Η ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Μέση Ανατολή και η σκληρή ρητορική της Ουάσιγκτον επαναφέρουν στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ερώτημα: ποια θα ήταν τα οφέλη και ποιοι οι κίνδυνοι μιας απόφασης των ΗΠΑ να προχωρήσουν σε πυραυλικά ή αεροπορικά πλήγματα κατά του Iran;
Τα τελευταία 24ωρα, διεθνή μέσα όπως το Reuters και οι Financial Times καταγράφουν αυξημένη κινητικότητα: μεταφορά ναυτικών και αεροπορικών μέσων στην περιοχή, προειδοποιήσεις προς την Τεχεράνη και ταυτόχρονη διατήρηση ανοιχτών διαύλων για διαπραγμάτευση γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα. Η συζήτηση δεν αφορά χερσαία εισβολή, αλλά περιορισμένα, στοχευμένα πλήγματα με στόχο στρατιωτικές ή πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Τα επιχειρήματα υπέρ
1. Ενίσχυση της αποτροπής
Υποστηρικτές μιας πιο σκληρής γραμμής θεωρούν ότι ένα περιορισμένο αλλά αποφασιστικό πλήγμα θα μπορούσε να αποκαταστήσει την αξιοπιστία της αμερικανικής αποτροπής. Σε αυτό το σκεπτικό, η χρήση στρατιωτικής ισχύος —ακόμη και περιορισμένης— στέλνει μήνυμα όχι μόνο προς την Τεχεράνη αλλά και προς άλλους περιφερειακούς δρώντες ότι οι «κόκκινες γραμμές» δεν είναι διαπραγματεύσιμες.
Αναλυτικά ρεπορτάζ των Financial Times επισημαίνουν ότι η συγκέντρωση ισχυρών δυνάμεων στην περιοχή ενισχύει την αξιοπιστία των απειλών, αυξάνοντας την πίεση για συμμόρφωση στο θέμα των πυρηνικών.
2. Διαπραγματευτική πίεση
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές που επικαλούνται διεθνή μέσα, η στρατιωτική απειλή μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός πίεσης ώστε το Ιράν να δεχθεί συμφωνία με αυστηρότερους όρους. Η λογική είναι ότι ένα «χειρουργικό» πλήγμα, εάν συνδυαστεί με σαφές διπλωματικό πλαίσιο, μπορεί να επιταχύνει μια πολιτική λύση.
3. Εσωτερική πολιτική διάσταση
Σε ορισμένες αναλύσεις επισημαίνεται ότι η επίδειξη αποφασιστικότητας μπορεί να έχει εσωτερικό πολιτικό όφελος για την αμερικανική ηγεσία, ιδίως εάν παρουσιάζεται ως ενέργεια αποτροπής ενός μεγαλύτερου κινδύνου.
Τα επιχειρήματα κατά
1. Κίνδυνος ευρείας κλιμάκωσης
Το κυρίαρχο επιχείρημα που αναδεικνύει το Reuters είναι ο κίνδυνος γενικευμένης σύγκρουσης. Το Ιράν διαθέτει εκτεταμένο δίκτυο περιφερειακών συμμάχων και παραστρατιωτικών οργανώσεων, ικανών να πλήξουν αμερικανικούς ή συμμαχικούς στόχους σε πολλαπλά μέτωπα. Ένα περιορισμένο πλήγμα θα μπορούσε να οδηγήσει σε αλυσιδωτές αντιδράσεις που δεν θα ελέγχονται εύκολα.
2. Στενό του Χορμούζ και ενεργειακό σοκ
Το Associated Press έχει αναδείξει τη σημασία των στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Οποιαδήποτε ιρανική αντίδραση που θα περιλάμβανε παρεμπόδιση της ναυσιπλοΐας θα μπορούσε να προκαλέσει άλμα στις τιμές ενέργειας, αναταράξεις στις αγορές και ευρύτερες οικονομικές συνέπειες.
3. Διπλωματική απομόνωση
Οι Financial Times και το CNN επισημαίνουν ότι μια μονομερής στρατιωτική ενέργεια, εάν προηγηθεί της εξάντλησης της διπλωματίας, ενδέχεται να δυσκολέψει τις σχέσεις των ΗΠΑ με ευρωπαίους συμμάχους. Σε μια περίοδο ήδη υψηλής γεωπολιτικής έντασης, η συνοχή του δυτικού μπλοκ θεωρείται στρατηγικό κεφάλαιο που δεν είναι δεδομένο.
4. Αβεβαιότητα για το αποτέλεσμα
Αναλυτές επισημαίνουν ότι ακόμη και επιτυχημένα αεροπορικά πλήγματα μπορεί να μην εξαλείψουν πλήρως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, αλλά απλώς να το καθυστερήσουν. Εάν το αποτέλεσμα είναι προσωρινό, το κόστος κλιμάκωσης ίσως υπερβαίνει το στρατηγικό όφελος.