εξαναγκάζει κράτη σε ολόκληρο τον κόσμο.
Ερωτηθείς σε μια ευρείας γκάμας συνέντευξη στους New York Times αν υπάρχουν όρια στις παγκόσμιες εξουσίες του, ο κ. Τραμπ απάντησε: «Ναι, υπάρχει ένα πράγμα. Η δική μου ηθική. Το δικό μου μυαλό. Είναι το μόνο πράγμα που μπορεί να με σταματήσει».
«Δεν χρειάζομαι το διεθνές δίκαιο», πρόσθεσε. «Δεν επιδιώκω να βλάψω ανθρώπους».
Όταν πιέστηκε περαιτέρω σχετικά με το αν η κυβέρνησή του οφείλει να συμμορφώνεται με το διεθνές δίκαιο, ο κ. Τραμπ είπε: «Το κάνω». Κατέστησε, ωστόσο, σαφές ότι ο ίδιος θα είναι ο κριτής του πότε τέτοιοι περιορισμοί εφαρμόζονται στις Ηνωμένες Πολιτείες. «Εξαρτάται από το ποιος είναι ο ορισμός σου για το διεθνές δίκαιο», είπε.
Η αποτίμηση του κ. Τραμπ για την ελευθερία που διαθέτει να χρησιμοποιεί κάθε εργαλείο στρατιωτικής, οικονομικής ή πολιτικής ισχύος για να εδραιώσει την αμερικανική υπεροχή αποτέλεσε την πιο ωμή έως σήμερα παραδοχή της κοσμοθεωρίας του. Στον πυρήνα της βρίσκεται η αντίληψη ότι η εθνική ισχύς -και όχι οι νόμοι, οι συνθήκες και οι συμβάσεις- πρέπει να είναι ο καθοριστικός παράγοντας όταν συγκρούονται οι μεγάλες δυνάμεις, σημειώνουν οι NYT.
Αναγνώρισε πάντως ορισμένους εσωτερικούς περιορισμούς, ακόμη κι ενώ έχει ακολουθήσει μια μαξιμαλιστική στρατηγική τιμωρίας θεσμών που αντιπαθεί, άσκησης αντιποίνων κατά πολιτικών αντιπάλων και ανάπτυξης της Εθνοφρουράς σε πόλεις παρά τις αντιρρήσεις πολιτειακών και τοπικών αρχών.
Κατέστησε σαφές ότι αξιοποιεί τη φήμη του ως απρόβλεπτου ηγέτη και τη διάθεσή του να καταφεύγει γρήγορα στη στρατιωτική δράση, συχνά με στόχο τον εξαναγκασμό άλλων κρατών. Κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του στους Times, δέχθηκε μια μακρά τηλεφωνική κλήση από τον πρόεδρο της Κολομβίας Γκουστάβο Πέτρο, ο οποίος εμφανιζόταν εμφανώς ανήσυχος ύστερα από επανειλημμένες απειλές ότι ο κ. Τραμπ εξέταζε μια επίθεση κατά της χώρας, παρόμοια με εκείνη κατά της Βενεζουέλας.
«Λοιπόν, βρισκόμαστε σε κίνδυνο», είπε ο κ. Πέτρο σε συνέντευξή του στους Times λίγο πριν από την κλήση. «Διότι η απειλή είναι πραγματική. Διατυπώθηκε από τον Τραμπ».
Στη συνομιλία του με τους Times, ο κ. Τραμπ εμφανίστηκε πιο αποθρασυμένος από ποτέ. Επικαλέστηκε την επιτυχία του πλήγματος κατά του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν -κρατά στο γραφείο του ένα μοντέλο των βομβαρδιστικών B-2 που χρησιμοποιήθηκαν στην αποστολή-, την ταχύτητα με την οποία αποκεφάλισε την κυβέρνηση της Βενεζουέλας το περασμένο Σαββατοκύριακο και τα σχέδιά του για τη Γροιλανδία, η οποία τελεί υπό τον έλεγχο της Δανίας, συμμάχου στο ΝΑΤΟ.
Όταν ρωτήθηκε ποια είναι η ανώτερη προτεραιότητά του, η απόκτηση της Γροιλανδίας ή η διατήρηση του ΝΑΤΟ, ο κ. Τραμπ αρνήθηκε να απαντήσει ευθέως, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι «ενδέχεται να πρόκειται για επιλογή». Κατέστησε σαφές ότι η διατλαντική συμμαχία είναι ουσιαστικά άχρηστη χωρίς τις Ηνωμένες Πολιτείες στον πυρήνα της.
Ακόμη κι ενώ χαρακτήριζε τους κανόνες της μεταπολεμικής διεθνούς τάξης ως περιττά βάρη για μια υπερδύναμη, ο κ. Τραμπ απέρριπτε την ιδέα ότι ο ηγέτης της Κίνας Σι Τζινπίνγκ ή ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντίμιρ Β. Πούτιν θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν παρόμοια λογική εις βάρος των Ηνωμένων Πολιτειών. H αμερικανική ισχύς είναι ο καθοριστικός παράγοντας -και ότι οι προηγούμενοι πρόεδροι υπήρξαν υπερβολικά επιφυλακτικοί στη χρήση της για πολιτική κυριαρχία ή εθνικό όφελος.
Η επιμονή του προέδρου ότι η Γροιλανδία πρέπει να καταστεί μέρος των Ηνωμένων Πολιτειών αποτέλεσε χαρακτηριστικό παράδειγμα της κοσμοθεωρίας του. Δεν αρκούσε η άσκηση του δικαιώματος των ΗΠΑ, βάσει συνθήκης του 1951, να επαναλειτουργήσουν εδώ και καιρό κλειστές στρατιωτικές βάσεις στο τεράστιο αυτό έδαφος, το οποίο αποτελεί στρατηγικά κρίσιμο σταυροδρόμι για αμερικανικές, ευρωπαϊκές, κινεζικές και ρωσικές ναυτικές επιχειρήσεις.
«Η ιδιοκτησία είναι πολύ σημαντική», είπε ο κ. Τραμπ, καθώς συζητούσε -με το βλέμμα ενός μεγιστάνα των ακινήτων- τη χερσαία μάζα της Γροιλανδίας, η οποία είναι τριπλάσια σε μέγεθος από το Τέξας αλλά έχει πληθυσμό μικρότερο των 60.000 κατοίκων. Φάνηκε να υποβαθμίζει την αξία του να τελεί η Γροιλανδία υπό τον έλεγχο ενός στενού συμμάχου στο ΝΑΤΟ.
Όταν ρωτήθηκε γιατί χρειάζεται να κατέχει το έδαφος, απάντησε: «Διότι αυτό θεωρώ ότι είναι ψυχολογικά απαραίτητο για την επιτυχία. Πιστεύω ότι η ιδιοκτησία σού δίνει κάτι που δεν μπορείς να έχεις όταν μιλάς για μίσθωση ή για συνθήκη. Η ιδιοκτησία σού δίνει πράγματα και στοιχεία που δεν μπορείς να αποκτήσεις απλώς υπογράφοντας ένα έγγραφο».
Η συζήτηση κατέστησε σαφές ότι, κατά την άποψη του κ. Τραμπ, η κυριαρχία και τα εθνικά σύνορα είναι λιγότερο σημαντικά από τον μοναδικό ρόλο που διαδραματίζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες ως προστάτης της Δύσης.
Υποστήριξε ότι μόνο ο ίδιος -και όχι δύο προκάτοχοί του στους οποίους επιφύλαξε περιφρόνηση, ο Τζόζεφ Ρ. Μπάιντεν Τζούνιορ και ο Μπαράκ Ομπάμα- είχε αποδείξει ότι μπορούσε να πείσει τις χώρες του ΝΑΤΟ να δαπανούν το 5% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος για την άμυνα. (Περίπου το 1,5% αυτού αφορά στην πραγματικότητα εγχώριες υποδομές -από τα ηλεκτρικά δίκτυα έως την κυβερνοασφάλεια- που μπορούν να υποστηρίξουν την άμυνα. Ο στόχος δεν τίθεται σε ισχύ πριν από το 2035, έξι χρόνια μετά την αποχώρηση του κ. Τραμπ από το αξίωμα).
«Θέλω να συμμορφωθούν», είπε. «Πιστεύω ότι πάντα θα τα πηγαίνουμε καλά με την Ευρώπη, αλλά θέλω να συμμορφωθούν. Εγώ είμαι αυτός που τους έκανε να δαπανήσουν περισσότερα, ξέρετε, μεγαλύτερο ποσοστό του ΑΕΠ στο ΝΑΤΟ. Αλλά αν κοιτάξετε το ΝΑΤΟ, μπορώ να σας πω ότι η Ρωσία δεν ανησυχεί καθόλου για καμία άλλη χώρα πέρα από εμάς».
Ο πρόεδρος πρόσθεσε: «Υπήρξα πολύ πιστός προς την Ευρώπη. Έκανα καλή δουλειά. Αν δεν ήμουν εγώ, η Ρωσία θα είχε αυτή τη στιγμή ολόκληρη την Ουκρανία».
Φάνηκε αδιάφορος απέναντι στο γεγονός ότι η τελευταία σημαντική συμφωνία ελέγχου των πυρηνικών όπλων με τη Ρωσία επρόκειτο να λήξει σε τέσσερις εβδομάδες, αφήνοντας τις δύο μεγαλύτερες πυρηνικές δυνάμεις του κόσμου ελεύθερες να επεκτείνουν τα οπλοστάσιά τους χωρίς περιορισμούς, για πρώτη φορά εδώ και μισό αιώνα.
«Αν λήξει, λήγει», είπε. «Απλώς θα κάνουμε μια καλύτερη συμφωνία», πρόσθεσε, επιμένοντας ότι η Κίνα, η οποία διαθέτει το ταχύτερα αναπτυσσόμενο οπλοστάσιο στον κόσμο, θα πρέπει να ενταχθεί σε οποιαδήποτε μελλοντική συμφωνία.
«Πιθανόν να θέλετε να εμπλέξετε και μερικούς άλλους παίκτες», είπε ο κ. Τραμπ.
Ο πρόεδρος εμφανίστηκε εξίσου ήρεμος ως προς το αν η απόφασή του να στείλει δυνάμεις Ειδικών Επιχειρήσεων στο Καράκας για την απομάκρυνση του Νικολάς Μαδούρο της Βενεζουέλας θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από την Κίνα ή τη Ρωσία.
Τις ημέρες που ακολούθησαν τη δράση στη Βενεζουέλα, διατυπώθηκαν επιχειρήματα ότι το αμερικανικό προηγούμενο θα βοηθούσε στη δικαιολόγηση μιας κινεζικής προσπάθειας κατάληψης της Ταϊβάν ή μιας ρωσικής απόπειρας κατάληψης της Ουκρανίας, την οποία ο κ. Πούτιν έχει περιγράψει ως ιστορικό τμήμα της ρωσικής αυτοκρατορίας, με ιστορία άνω των δώδεκα αιώνων.
Ερωτηθείς αν είχε δημιουργήσει ένα προηγούμενο που ενδέχεται να μετανιώσει αργότερα, ο κ. Τραμπ υποστήριξε ότι η αντίληψή του για την απειλή που συνιστά η Βενεζουέλα του κ. Μαδούρο ήταν εντελώς διαφορετική από την αντίληψη του κ. Σι για την Ταϊβάν.
«Αυτή ήταν μια πραγματική απειλή», είπε για τη Βενεζουέλα. «Δεν είχατε ανθρώπους να κατακλύζουν την Κίνα», υποστήριξε, επαναλαμβάνοντας τον συχνά διατυπωμένο ισχυρισμό του ότι ο κ. Μαδούρο έστειλε μέλη συμμοριών στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο κ. Τραμπ πρόσθεσε: «Δεν είχατε ναρκωτικά να κατακλύζουν την Κίνα. Δεν είχατε όλα τα κακά πράγματα που είχαμε εμείς. Δεν είχατε τις φυλακές της Ταϊβάν να ανοίγουν και τους ανθρώπους να κατακλύζουν την Κίνα», ή, όπως είπε αργότερα, εγκληματίες και άλλους «να κατακλύζουν τη Ρωσία».
Όταν ένας δημοσιογράφος επισήμανε ότι ο κ. Σι θεωρεί την Ταϊβάν αποσχιστική απειλή για την Κίνα, ο κ. Τραμπ απάντησε: «Αυτό είναι δικό του θέμα, τι θα κάνει. Αλλά, ξέρετε, του έχω εκφράσει ότι θα ήμουν πολύ δυσαρεστημένος αν το έκανε, και δεν νομίζω ότι θα το κάνει. Ελπίζω να μην το κάνει».
Στη συνέχεια, ερωτηθείς αν ο κ. Σι ενδέχεται να αξιοποιήσει τα πρόσφατα γεγονότα για να επιτεθεί ή να αποκλείσει την Ταϊβάν, υπέδειξε ότι ο Κινέζος ηγέτης δεν θα τολμούσε να προβεί σε μια τέτοια κίνηση όσο ο κ. Τραμπ βρίσκεται στην προεδρία. «Μπορεί να το κάνει αφού έχουμε διαφορετικό πρόεδρο, αλλά δεν νομίζω ότι θα το κάνει με εμένα πρόεδρο», είπε.
Την Πέμπτη, σε μια σπάνια επίδειξη άσκησης της κοινοβουλευτικής εξουσίας επί των πολεμικών αρμοδιοτήτων του προέδρου, η Γερουσία συμφώνησε να συζητήσει ψήφισμα με στόχο τον περιορισμό της χρήσης στρατιωτικής ισχύος από τον κ. Τραμπ στη Βενεζουέλα. Ο γερουσιαστής Ραντ Πολ, Ρεπουμπλικανός του Κεντάκι, δήλωσε ότι ένας παράγοντας που ενδέχεται να επηρέασε την απόφαση ήταν το σχόλιο του προέδρου στη συνέντευξη της Τετάρτης ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδέχεται να παραμείνουν εμπλεκόμενες στη Βενεζουέλα για χρόνια.
Στο εσωτερικό μέτωπο, ο κ. Τραμπ υπέδειξε ότι οι δικαστές έχουν εξουσία να περιορίζουν την εγχώρια πολιτική του ατζέντα -από την ανάπτυξη της Εθνοφρουράς έως την επιβολή δασμών- μόνο «υπό ορισμένες συνθήκες».
Ήδη, ωστόσο, εξέταζε εναλλακτικές λύσεις. Έθεσε το ενδεχόμενο, εάν οι δασμοί που εκδόθηκαν βάσει εξουσιών έκτακτης ανάγκης ακυρωθούν από το Ανώτατο Δικαστήριο, να τους αναδιατυπώσει ως τέλη αδειοδότησης. Και ο κ. Τραμπ, ο οποίος δήλωσε ότι εξελέγη για να αποκαταστήσει τον νόμο και την τάξη, επανέλαβε ότι είναι πρόθυμος να επικαλεστεί τον Νόμο περί Εξέγερσης (Insurrection Act) και να αναπτύξει τον στρατό εντός των Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς και να ομοσπονδιοποιήσει ορισμένες μονάδες της Εθνοφρουράς, εφόσον το θεωρήσει σημαντικό.
Μέχρι στιγμής, είπε, «δεν έχω πραγματικά νιώσει την ανάγκη να το κάνω».