«Κρίνει φίλους ο καιρός, ως χρυσόν το πυρ» λέει ένα αρχαίο γνωμικό, το οποίο αποδίδεται στον ποιητή Μένανδρο. Δεν είναι δύσκολο να «αποκωδικοποιήσει» κανείς την έννοιά του: ο χρόνος και οι συνθήκες αποκαλύπτουν τους πραγματικούς φίλους, όπως η φωτιά δοκιμάζει τον χρυσό. Γεωπολιτικά, βρισκόμαστε ακριβώς σε αυτό το σημείο της… δοκιμασίας, με παραδοσιακές συμμαχίες να δοκιμάζονται και να καίγονται στο βωμό της αντοχής.
Το τελευταίο διάστημα οι έννοιες της παραδοσιακής φιλίας ολοένα και επαναλαμβάνονται. Τι συμβαίνει όμως όταν μοιάζει να συμβαίνει αυτό επί ματαίω;
Απειλές και προσβολές: Η άλλη πλευρά του Ατλαντικού
Το παράδειγμα είναι απλό και γρήγορο. Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ είναι αυτός που, μόλις χθες, επεσήμανε τη σημασία του «ήρεμου διαλόγου μεταξύ των συμμάχων». Η απάντηση που πήρε από τον παραδοσιακό σύμμαχο, τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ήρθε τις πρώτες πρωινές ώρες: «πράξη ΜΕΓΑΛΗΣ ΗΛΙΘΙΟΤΗΤΑΣ» η απόφαση της Βρετανίας να παραδώσει τις νήσους Τσάγκος στον Μαυρίκιο, ενώ συνέχισε με ειρωνικό τόνο, βάζοντας σε εισαγωγικά τη λέξη «λαμπρός» σύμμαχος του ΝΑΤΟ.
Υπενθυμίζεται ότι ο ίδιος ο Τραμπ είχε συμφωνήσει πριν εννέα μήνες στην απόφαση επί του συγκεκριμένου ζητήματος, καθώς οι ΗΠΑ διατηρούν στρατιωτικές βάσεις εκεί. Ωστόσο δεν έχει ακόμη δοθεί καμία επίσημη απάντηση από την Ντάουνινγκ Στριτ, παρά την επιθετικότητα των δηλώσεων.
Νωρίτερα, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε απειλήσει λέγοντας ότι «θα προχωρήσω 100% στα σχέδιά μου για εφαρμογή δασμών αν δεν επιτευχθεί μια συμφωνία για τη Γροιλανδία».
Απευθύνεται σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, σε οκτώ παραδοσιακούς συμμάχους, τόσο εμπορικά όσο και δεσμευτικά, μέσω της διατλαντικής συμμαχίας του ΝΑΤΟ. Δανία, Φινλανδία, Γαλλία, Γερμανία, Ολλανδία, Νορβηγία, Σουηδία και Ηνωμένο Βασίλειο - ενώ έχουν τις δικές τους απαντήσεις, μοιάζουν παράλληλα να λειτουργούν συλλογικά.
«Κοινή λογική» να στραφεί η Βρετανία στην ΕΕ
Η περίπτωση της Βρετανίας είναι λίγο διαφορετική. Βρίσκεται κυριολεκτικά και μεταφορικά στη μέση. Όπως τόνισε κι ο ίδιος ο Στάρμερ σε δημοσιογραφική ερώτηση, «δεν είναι η στιγμή να επιλέξουμε» μεταξύ ΕΕ και Ηνωμένων Πολιτειών, προσθέτοντας ότι «τα τελευταία 80 χρόνια μας υπηρέτησε σωστά αυτή η δυναμική που έχουμε και με τις δύο πλευρές».
Η πραγματικότητα, όμως, πιέζει προς μια πιο ξεκάθαρη κατεύθυνση, καθώς πολλοί βάζουν τη διπλωματία σε δεύτερη μοίρα. O Πολ Νόβακ, γενικός γραμματέας του Συνεδρίου των Συνδικάτων (TUC), δήλωσε ότι «οι φόροι Τραμπ απειλούν να καταστρέψουν βασικούς τομείς στη χώρα και βέβαια όσους εργάζονται σε αυτούς», «γι' αυτό και η κυβέρνηση πρέπει να συνεχίσει να θέτει ως προτεραιότητα μια στενότερη εμπορική σχέση με την ΕΕ», κάνοντας λόγο για «κοινή λογική».
Ο Βρετανός πρωθυπουργός από πέρυσι έχει κάνει λόγο για «επαναφορά» των σχέσεων με το μπλοκ, μετά το Brexit. Οικονομική συντάκτρια του ΒΒC σχολίασε σε ανάλυσή της ότι οτιδήποτε κι αν γίνει με τη Γροιλανδία μπορεί να είναι καταλύτης για την ενδυνάμωση των εμπορικών δεσμών μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και ΕΕ. Ενώ και ο επικεφαλής οικονομολόγος της Capital Economics Πολ Ντέιλς έκανε λόγο για «ανεπανόρθωτη ζημιά στις διατλαντικές σχέσεις και το ΝΑΤΟ» αν οι ΗΠΑ έκαναν οποιαδήποτε προσπάθεια κατάκτησης της Γροιλανδίας, και τόνισε ως δύσκολο υπό αυτό το σενάριο «να φανταστούμε το Ηνωμένο Βασίλειο να μην τάσσεται υπέρ της ΕΕ».
Πάντως, αν και αδιαμφισβήτητα οι ΗΠΑ είναι ένας από τους σημαντικότερους εμπορικούς συμμάχους, τόσο για την ΕΕ όσο και για το Ηνωμένο Βασίλειο, στο ζύγι των επίσημων στοιχείων της Βρετανίας η ενιαία ευρωπαϊκή αγορά προσφέρει περισσότερα έσοδα για τα εξαγωγικά βρετανικά προϊόντα. Παράλληλα, πολλές δημοσκοπήσεις, κατά τα προηγούμενα δύο χρόνια, δείχνουν ότι οι Βρετανοί θεωρούν ότι η ΕΕ πρέπει να είναι προτεραιότητα της Βρετανίας.
Μένει να δούμε τι θα γίνει, καθώς κάθε λεπτό της ώρας μοιάζει κρίσιμο και τα πολυάριθμα βρετανικά άρθρα των τελευταίων ημερών δείχνουν, μέχρι στιγμής, στρατηγική της Ντάουνινγκ Στριτ την καθυστέρηση των δασμών από τον Τραμπ.
ΠΗΓΗ: DEUTSCHE WELLE