Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του μπλοκ Mercosur της Νότιας Αμερικής υπέγραψαν εμπορική συμφωνία μετά από περισσότερα από 25 χρόνια διαπραγματεύσεων, αν και παραμένουν εμπόδια πριν από την εφαρμογή της.
Οι πρόεδροι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της Αργεντινής, της Ουρουγουάης και της Παραγουάης, καθώς και ο Υπουργός Εξωτερικών της Βραζιλίας, παρέστησαν σε τελετή στην Ασουνσιόν το Σάββατο για να υπογράψουν τη συμφωνία, η οποία θα καταργήσει σταδιακά πάνω από το 90% των δασμών μεταξύ των δύο περιοχών.
Μόλις κυρωθεί από τα κράτη-μέλη των δύο μπλοκ, η συμφωνία θα δημιουργήσει μια από τις μεγαλύτερες ζώνες ελεύθερου εμπορίου στον κόσμο με πληθυσμό άνω των 700 εκατομμυρίων ανθρώπων. Το συνολικό εμπόριο αγαθών μεταξύ ΕΕ και Mercosur έφτασε τα 111 δισ. ευρώ το 2024.
«Το μήνυμά μας προς τον υπόλοιπο κόσμο είναι σαφές: η ΕΕ και η Mercosur επιλέγουν τη συνεργασία αντί για τον ανταγωνισμό και τη συνεργασία αντί για την πόλωση», δήλωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Η συμφωνία, που παλαιότερα είχε χαρακτηριστεί ως «συμφωνία αγελάδων για αυτοκίνητα», αντανακλώντας την ισχυρή αγροτική παραγωγή της Νότιας Αμερικής και την ευρωπαϊκή βιομηχανική ισχύ, αποτέλεσε αντικείμενο διαπραγματεύσεων που ξεκίνησαν το 2000.
Οι υποστηρικτές υποστηρίζουν ότι η συμφωνία είναι απαραίτητη για τις δύο περιοχές, καθώς είναι αντιμέτωπες με την επιθετική εμπορική και εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ και την αυξανόμενη οικονομική επιρροή της Κίνας.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Ουρουγουάης, Μάριο Λουμπέτκιν, δήλωσε ότι η διαφοροποίηση βρίσκεται «στο επίκεντρο» της συμφωνίας. «Αν αυτή η περίοδος τεράστιων αναταράξεων έχει χρησιμεύσει σε κάτι, είναι για να δείξει ότι όλοι πρέπει να βρούμε μηχανισμούς για να προστατευτούμε», είπε. «Κανείς δεν πρέπει να εξαρτάται αποκλειστικά από κάποιον άλλον» πρόσθεσε.
Η συμφωνία παρέχει ένα «γεωπολιτικό δίχτυ ασφαλείας» και έχει συμβολική σημασία, δήλωσε στους Financial Times ο Όλιβερ Στούενκελ, ανώτερος συνεργάτης στο Carnegie Endowment for International Peace.
«[Δείχνει] ότι τόσο οι Ευρωπαίοι όσο και οι Νοτιοαμερικανοί δεσμεύονται σε μια τάξη βασισμένη σε κανόνες και στον πολυμερισμό», είπε. «Ούτε οι Ευρωπαίοι ούτε το Mercosur θέλουν να χειραγωγούνται από το Πεκίνο ή την Ουάσινγκτον» τόνισε.
Η υπογραφή αναμενόταν να πραγματοποιηθεί τον Δεκέμβριο, αλλά αναβλήθηκε μετά την αντίσταση ορισμένων χωρών, με επικεφαλής τη Γαλλία, όπου οι αγρότες διαμαρτυρήθηκαν φοβούμενοι ότι θα υποσκελιστούν από φθηνότερα προϊόντα του Mercosur.
Οι Βρυξέλλες κέρδισαν τους διστακτικούς, συμπεριλαμβανομένης της Ιταλίας, με επιπλέον επιδοτήσεις και πιθανές απαγορεύσεις ορισμένων γεωργικών εισαγωγών. Η ΕΕ συμφώνησε επίσης σε μέτρα προστασίας για προσωρινή αναστολή της κατάργησης των δασμών για ορισμένα γεωργικά προϊόντα, σε περίπτωση υπερβολικής αύξησης των εισαγωγών ή πτώσης των τιμών.
Ο Υπουργός Εξωτερικών της Παραγουάης, Ρούμπεν Ραμίρεζ Λεζκάνο, δήλωσε ότι πρόκειται για μια «ισορροπημένη συμφωνία».
«Προφανώς δεν είμαστε 100% ικανοποιημένοι, ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση. Θα θέλαμε να επιτύχουμε περισσότερα, αλλά εδώ βρισκόμαστε», είπε.
Παραμένουν όμως εμπόδια στην εφαρμογή της συμφωνίας. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα ψηφίσει την Τετάρτη για το αν η συμφωνία πρέπει να παραπεμφθεί στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, κάτι που θα καθυστερήσει την έγκρισή της κατά περίπου 18 μήνες.
Τέσσερις ευρωβουλευτές και αξιωματούχοι της ΕΕ δήλωσαν στους Financial Times ότι αναμένουν ότι η πρόταση θα απορριφθεί. Στη συνέχεια, οι ευρωβουλευτές θα ψηφίσουν για τη συμφωνία, πιθανώς έως τον Μάιο. Ομάδες όπως οι Πράσινοι και η ακροδεξιά θα πουν όχι.