Οι υπουργοί Οικονομικών της G7 θα συζητήσουν το ενδεχόμενο συντονισμένης απελευθέρωσης πετρελαίου από στρατηγικά αποθέματα, σε συνεργασία με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (International Energy Agency – IEA), σε έκτακτη συνεδρίαση σήμερα που αποσκοπεί στην αντιμετώπιση της εκτίναξης των τιμών του πετρελαίου μετά τη σύγκρουση στον Κόλπο, γράφουν οι Financial Times.
Οι υπουργοί, μαζί με τον Fatih Birol, εκτελεστικό διευθυντή της IEA, θα πραγματοποιήσουν τηλεδιάσκεψη για να συζητήσουν τις επιπτώσεις του πολέμου με το Ιράν, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν την υπόθεση, μεταξύ των οποίων και ανώτερος αξιωματούχος της G7.
Τρεις χώρες της G7, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, έχουν μέχρι στιγμής εκφράσει στήριξη στην ιδέα αυτή, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές που επικαλούνται οι Financial Times.
Τα 32 μέλη της IEA διατηρούν στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου στο πλαίσιο ενός συλλογικού μηχανισμού έκτακτης ανάγκης που έχει σχεδιαστεί για την αντιμετώπιση κρίσεων στις τιμές του πετρελαίου. Μία πηγή ανέφερε ότι ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι θεωρούν κατάλληλη μια κοινή απελευθέρωση 300 έως 400 εκατ. βαρελιών, δηλαδή περίπου 25% έως 30% των 1,2 δισ. βαρελιών που βρίσκονται στα αποθέματα.
Η συνεδρίαση πραγματοποιείται τη στιγμή που ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δέχεται πιέσεις να σταματήσει τη ραγδαία άνοδο των τιμών του αργού πετρελαίου από την έναρξη του πολέμου. Η μέση τιμή βενζίνης στις ΗΠΑ αυξήθηκε στα 3,45 δολάρια ανά γαλόνι έως την Κυριακή, από 2,98 δολάρια μία εβδομάδα νωρίτερα, και αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω εάν ο Trump δεν καταφέρει να αντιστρέψει την τάση.
Η αύξηση των τιμών του πετρελαίου την περασμένη εβδομάδα προκάλεσε παγκόσμιες αναταράξεις, απειλώντας να πυροδοτήσει νέο κύμα πληθωρισμού που θα μπορούσε να πλήξει διαρκώς την οικονομική ανάπτυξη σε όλο τον κόσμο. Η Κίνα, η Ινδία, η Νότια Κορέα, η Ιαπωνία, η Γερμανία, η Ιταλία και η Ισπανία συγκαταλέγονται στους μεγαλύτερους εισαγωγείς αργού πετρελαίου, γεγονός που τις καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτες σε σοκ τιμών.
Το Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς για τις τιμές του πετρελαίου, εκτινάχθηκε κατά 24% στις συναλλαγές της Ασίας στα 116,71 δολάρια το βαρέλι, πριν περιορίσει τα κέρδη του στο +19% στα 110,85 δολάρια, μετά τις πληροφορίες για τη συνεδρίαση της G7. Το West Texas Intermediate (WTI), το αμερικανικό benchmark, αυξήθηκε κατά 28% στα 116,45 δολάρια, πριν υποχωρήσει περίπου στα 108 δολάρια, καταγράφοντας άνοδο σχεδόν 19%.
Τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου δημιουργήθηκαν με την ίδρυση της IEA το 1974, μετά το αραβικό εμπάργκο πετρελαίου, το οποίο εκτόξευσε τις τιμές του αργού και προκάλεσε μεγάλες ελλείψεις καυσίμων στον δυτικό κόσμο.
Τα αποθέματα αυτά έχουν σχεδιαστεί ώστε να επιτρέπουν στις μεγάλες χώρες καταναλωτές πετρελαίου να αντιδρούν σε σημαντικά ενεργειακά σοκ.
Από την ίδρυση του οργανισμού, τα κράτη-μέλη της IEA έχουν προχωρήσει σε πέντε συλλογικές απελευθερώσεις αποθεμάτων. Οι δύο πιο πρόσφατες πραγματοποιήθηκαν το 2022, για να αντιμετωπιστεί η άνοδος των τιμών μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Την Τρίτη, η IEA πραγματοποίησε επίσης έκτακτη συνεδρίαση για να εξετάσει επιλογές αντιμετώπισης μιας αναδυόμενης κρίσης στην προσφορά πετρελαίου. Έγγραφο που προετοιμάστηκε για τη συνεδρίαση ανέφερε ότι η IEA είναι «έτοιμη να ενεργήσει για τη στήριξη της σταθερότητας των αγορών πετρελαίου».
Το εμπιστευτικό έγγραφο σημείωνε ότι οι χώρες της IEA διαθέτουν πάνω από 1,24 δισ. βαρέλια δημόσιων αποθεμάτων, επιπλέον περίπου 600 εκατ. βαρελιών αποθεμάτων της βιομηχανίας, τα οποία θα μπορούσαν να διοχετευθούν στην αγορά εφόσον χρειαστεί.
Τα αποθέματα αυτά θα μπορούσαν να καλύψουν σχεδόν έναν μήνα της συνολικής ζήτησης πετρελαίου στις χώρες της IEA και πάνω από 140 ημέρες καθαρών εισαγωγών, σύμφωνα με το έγγραφο. Οι ΗΠΑ και η Ιαπωνία αντιπροσωπεύουν περίπου 700 εκατ. βαρέλια από το σύνολο των 1,24 δισ. βαρελιών.
Η εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου απειλεί να υπονομεύσει τη δέσμευση του Τραμπ για μείωση του πληθωρισμού και του ενεργειακού κόστους. Ήδη δέχεται κριτική από ορισμένους Ρεπουμπλικανούς ότι αφιερώνει υπερβολικό χρόνο στην εξωτερική πολιτική αντί να αντιμετωπίζει τα ζητήματα κόστους ζωής στο εσωτερικό.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social το βράδυ της Κυριακής, ο αμερικανός πρόεδρος υποβάθμισε τις ανησυχίες για την άνοδο των τιμών του πετρελαίου.
«Οι βραχυπρόθεσμες τιμές του πετρελαίου, οι οποίες θα πέσουν γρήγορα όταν ολοκληρωθεί η εξάλειψη της πυρηνικής απειλής του Ιράν, είναι ένα πολύ μικρό τίμημα για την ασφάλεια και την ειρήνη των ΗΠΑ και του κόσμου», έγραψε, προσθέτοντας: «ΜΟΝΟ ΟΙ ΑΝΟΗΤΟΙ ΘΑ ΣΚΕΦΤΟΝΤΑΝ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ!»
Η απόφαση να εξεταστεί η χρήση των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου σηματοδοτεί στροφή στάσης για την κυβέρνηση Τραμπ, η οποία μόλις την περασμένη εβδομάδα δήλωνε ότι δεν θα χρειαστεί να γίνει χρήση των αποθεμάτων για τη σταθεροποίηση των αγορών. Ωστόσο, αναλυτές ενέργειας υποστηρίζουν ότι η ιστορική αύξηση των τιμών την τελευταία εβδομάδα άφησε στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής ελάχιστες επιλογές πέρα από την απελευθέρωση αποθεμάτων για να κατευνάσουν τις αγορές.
Σε συνέντευξή του στους Financial Times την Παρασκευή, ο υπουργός Ενέργειας του Κατάρ, Saad al-Kaabi, προειδοποίησε ότι ο πόλεμος θα μπορούσε «να βυθίσει τις οικονομίες του κόσμου» και προέβλεψε ότι οι εξαγωγείς ενέργειας του Κόλπου θα σταματήσουν την παραγωγή μέσα σε λίγες ημέρες.
Σε σημείωμά της την Κυριακή, η Rapidan Energy Group προειδοποίησε ότι τα μέλη της IEA θα βρεθούν «υπό έντονη πίεση να απελευθερώσουν στρατηγικά αποθέματα».
Η Κίνα, η οποία δεν είναι πλήρες μέλος της IEA, διαθέτει επίσης τεράστια αποθέματα πετρελαίου που έχει συσσωρεύσει τους τελευταίους 12 μήνες. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι το Πεκίνο διαθέτει 1,1 έως 1,4 δισ. βαρέλια, ποσότητα που θα μπορούσε να καλύψει έως και 140 ημέρες των εγχώριων εισαγωγών πετρελαίου.