Η ΕΕ προσπάθησε την Παρασκευή να καθησυχάσει τις εθνικές πρωτεύουσες που ανησυχούν για τον τρόπο με τον οποίο χειρίζεται την ενεργειακή κρίση που ξεκίνησε μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022 και έχει επιδεινωθεί καθώς ο πόλεμος εξαπλώνεται σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
Οπως μεταδίδει το Politico, σε έκτακτη συνεδρίαση των Επιτρόπων την Παρασκευή, εν μέσω της ραγδαίας ανόδου των τιμών της ενέργειας, η κορυφαία ομάδα της προέδρου της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προσπάθησε να εξασφαλίσει υποστήριξη για την ενεργειακή στρατηγική της, η οποία περιλαμβάνει την αντικατάσταση του εισαγόμενου πετρελαίου και φυσικού αερίου με εγχώρια πράσινη ενέργεια. Το ζήτημα έχει γίνει μεγάλος πονοκέφαλος για τις Βρυξέλλες, καθώς οι ηγέτες αντιμετωπίζουν την αυξανόμενη οργή του κοινού για τους υψηλούς λογαριασμούς και την υποτονική οικονομική ανάπτυξη.
«Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή μας υπενθυμίζουν για άλλη μια φορά τους κινδύνους που ενέχει η υπερβολική εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν σε ανακοίνωση μετά τη συνεδρίαση, στην οποία παρέστη ο επικεφαλής της Διεθνούς Οργάνωσης Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ. Οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου έχουν σημειώσει απότομη άνοδο μετά τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν.
«Υπάρχουν κριτικές και ανησυχίες από τα κράτη-μέλη, αλλά στη συνάντηση των ηγετών [τον περασμένο μήνα στο Βέλγιο] ζήτησαν από την Επιτροπή να προτείνει λύσεις για την ενέργεια», δήλωσε ένας αξιωματούχος της ΕΕ με γνώση των συνομιλιών, ο οποίος ζήτησε να παραμείνει ανώνυμος για να μιλήσει ειλικρινά, όπως και άλλοι που αναφέρονται σε αυτό το άρθρο.
Η συνάντηση, που περιγράφηκε ως συζήτηση προσανατολισμού, ήταν μια ευκαιρία για τους επιτρόπους να «ανταλλάξουν ιδέες σχετικά με αυτά τα θέματα και να προτείνουν συγκεκριμένες δράσεις», δήλωσε ο αξιωματούχος της ΕΕ, «ιδιαίτερα σε αυτή την περίπτωση, καθώς τα κράτη-μέλη αναμένουν από την πρόεδρο να παρουσιάσει τη θέση της σχετικά με τις τιμές της ενέργειας στο επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Είναι σημαντικό για τα κράτη μέλη, επομένως είναι σημαντικό και για την Επιτροπή».
Σύμφωνα με εσωτερική σημείωση που συντάχθηκε από την επικεφαλής ανταγωνισμού της ΕΕ, Teresa Ribera, Ισπανίδα σοσιαλίστρια, και τον Επίτροπο Ενέργειας, Dan Jørgensen, Δανό σοσιαλδημοκράτη, «η πρόσφατη κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή και οι διαταραχές στο Στενό του Ορμούζ είχαν άμεση επίδραση στις παγκόσμιες τιμές της ενέργειας και στην αστάθεια της αγοράς».
Ωστόσο, η στρατηγική της Επιτροπής παραμένει αμετάβλητη, παρά τις επιθέσεις κατά του Ιράν που έχουν προκαλέσει ανησυχίες σχετικά με τον εφοδιασμό. Η εσωτερική σημείωση, την οποία έλαβε το POLITICO, επικεντρώνεται στις μακροχρόνιες εκκλήσεις για την προώθηση της πράσινης ενέργειας, αλλά αναγνωρίζει επίσης ότι αυτό μπορεί να μην είναι αρκετό και υπονοεί μια «μεταβατική λύση» για τη μείωση των λογαριασμών μέχρι να γίνουν αισθητά τα οφέλη της μετάβασης σε καθαρές πηγές ενέργειας.
Ένας δεύτερος αξιωματούχος της Επιτροπής επιβεβαίωσε ότι η συνάντηση συγκλήθηκε με σκοπό να επικεντρωθεί στη βελτίωση της «οργάνωσης μετά την αύξηση των τιμών της ενέργειας λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή», αλλά ότι η απάντηση θα επικεντρωθεί στην προσπάθεια να πείσει τις εθνικές κυβερνήσεις να αξιοποιήσουν τις εξουσίες που ήδη διαθέτουν βάσει των υφιστάμενων κανόνων της ΕΕ για τη μείωση των λογαριασμών.
Ένας τρίτος αξιωματούχος, ο οποίος εργάστηκε άμεσα στις προτάσεις, δήλωσε ότι η Επιτροπή είναι πεπεισμένη ότι έχει «λάβει συγκεκριμένα μέτρα» μετά την απόφαση της Ρωσίας να χρησιμοποιήσει ως όπλο τις προμήθειες ενέργειας και ότι βρίσκεται σε καλή θέση για να αντιμετωπίσει τις τρέχουσες εξελίξεις. «Έχουμε ενισχύσει την ασφάλεια του εφοδιασμού διαφοροποιώντας τους εταίρους μας και μειώνοντας την υπερβολική εξάρτηση από αναξιόπιστους προμηθευτές όπως η Ρωσία», δήλωσαν.
Ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Βίκτορ Ορμπαν, προσπάθησε να εκμεταλλευτεί τον νέο πόλεμο στη Μέση Ανατολή λίγες εβδομάδες πριν από τις κρίσιμες εθνικές εκλογές, οι οποίες έχουν καταστεί η πιο δύσκολη δοκιμασία για την 16ετή διακυβέρνησή του. Βρισκόμενος πίσω στις δημοσκοπήσεις, ο Όρμπαν ισχυρίζεται ότι ο πόλεμος με το Ιράν σημαίνει ότι η ΕΕ πρέπει να αναθεωρήσει τα σχέδιά της να εγκαταλείψει το ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο και να ασκήσει πίεση στην Ουκρανία να επισκευάσει έναν αγωγό που μεταφέρει το πετρέλαιο της Μόσχας.
Τα λαϊκίστικα κόμματα έχουν καταγράψει άνοδο σε εθνικές και περιφερειακές εκλογές στην ΕΕ. Ο πρωθυπουργός της Τσεχίας Αντρέι Μπάμπις και η κυβέρνηση συνασπισμού του έχουν δεσμευτεί να καταργήσουν το πλαίσιο, προσθέτοντας τη φωνή του σε εκείνους γύρω από το τραπέζι των ηγετών που αμφισβητούν τις πολιτικές της φον ντερ Λάιεν.
Εν τω μεταξύ, η Σουηδία έστειλε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα επιστολή στη φον ντερ Λάιεν, προτρέποντάς την να αλλάξει πορεία όσον αφορά τα σχέδια για την ενοποίηση των εθνικών αγορών ηλεκτρικής ενέργειας, προειδοποιώντας ότι αυτό θα μπορούσε να «οδηγήσει σε ένα πιο ακριβό σύστημα για τους πολίτες και τις εταιρείες της ΕΕ».