Κάποια στιγμή τον Νοέμβριο, ένα κομβόι που μετέφερε 1.000 τόνους ουρανίου ξεκίνησε από τα απομακρυσμένα βόρεια σύνορα του Νίγηρα, σε ένα ταξίδι με τελικό προορισμό που παραμένει επικίνδυνα ασαφής.
Για τη στρατιωτική χούντα που κυβερνά τον Νίγηρα, η μεταφορά του ουρανίου από τα ορυχεία της Άρλιτ σηματοδοτούσε μια ριζική ρήξη με το αποικιακό παρελθόν της χώρας. Αλλά για τη Γαλλία και την κρατική πυρηνική της εταιρεία Orano, φαινόταν σαν μια πιθανή κλοπή περιουσιακών στοιχείων.
Τώρα, το ουράνιο, που προσφέρεται στις διεθνείς αγορές αλλά παραμένει αδιάθετο, αντιμετωπίζει μια διαφορετική απειλή: βρίσκεται εγκαταλειμμένο σε μια ευάλωτη στρατιωτική βάση στη Νιαμέι, η οποία πρόσφατα δέχθηκε επίθεση από μαχητές του ISIS.
Η αβέβαιη μοίρα του ουρανίου ρίχνει φως όχι μόνο στη χούντα της φτωχής αυτής ερημικής χώρας, αλλά και στις προσπάθειες του Παρισιού να διατηρήσει τον έλεγχο του ουρανίου από ορυχεία που διαχειριζόταν για δεκαετίες.
Ο Νίγηρας, του οποίου οι στρατιώτες βρίσκονται σε ολοένα και δυσμενέστερη θέση στη μάχη κατά του ISIS, έχει ξεκινήσει συζητήσεις για την πώλησή του με χώρες όπως η Ρωσία, η οποία διαθέτει μια μικρή στρατιωτική δύναμη στη χώρα. Η αξία του αποθέματος ουρανίου εκτιμάται περίπου στα 240 εκατ. δολάρια.
«Μπορούμε να πουλήσουμε σε όποιον θέλουμε», δήλωσε ο Συνταγματάρχης Ουσμάν Αμπάρτσι, υπουργός Ορυχείων του Νίγηρα, προσθέτοντας ότι η χώρα θα πουλήσει μόνο σε αγοραστές που θεωρεί υπεύθυνους. «Μιλάμε με τους Ρώσους. Μιλάμε με τους Κινέζους. Μιλάμε με τους Αμερικανούς», πρόσθεσε.
Κάποιοι αμφιβάλλουν ότι η χούντα του Νίγηρα θα καταφέρει να βρει αγοραστή για το απόθεμα ουρανίου που κατέλαβε. Η γαλλική Orano, η οποία ουσιαστικά εκδιώχθηκε από τον Νίγηρα όταν τα περιουσιακά της στοιχεία κρατικοποιήθηκαν τον Ιούνιο, έχει ξεκινήσει νομικές διαδικασίες για να εμποδίσει οποιαδήποτε πιθανή πώληση.
Ο Ουλφ Λέσινγκ, ειδικός που δραστηριοποιείται στο Μάλι και συνεργάζεται με το Ίδρυμα Konrad Adenauer, δήλωσε ότι οποιοσδήποτε «κανονικός» αγοραστής θα αντιμετώπιζε αμέσως νομική αξίωση από τους Γάλλους. «Χρειάζεσαι ένα κράτος παρία για να το αγοράσει», είπε.
Οι περισσότεροι αναλυτές θεωρούν ότι η Ρωσία είναι ο πιθανότερος υποψήφιος.
Ο Νίγηρας χρειάζεται επειγόντως να προχωρήσει στην πώληση του αποθέματος για να αναπληρώσει τα άδεια ταμεία του. Αλλά μια πηγή ανέφερε στους Financial Times ότι η χώρα γνωρίζει πως η πολύ στενή συνεργασία με τη Ρωσία θα μπορούσε να είναι αντιπαραγωγική.
«Αν υπήρχε μια σαφής αμερικανική ευκαιρία θα την εκμεταλλεύονταν αμέσως» δήλωσε η πηγή. «Το τελευταίο πράγμα που θέλεις να κάνεις είναι να πουλήσεις στους Ρώσους στη μαύρη αγορά» πρόσθεσε.
Η Axia Power, εταιρεία με έδρα τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, έχει δείξει ενδιαφέρον, είπε ο Αμπάρτσι. «Συζητάμε μαζί τους», τόνισε, προσθέτοντας ότι ο Νίγηρας δεν έχει προτιμήσεις.
Στην ηγεσία της σχετικά άγνωστης Axia Power υπήρχε ένας πρώην υψηλόβαθμος υπάλληλος της Rosatom, της ρωσικής κρατικής πυρηνικής εταιρείας. Ο ίδιος ανέφερε στο LinkedIn ότι αποχώρησε από την εταιρεία τον Αύγουστο. Η Axia δεν ήταν διαθέσιμη για σχόλια.
άλλος διπλωμάτης δήλωσε ότι το Παρίσι κάλεσε τον Νίγηρα να αποφύγει τη μεταφορά ή πώληση του ουρανίου. Η Orano ανέφερε ότι ένα διαιτητικό πάνελ τον περασμένο Σεπτέμβριο διέταξε τον Νίγηρα να μην πουλήσει, μεταβιβάσει ή διευκολύνει τη μεταφορά του ουρανίου. Η Orano δήλωσε ότι είναι έτοιμη να αναλάβει «οποιαδήποτε και όλες τις απαραίτητες ενέργειες», περιλαμβανομένων ενεργειών «κατά τρίτων».