Για εβδομάδες συγκέντρωνε αρμάδα αεροπλανοφόρων και αντιτορπιλικών στα ύδατα της Μέσης Ανατολής, ενισχυμένη από στόλους μαχητικών F-35 και F-22 που αναπτύχθηκαν σε συμμαχικές βάσεις στην περιοχή. Ήταν η μεγαλύτερη αμερικανική στρατιωτική συγκέντρωση από τον πόλεμο του Ιράκ το 2003 που ανέτρεψε τον Σαντάμ Χουσεΐν.
Στόχος του Τραμπ ήταν να πιέσει την ιρανική ηγεσία να πράξει αυτό στο οποίο αντιστέκεται εδώ και δεκαετίες: να εγκαταλείψει τα πυρηνικά και προγράμματα πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς και να σταματήσει να στηρίζει ένοπλους πληρεξούσιους. Δήλωνε ότι προτιμούσε διπλωματική λύση με την Τεχεράνη, όμως η στρατιωτική συγκέντρωση συνεχιζόταν.
Ωστόσο, ακόμη και ενώ οι απεσταλμένοι του στις συνομιλίες με το Ιράν — ο γαμπρός του Τζάρεντ Κούσνερ και ο Στιβ Γουίτκοφ — ετοιμάζονταν να μεταβούν στη Γενεύη, η εξίσωση μετατοπιζόταν προς τη σύγκρουση.
Το ρεπορτάζ του Bloomberg βασίζεται σε συνεντεύξεις και ενημερώσεις από Αμερικανούς αξιωματούχους και πρόσωπα με γνώση των εξελίξεων, οι οποίοι ζήτησαν να μην κατονομαστούν.
Στην ομιλία για την Κατάσταση του Έθνους την Τρίτη, ο Τραμπ προειδοποίησε ότι οι Ιρανοί αξιωματούχοι «επιδιώκουν ξανά τους σκοτεινούς τους στόχους» για ανασυγκρότηση του πυρηνικού τους προγράμματος μετά τα περσινά πλήγματα ΗΠΑ–Ισραήλ.
«Θέλουν συμφωνία, αλλά δεν έχουμε ακούσει τις λέξεις: “Δεν θα αποκτήσουμε ποτέ πυρηνικό όπλο”», δήλωσε. Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ενημέρωσε την ίδια ημέρα ηγετικά στελέχη του Κογκρέσου για την πορεία των συνομιλιών.
Ο χρόνος εξαντλούνταν και υπήρχε εσωτερική διαφωνία: οι εκτιμήσεις της Υπηρεσίας Πληροφοριών Άμυνας των ΗΠΑ υποδείκνυαν ότι η ιρανική πρόοδος παρέμενε περιορισμένη, ενώ οι ισραηλινές υπηρεσίες παρουσίαζαν πιο επείγουσα εικόνα.
Οι συνομιλίες στη Γενεύη δεν απέφεραν πρόοδο. Παρά την αρχική αίσθηση προόδου από ιρανικής πλευράς, οι Αμερικανοί κατέληξαν ότι τα περιθώρια είχαν εξαντληθεί. Κατά την εκτίμησή τους, η κοσμοθεωρία του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ δεν άφηνε χώρο συνύπαρξης με το όραμα του Τραμπ για τη Μέση Ανατολή.
Μετά από 16 ώρες στη Γενεύη, επέστρεψαν στην Ουάσιγκτον.
Παρότι είχαν ανακοινωθεί νέες συνομιλίες, ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ Αλμπουσαΐντι — διαμεσολαβητής — ανησυχούσε για επικείμενη σύγκρουση και μετέβη στην Ουάσιγκτον για συνάντηση με τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς.
«Not Happy»
Σύμβουλοι του Τραμπ εξοργίστηκαν με τη διπλωματική πρωτοβουλία. Ο ίδιος, εν μέσω εσωτερικών πολιτικών δραστηριοτήτων στο Τέξας, δήλωσε ότι δεν ήταν «ευχαριστημένος» με την πορεία των διαπραγματεύσεων. Σε προεκλογική συγκέντρωση και σε εστιατόριο Whataburger στο Κόρπους Κρίστι, δήλωσε «Χάμπουργκερ για όλους!» κρατώντας σακούλα με τον αριθμό 47.
Ωστόσο, η ελαφρότητα έκρυβε σοβαρή απόφαση: δεν θα υπήρχαν άλλες συνομιλίες. Το ίδιο βράδυ, ο Ρούμπιο ενημέρωσε βουλευτές ότι στρατιωτική δράση ήταν πιθανή.
Σε βίντεο που δημοσιεύθηκε μεταμεσονύκτια, ο Τραμπ ανακοίνωσε την επίθεση και κάλεσε τους Ιρανούς να ανατρέψουν το καθεστώς, κατηγορώντας το για «μαζική τρομοκρατία».
«Κανένας πρόεδρος δεν ήταν διατεθειμένος να κάνει αυτό που κάνω απόψε», δήλωσε. Ο πόλεμος είχε αρχίσει.
Εκρήξεις συγκλόνισαν το Ιράν. Η Τεχεράνη απάντησε με ομοβροντίες πυραύλων κατά του Ισραήλ και αμερικανικών στόχων.
Συστήματα αεράμυνας ενεργοποιήθηκαν πάνω από Ριάντ, Ντόχα και Άμπου Ντάμπι. Στο Μπαχρέιν, βάση που συνδέεται με τον Πέμπτο Στόλο των ΗΠΑ δέχθηκε πυρά. Στο Άμπου Ντάμπι αναφέρθηκε ένας νεκρός από θραύσματα.
Όπως και το 2003 στο Ιράκ, οι πρώτες φάσεις υπήρξαν καταιγιστικές. Ο Τραμπ και ο Μπενιαμίν Νετανιάχου ανακοίνωσαν τον θάνατο του Χαμενεΐ — μόλις του δεύτερου ανώτατου ηγέτη από το 1979. Το Ιράν επιβεβαίωσε αργότερα τον θάνατό του. Αναφέρθηκαν επίσης θάνατοι ανώτατων αξιωματούχων. Ωστόσο, όπως απέδειξαν το Ιράκ και το Αφγανιστάν, οι πρώτες ώρες δεν καθορίζουν την έκβαση.
Ο Τραμπ βασίζεται στην αεροπορική ισχύ και καλεί τους πολίτες να εξεγερθούν, παρότι δεν υπάρχει οργανωμένη αντιπολίτευση. Σε ανάρτηση, υποσχέθηκε «συνεχείς και ακριβείς βομβαρδισμούς» για όσο χρειαστεί, αλλά κάλεσε τους Ιρανούς να αξιοποιήσουν την «ευκαιρία».
Πρόκειται για τη δεύτερη μεγάλη στρατιωτική του ενέργεια φέτος. Παρά τη ρητορική κατά των «αιώνιων πολέμων», επέλεξε πόλεμο, αναλαμβάνοντας τεράστιο ρίσκο με μακροπρόθεσμες συνέπειες.
Ωστόσο, στο θέρετρο Mar-a-Lago, με Ρεπουμπλικάνους να τον στηρίζουν, η εκπρόσωπος Τύπου Καρολάιν Λέβιτ δήλωσε ότι ο πρόεδρος θα παραστεί κανονικά σε προγραμματισμένη εκδήλωση χρηματοδότησης...