Οι κεντρικές τράπεζες σε όλη την Ευρώπη δέχονται πιέσεις από την αγορά να αυξήσουν τα επιτόκια, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν οδήγησε σε αύξηση του κόστους της Ενέργειας και αναζωπύρωσε το φάσμα ενός νέου κύματος πληθωρισμού.
Οπως μεταδίδει το Reuters, οι χρηματαγορές ανεβάζουν τα στοιχήματα για αύξηση των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, την Ελβετική Eθνική Τράπεζα και τη Σουηδική Κεντρική Τράπεζα πριν από το τέλος του έτους, με την Τράπεζα της Αγγλίας να ακολουθεί το παράδειγμά τους το 2027.
Οι ασιατικές κεντρικές τράπεζες φαίνεται επίσης να έχουν αναβάλει τα σχέδιά τους για μείωση ή ακόμη και να εξετάζουν το ενδεχόμενο αύξησης των επιτοκίων.
Η ασυνήθιστα απότομη ανατιμολόγηση ήρθε καθώς οι μεγάλοι παραγωγοί πετρελαίου μείωσαν την προσφορά και αυξήθηκαν οι φόβοι για παρατεταμένες διαταραχές στις Μεταφορές, ωθώντας το πετρέλαιο πάνω από τα 119 δολάρια το βαρέλι -το υψηλότερο επίπεδό του από τα μέσα του 2022.
Το τραύμα του 2022
Για πολλούς υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, η αύξηση των τιμών κινδυνεύει να ξανανοίξει μια παλιά πληγή. Οι περισσότερες ευρωπαϊκές κεντρικές τράπεζες καθυστέρησαν να αυξήσουν τα επιτόκια πριν από τέσσερα χρόνια, όταν η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία προκάλεσε ενεργειακό σοκ που γρήγορα επεκτάθηκε στις ευρύτερες τιμές καταναλωτή.
«Αυτό είναι ένα τραύμα που είναι πολύ ζωντανό σε ορισμένους κεντρικούς τραπεζίτες, οπότε δεν μπορούμε να το αγνοήσουμε», δήλωσε ο Frederik Ducrozet, επικεφαλής μακροοικονομικής έρευνας στην Pictet Wealth Management. «Θα ανησυχούν για ένα ακόμη σοκ προσφοράς με πιθανότητα... να έχει επιπτώσεις στο υπόλοιπο της αλυσίδας εφοδιασμού».Σύμφωνα με τα στοιχεία των χρηματαγορών, η ΕΚΤ αναμένεται να αυξήσει τα επιτόκια μία φορά μέχρι τον Ιούνιο ή τον Ιούλιο και πιθανότατα ξανά μέχρι τον Δεκέμβριο. Η Riksbank αναμένεται να αυξήσει τα επιτόκια μία ή δύο φορές το φθινόπωρο.
Η SNB αναμένεται να κινηθεί τον Οκτώβριο και ξανά το 2027, όταν και η BoE αναμένεται να κινηθεί. Και οι τέσσερις τράπεζες θα συνεδριάσουν στις 18 και 19 Μαρτίου, χωρίς να αναμένεται άμεση δράση.
Αξιωματούχοι, ιδίως της ΕΚΤ, έχουν τονίσει ότι η προσωρινή αύξηση της τιμής του πετρελαίου που προκλήθηκε από τη σύγκρουση με το Ιράν δεν θα πρέπει να αλλάξει ουσιαστικά τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές για τον πληθωρισμό, ούτε να απαιτήσει πολιτική αντίδραση.
Ωστόσο, μια παρατεταμένη αύξηση θα μπορούσε να το κάνει. Η ανάλυση της TS Lombard δείχνει ότι ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη θα αυξηθεί κατά περίπου μία ποσοστιαία μονάδα, με τη Βρετανία να ακολουθεί σε μικρή απόσταση, εάν οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου παραμείνουν στα τρέχοντα επίπεδα.
Οι υψηλότερες τιμές των καυσίμων θα έχουν επίσης αντίκτυπο στην οικονομία, αυξάνοντας το κόστος Μεταφοράς και παραγωγής, όπως συνέβη το 2022.
«Το 2022, η ΕΚΤ περίμενε πάρα πολύ, επειδή βγήκε από μια δεκαετία αποπληθωρισμού», δήλωσε ο Marco Brancolini, επικεφαλής της στρατηγικής για τα επιτόκια του ευρώ στη Nomura. «Τώρα, το Διοικητικό Συμβούλιο (της ΕΚΤ) θα είναι πολύ λιγότερο υπομονετικό, καθώς θα θέλει να αποφύγει την επανάληψη του 2022».
Το δίλημμα των κεντρικών τραπεζών
Το βασικό δίλημμα είναι αν πρέπει να ακολουθήσουν τα κλασικά μοντέλα, τα οποία υποστηρίζουν ότι οι κεντρικές τράπεζες πρέπει να αγνοήσουν τις προσωρινές διαταραχές στην προσφορά, ή αν πρέπει να λάβουν υπόψη τις πρόσφατες οδυνηρές εμπειρίες.
Ωστόσο, αρκετοί οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι οι αγορές ενδέχεται να προτρέχουν.
Ο Ducrozet της Pictet δήλωσε ότι η Ελβετική Eθνική Τράπεζα είναι η λιγότερο πιθανή να αυξήσει τα επιτόκια, δεδομένης της ενίσχυσης του φράγκου, που αποτελεί τυπικό καταφύγιο ασφαλείας.
Ο Alberto Gallo, διευθύνων σύμβουλος επενδύσεων της Andromeda Capital Management, δήλωσε ότι η μεταβολή των τιμών αντανακλά την ταχεία αντιστροφή των προηγούμενων στοιχημάτων για μείωση των επιτοκίων -άποψη που συμμερίζεται και ο Brancolini της Nomura.