Πιέσεις να επιτρέψει στην ΕΕ να επιθεωρήσει τον κατεστραμμένο αγωγό που μεταφέρει ρωσικό πετρέλαιο στην Ουγγαρία και τη Σλοβακία δέχεται η Ουκρανία, καθώς οι δύο φιλο-κρεμλινικές χώρες κατηγορούν το Κίεβο ότι υπερβάλλει σχετικά με τον αντίκτυπο της επίθεσης της Μόσχας -παρά τα περί εκτεταμένης καταστροφής που επικαλούνται Ουκρανοί αξιωματούχοι.
Η Ουκρανία ισχυρίζεται ότι χρειάζεται χρόνο για να επισκευάσει τον αγωγό Ντρούζμπα και ότι έχει προσκομίσει στοιχεία για τις ζημιές που προκάλεσε ρωσική αεροπορική επιδρομή τον Ιανουάριο, ωστόσο η Ουγγαρία και η Σλοβακία ισχυρίζονται ότι το Κίεβο τον έκλεισε σκόπιμα.
Παράλληλα, η Ουγγαρία δεν δίνει έγκριση στο δάνειο της ΕΕ προς την Ουκρανία μέχρι να ανοίξει ξανά ο αγωγός, ενώ έχει προτείνει να στείλει διερευνητική αποστολή στην Ουκρανία, μαζί με τη Σλοβακία.
Τώρα ορισμένες φιλο-ουκρανικές κυβερνήσεις της ΕΕ και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητούν επίσης από το Κίεβο να επιτρέψει μια επίσκεψη για να αποδείξει ότι προσπαθεί να αποκαταστήσει τις ροές πετρελαίου, σύμφωνα με πέντε διπλωμάτες και αξιωματούχους της ΕΕ που επικαλούνται οι Financial Times.
Δύο απ' αυτούς δήλωσαν ότι η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, κατά την επίσκεψή τους στο Κίεβο στην πρόσφατη τέταρτη επέτειο της ρωσικής εισβολής, ζήτησαν συγκεκριμένα από την ηγεσία της Ουκρανίας πρόσβαση στον αγωγό Ντρούζμπα προκειμένου να αξιολογήσουν ανεξάρτητα τις ζημιές, αλλά το αίτημα απορρίφθηκε.
Η διαμάχη αποκτά πιο επείγοντα χαρακτήρα καθώς οι τιμές ενέργειας έχουν εκτοξευτεί μετά τη στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, που διέκοψε τον παγκόσμιο εφοδιασμό με πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Και έχει ενταθεί καθώς το Κίεβο συνεχίζει να αρνείται την πρόσβαση σε Ευρωπαίους επιθεωρητές.
Ανώτερος διπλωμάτης της ΕΕ δήλωσε ότι το Κίεβο έβαλε αυτογκόλ, δίνοντας στην Ουγγαρία δικαιολογία για να μπλοκάρει το δάνειο. «Δεν μπορούμε να πούμε αν έχει γίνει ζημιά ή όχι. Υπάρχουν πολύ εύκολοι τρόποι να το τεκμηριώσουμε και να δείξουμε ότι εργάζονται σκληρά για την επισκευή. Δεν το έχουν κάνει», είπαν.
Ανώτερος Ουκρανός αξιωματούχος κοντά στον πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι απέρριψε τους ισχυρισμούς ότι το Κίεβο κωλυσιεργεί, υποστηρίζοντας ότι τεχνικοί από την κρατική ενεργειακή εταιρεία της Ουκρανίας Naftogaz έχουν δώσει στους Ευρωπαίους ομολόγους τους στοιχεία ότι ο Ντρούζμπα έχει υποστεί σοβαρές ζημιές.
Ο Σεργκέι Κορέτσκι, διευθύνων σύμβουλος της Naftogaz, δήλωσε στους FT ότι η ρωσική επιδρομή σε δεξαμενή αποθήκευσης που περιείχε 75.000 κυβικά μέτρα πετρελαίου πυροδότησε πυρκαγιά «που χρειάστηκε 10 μέρες για να σβήσει». «Πολλά τμήματα εξοπλισμού, καλώδια, μετασχηματιστές και ένα σύστημα ανίχνευσης διαρροών υπέστησαν ζημιές», είπε. «Η αεροπορική επίθεση προκάλεσε πυρκαγιά στη μεγαλύτερη δεξαμενή πετρελαίου στην Ευρώπη, με διάμετρο όσο ένα γήπεδο ποδοσφαίρου». Δεδομένου του μεγέθους της ζημιάς, πρόσθεσε, «η πλήρης αξιολόγηση απαιτεί χρόνο και αναμένεται σύντομα».
Η κρατική ουκρανική εταιρεία UkrTransNafta ανακοίνωσε κατά τη στιγμή της επίθεσης ότι εκτελούνταν «επείγουσες εργασίες αποκατάστασης», αλλά ότι οι αδιάκοπες επιθέσεις της Ρωσίας δυσχέραναν τις ασφαλείς επιχειρήσεις. Ο Ουκρανός αξιωματούχος σημείωσε ότι η επανεκκίνηση των ροών θα απαιτούσε την αποστολή συνεργείων επισκευής σε δυνητικά επικίνδυνες περιοχές, καθώς και την εκτροπή περιορισμένων πόρων.
«Γιατί πρέπει να επισκευάσουμε τον αγωγό - σε περιόδους πολέμου και χωρίς εκεχειρία - που παρέχει πετρέλαιο από τη Ρωσία στους φίλους της Ρωσίας;» διερωτήθηκε.
Ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν καθυστέρησε την έγκριση του πακέτου βοήθειας της ΕΕ ύψους 90 δισ. ευρώ προς το Κίεβο λόγω της διαμάχης, εντείνοντας την αντιουκρανική του στάση ενόψει των εκλογών που, όπως δείχνουν οι δημοσκοπήσεις, πιθανώς θα τις χάσει.
Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι κατηγόρησε τον Όρμπαν ότι χρησιμοποίησε το ζήτημα για να ενισχύσει την εκστρατεία επανεκλογής του και, σε συνέντευξή του στους FT τη Δευτέρα, δεν έδειξε διατεθειμένος να χαλαρώσει τη στάση του απέναντι στον Ούγγρο ομόλογό του. «Μπλοκάρει 90 δισεκατομμύρια ευρώ... χρήματα που χρειαζόμαστε για όπλα, για επιβίωση», δήλωσε.
Η πρέσβειρα της ΕΕ στην Ουκρανία Καταρίνα Ματερνόβα ζήτησε μέσω του γραφείου του Ζελένσκι να επιθεωρήσει τον κατεστραμμένο αγωγό ή να στείλει άλλους διπλωμάτες της ΕΕ, σύμφωνα με δύο άτομα που ενημερώθηκαν για το θέμα. Το αίτημα απορρίφθηκε για λόγους ασφαλείας, ανέφεραν οι πηγές.
Ο Όρμπαν ισχυρίστηκε τη Δευτέρα ότι είχε δορυφορικές αποδείξεις πως ο Ντρούζμπα δεν έχει υποστεί αρκετές ζημιές ώστε να καταστεί μη λειτουργικός, τονίζοντας ότι θα διατηρήσει τα «αντίμετρα» μέχρι η Ουκρανία να ξαναρχίσει τις αποστολές πετρελαίου.
Δορυφορικές εικόνες που επικαλούνται οι FT δείχνουν σαφώς ζημιές στον αγωγό από τη ρωσική αεροπορική επιδρομή. Αλλά η έκταση της καταστροφής δεν θα μπορούσε να εκτιμηθεί μόνο από τις εικόνες.
Ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας Ρόμπερτ Φίτσο δήλωσε ότι η πρόταση του ίδιου και του Όρμπαν για «αποστολή διερεύνησης γεγονότων», προκειμένου να διαπιστωθεί η έκταση της ζημιάς, απορρίφθηκε.
Ο Ουκρανός αξιωματούχος επέμεινε ότι ο Ζελένσκι είχε προσκαλέσει τον Φίτσο να συζητήσουν το θέμα απευθείας στο Κίεβο, αλλά η πρόσκληση απορρίφθηκε.