Οι κρίσεις πανικού στοιχειώνουν τον Ουκρανό Γιαροσλάβ από τότε που γύρισε στο σπίτι το καλοκαίρι. Η απογοήτευση με τους διοικητές του οδήγησε τον 33χρονο να φύγει χωρίς άδεια (AWOL), ενώ εντάσσεται σε έναν αυξανόμενο αριθμό Ουκρανών στρατιωτών που έχουν εγκαταλείψει τις μονάδες τους χωρίς άδεια. Για τον Γιαροσλάβ, τότε αναπληρωτή διοικητή λόχου, όλα ξεκίνησαν με αυτό που περιέγραψε ως «αδιαφορία» της ηγεσίας για τις ζωές των στρατιωτών.
Η αύξηση των AWOL και της λιποταξίας σημειώνεται καθώς η Ουκρανία αντιμετωπίζει μια βαθύτερη έλλειψη πεζικού στο μέτωπο, επιτρέποντας στις ρωσικές δυνάμεις να προωθούνται σε ελλιπώς στελεχωμένους τομείς. Ουκρανοί αξιωματούχοι άρχισαν να αναγνωρίζουν δημόσια την κλίμακα του προβλήματος: Ο νέος Υπουργός Άμυνας Μιχάιλο Φέδροφ δήλωσε στην ομιλία του στις 14 Ιανουαρίου ότι 200.000 στρατιώτες είναι αυτή τη στιγμή AWOL.
Τον Οκτώβριο του 2025, ο αριθμός των περιπτώσεων AWOL και λιποταξίας έφτασε σε ρεκόρ τις 21.602, δήλωσε ο Ιχόρ Λούτσενκο, πρώην βουλευτής που υπηρετεί στον στρατό, επικαλούμενος το Γραφείο Γενικού Εισαγγελέα.
Ο Αντισυνταγματάρχης Κυρίλο Μπερκάλ, αναπληρωτής διοικητής του ελίτ Τρίτου Στρατιωτικού Σώματος, δήλωσε στο Kyiv Independent ότι αν οι στρατιώτες ικανοί για μάχη επέστρεφαν από AWOL ή λιποταξία, η Ουκρανία θα αποκτούσε τη δυνατότητα «να διεξάγει επιχειρήσεις αντεπίθεσης σε ολόκληρο το μέτωπο».
Το AWOL αναφέρεται σε στρατιώτες που φεύγουν από τη μονάδα τους χωρίς άδεια, αλλά σκοπεύουν να επιστρέψουν, ενώ η λιποταξία υποδηλώνει στρατιώτες που αποφεύγουν τη στρατιωτική θητεία επ’ αόριστον, είτε πλαστογραφώντας έγγραφα για να αλλάξουν την ταυτότητά τους, είτε φεύγοντας στο εξωτερικό. Και οι δύο πράξεις αποτελούν εγκλήματα σύμφωνα με τα Άρθρα 407 (AWOL) και 408 (λιποταξία) του Ποινικού Κώδικα της Ουκρανίας, τιμωρούμενα υπό στρατιωτικό νόμο με 5 έως 10 χρόνια για AWOL και 5 έως 12 χρόνια για λιποταξία.
Είναι δύσκολο να γνωρίζουμε ακριβώς πόσοι στρατιώτες έχουν λιποτακτήσει ή έχουν φύγει χωρίς άδεια – το Γραφείο Γενικού Εισαγγελέα σταμάτησε να δημοσιοποιεί στοιχεία AWOL τον Νοέμβριο του 2025 και αρνήθηκε να τα παράσχει στο Kyiv Independent.
Στο παρελθόν, η Ουκρανία προσπάθησε να αντιμετωπίσει στρατιώτες που έφευγαν AWOL. Το 2024, το κοινοβούλιο ψήφισε νομοσχέδιο που παραχωρούσε εφάπαξ αμνηστία σε όσους επέστρεφαν. Οι αρχές δήλωσαν ότι πάνω από 29.000 στρατιώτες επέστρεψαν στον στρατό από τον Νοέμβριο του 2024 έως τον Αύγουστο του 2025.
Η έλλειψη τιμωρίας επιδεινώνει το πρόβλημα, σύμφωνα με τον στρατιωτικό δικηγόρο Ολέχ Λεόντιεφ, που διαχειρίζεται μια ομάδα στο Facebook με πάνω από 20.000 μέλη, παρέχοντας νομική υποστήριξη σε στρατιώτες. Οι συνθήκες είναι «ιδανικές» για AWOL ή λιποτάκτες να ζουν σχεδόν φυσιολογικά σε μεγάλες πόλεις όπως το Κίεβο, λέει ο Λεόντιεφ, βρίσκοντας εργασία για να επιβιώσουν ενώ κάποιοι εξακολουθούν να κρύβονται στο σπίτι.
Τρεις λιποτάκτες που μίλησαν στο Kyiv Independent είπαν ότι βρήκαν δουλειές στην κατασκευή, συχνά μαζί με άλλους που είχαν φύγει από τον στρατό, και ότι εξακολουθούν να πηγαίνουν σε εστιατόρια και καφέ τις ημέρες ρεπό τους — αν και θεωρούνται καταζητούμενοι.