Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει μια νέα, μεγάλη στρατιωτική επίθεση κατά του Ιράν, μετά την αποτυχία προκαταρκτικών συζητήσεων μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης για τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος της χώρας και της παραγωγής βαλλιστικών πυραύλων, σύμφωνα με πηγές του CNN.
Οι τελευταίες απειλές του Τραμπ συνάντησαν οργή στην Τεχεράνη, η οποία υποσχέθηκε άμεση αντίδραση σε οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια των ΗΠΑ, με έναν κορυφαίο σύμβουλο του ανώτατου ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ να απειλεί ότι θα στοχεύσει το Ισραήλ σε περίπτωση που η επίθεση προχωρήσει.
Πρόκειται για μια ταχεία αναστροφή των δημόσια διατυπωμένων στόχων της αμερικανικής διοίκησης για το Ιράν και έρχεται μόλις εβδομάδες μετά την εξέταση στρατιωτικής δράσης από τον Τραμπ, την οποία είχε παρουσιάσει ως πιθανή βοήθεια για τις πανεθνικές διαδηλώσεις στο Ιράν. Οι διαδηλωτές είχαν αντιμετωπίσει βίαιες καταστολές από τις δυνάμεις ασφαλείας, με αποτέλεσμα εκατοντάδες θανάτους.
Την Τετάρτη, ο Τραμπ ανήρτησε στο Truth Social, απαιτώντας από το Ιράν να καθίσει στο τραπέζι για μια «δίκαιη και ισότιμη συμφωνία - ΧΩΡΙΣ ΠΥΡΗΝΙΚΑ ΟΠΛΑ». Προειδοποίησε ότι η επόμενη επίθεση των ΗΠΑ στη χώρα «θα είναι πολύ χειρότερη» από εκείνη που διεξήχθη το περασμένο καλοκαίρι, όταν ο αμερικανικός στρατός επιτέθηκε σε τρεις πυρηνικούς χώρους του Ιράν.
Οι επιλογές που εξετάζει πλέον περιλαμβάνουν αμερικανικές αεροπορικές επιδρομές εναντίον των ηγετών του Ιράν και των αξιωματούχων ασφαλείας που θεωρούνται υπεύθυνοι για τους θανάτους, καθώς και επιθέσεις σε πυρηνικούς χώρους και κυβερνητικά ιδρύματα της χώρας, σύμφωνα με τις πηγές. Ο Τραμπ δεν έχει λάβει τελική απόφαση για τον τρόπο δράσης, αλλά πιστεύει ότι οι στρατιωτικές του επιλογές έχουν διευρυνθεί από τις αρχές του μήνα, τώρα που μια ομάδα αεροπλανοφόρου των ΗΠΑ βρίσκεται στην περιοχή.
Η Ομάδα του USS Abraham Lincoln εισήλθε στον Ινδικό Ωκεανό τη Δευτέρα και συνεχίζει να προσεγγίζει το Ιράν.
Οι ΗΠΑ και το Ιράν αντάλλαξαν μηνύματα -συμπεριλαμβανομένων κάποιων μέσω διπλωματικών καναλιών- στις αρχές του μήνα για πιθανή συνάντηση, προκειμένου να αποφευχθεί αμερικανική επίθεση, την οποία ο Τραμπ είχε απειλήσει σε απάντηση των θανάτων διαδηλωτών, ανέφεραν οι πηγές.
Υπήρξε σύντομη συζήτηση για μια προσωπική συνάντηση, η οποία όμως δεν πραγματοποιήθηκε, σύμφωνα με μια πηγή. Δεν έχουν γίνει σοβαρές άμεσες διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, καθώς ο Τραμπ εντείνει τις απειλές στρατιωτικής δράσης τις τελευταίες ημέρες, σύμφωνα με άλλο άτομο που γνωρίζει την υπόθεση.
Δεν είναι σαφές γιατί ο Τραμπ έχει πλέον επαναπροσανατολίσει το ενδιαφέρον του στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, το οποίο είχε δηλώσει ότι το περασμένο καλοκαίρι είχε «εξουδετερωθεί» από τις επιθέσεις των ΗΠΑ.
Μετά τις απειλές στρατιωτικής δράσης, οι ΗΠΑ έχουν επίσης θέσει προϋποθέσεις για μια συνάντηση με Ιρανούς αξιωματούχους, σύμφωνα με τις πηγές, συμπεριλαμβανομένου του μόνιμου τερματισμού του εμπλουτισμού ουρανίου και νέων περιορισμών στο βαλλιστικό πρόγραμμα του Ιράν.
Το μεγαλύτερο αγκάθι, σύμφωνα με τις πηγές, είναι η απαίτηση των ΗΠΑ το Ιράν να δεχθεί όρια στο βεληνεκές των βαλλιστικών πυραύλων του -ένα μείζον ζήτημα για το Ισραήλ, που κατανάλωσε μεγάλο μέρος του αποθέματός του σε αντιαεροπορικούς πυραύλους καταρρίπτοντας ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους κατά τον 12ήμερο πόλεμο του Ιουνίου. Το Ιράν αρνήθηκε και δήλωσε στις ΗΠΑ ότι θα συζητήσει μόνο το πυρηνικό του πρόγραμμα. Οι ΗΠΑ δεν απάντησαν, αφήνοντας τα δύο μέρη σε αδιέξοδο, σύμφωνα με τις πηγές.
Ένας Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε τη Δευτέρα ότι η κυβέρνηση εξακολουθεί να είναι διατεθειμένη να εμπλακεί με το Ιράν, υπό την προϋπόθεση ότι «γνωρίζουν ποιοι είναι οι όροι».
«Είμαστε ανοιχτοί για διάλογο… όπως λένε, οπότε αν θέλουν να επικοινωνήσουν μαζί μας και γνωρίζουν τους όρους, τότε θα έχουμε τη συζήτηση», δήλωσε ο αξιωματούχος στους δημοσιογράφους.
Ο αξιωματούχος δεν έδωσε λεπτομέρειες για τους όρους, αλλά ανέφερε ότι «έχουν δημοσιευθεί από την αρχή της διακυβέρνησης Τραμπ, οπότε είναι ενήμεροι».
Παρ' όλα αυτά, οι ΗΠΑ προετοιμάζονται για πιθανή δράση. Ο αμερικανικός στρατός μεταφέρει συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένων πρόσθετων μονάδων Patriot, για να προστατεύσει τα αμερικανικά στρατεύματα από πιθανά ιρανικά αντίποινα, δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος. Οι ΗΠΑ σχεδιάζουν επίσης τη μετακίνηση ενός ή περισσοτέρων συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας THAAD στην περιοχή, ανέφεραν πολλές πηγές.
Ο κορυφαίος διπλωμάτης του Ιράν, Αραγκίχι, προειδοποίησε την Τετάρτη ότι οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας είναι πλήρως έτοιμες να απαντήσουν «άμεσα και δυναμικά» σε οποιαδήποτε επιθετικότητα κατά της επικράτειας, του εναέριου χώρου ή των υδάτων του Ιράν.
«Οι γενναίες Ένοπλες Δυνάμεις μας είναι έτοιμες -με τα δάχτυλά τους στη σκανδάλη- να απαντήσουν άμεσα και δυναμικά σε ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤE επιθετικότητα κατά της αγαπημένης μας γης, αέρα και θάλασσας», έγραψε ο Αραγκίχι στα αγγλικά στο X. Το ιρανικό Υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε ότι τα σχόλια έγιναν σε απάντηση των απειλών του Τραμπ.
Ο Άλι Σαμχάνι, βασικός σύμβουλος του Ανώτατου Ηγέτη Χαμενεΐ, προειδοποίησε στο X ότι οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια θα θεωρηθεί έναρξη πολέμου και υποσχέθηκε «ανεπανάληπτη» απάντηση, ονοματίζοντας συγκεκριμένα την Τελ Αβίβ ως στόχο.
Πρόσφατες αμερικανικές πληροφορίες, στις οποίες έχει ενημερωθεί ο Τραμπ, δείχνουν ότι το ιρανικό καθεστώς βρίσκεται σε ιστορικά αδύναμη θέση, μετά τις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις σε πυρηνικές εγκαταστάσεις και δυνάμεις-αντιπροσώπους πέρυσι, καθώς και τις μαζικές διαδηλώσεις που ξέσπασαν στις αρχές του μήνα, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν τις αξιολογήσεις. Ο Τραμπ υπαινίχθηκε επίσης το Σαββατοκύριακο ότι επιθυμεί την απομάκρυνση του Χαμενεΐ από την εξουσία.
«Ήρθε η ώρα να αναζητήσουμε νέα ηγεσία στο Ιράν», δήλωσε ο Τραμπ στο Politico το Σάββατο, εμφανιζόμενος να επιμένει στις προηγούμενες δηλώσεις του υπέρ αλλαγής καθεστώτος στο Ιράν.
Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε επίσης την Τετάρτη στους νομοθέτες ότι το ιρανικό καθεστώς «πιθανότατα είναι πιο αδύναμο από ποτέ».
Ωστόσο δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι η απομάκρυνση του Χαμενεΐ θα σήμαινε την κατάρρευση του καθεστώτος, υποστηρίζουν πηγές.
«Ακόμη κι αν απομακρύνεις τον αγιατολάχ, οι διάδοχοί του είναι επίσης σκληροπυρηνικοί», είπε η πηγή. Δεν υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι οι υπηρεσίες ασφαλείας του Ιράν ετοιμάζονται να στραφούν κατά της κυβέρνησης, σύμφωνα με πηγές.
Ο Ρούμπιο τόνισε επίσης ότι «κανείς δεν ξέρει» ποιος θα αναλάβει, αν ο ανώτατος ηγέτης απομακρυνθεί από την εξουσία. Παρ' όλα αυτά, όλες οι επιλογές παραμένουν στο τραπέζι για τον πρόεδρο, ανέφερε πηγή που γνωρίζει τις συζητήσεις στο CNN.
Ιδανικά, ο Τραμπ επιθυμεί να πραγματοποιήσει ένα ισχυρό και αποφασιστικό πλήγμα που θα αναγκάσει την Τεχεράνη να αποδεχθεί τους όρους των ΗΠΑ για ανακωχή, δήλωσε αξιωματούχος. Εάν διαταχθεί επίθεση κατά του Ιράν, ο Τραμπ θα θελήσει να ανακοινώσει νίκη σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Στο Truth Social την Τετάρτη, ο Τραμπ φάνηκε να συγκρίνει μια πιθανή αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση στο Ιράν με εκείνη που διέταξε στη Βενεζουέλα τον Δεκέμβριο για την απομάκρυνση του τότε προέδρου Νικολάς Μαδούρο. Ωστόσο, δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι ο Τραμπ γνωρίζει πως μια στρατιωτική επίθεση κατά του Ιράν θα είναι πολύ πιο δύσκολη.