Ένα νέο ολοκληρωμένο πλαίσιο πολιτικής για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ναυπηγικής και ναυπηγοεπισκευαστικής βιομηχανίας παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Ένωση, θέτοντας τον κλάδο στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής βιομηχανικής στρατηγικής.
Η λεγόμενη Industrial Maritime Strategy στοχεύει στην ενίσχυση της βιομηχανικής κυριαρχίας, της στρατηγικής αυτονομίας και της οικονομικής ασφάλειας της Ευρώπης, με βασική επιδίωξη να διατηρηθούν κρίσιμες παραγωγικές δυνατότητες εντός της ευρωπαϊκής βιομηχανικής βάσης. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στη διατήρηση της τεχνολογικής υπεροχής της ευρωπαϊκής ναυπηγικής βιομηχανίας σε τομείς υψηλής εξειδίκευσης.
Η στρατηγική καλύπτει το σύνολο της αλυσίδας αξίας της ναυπηγικής δραστηριότητας, από τη ναυπήγηση πλοίων και την παραγωγή ναυτιλιακού εξοπλισμού υψηλής τεχνολογίας έως τις υπηρεσίες επισκευής και συντήρησης. Παράλληλα, συνδέεται άμεσα με τη μετάβαση της ναυτιλίας σε καθαρότερες μορφές ενέργειας και ψηφιακές τεχνολογίες.
Μεταξύ των βασικών αξόνων της νέας πολιτικής περιλαμβάνεται η στήριξη του ψηφιακού και κυκλικού μετασχηματισμού των ευρωπαϊκών ναυπηγείων, προκειμένου να διατηρήσουν την πρωτοπορία τους στην κατασκευή σύνθετων και τεχνολογικά προηγμένων πλοίων.
Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία της EU Industrial Maritime Value Chains Alliance, μιας νέας ευρωπαϊκής συμμαχίας που θα επιδιώξει να ενισχύσει τη θέση της Ευρώπης σε κρίσιμες τεχνολογίες και νέες αγορές που σχετίζονται με τη ναυπηγική δραστηριότητα.
Η στρατηγική περιλαμβάνει επίσης την αξιοποίηση της δημόσιας ζήτησης και των ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ναυπηγικής παραγωγής και της καινοτομίας «Made in EU», καθώς και μέτρα για τη διασφάλιση δίκαιων συνθηκών ανταγωνισμού με τρίτες χώρες, με στόχο την προστασία της ευρωπαϊκής ναυπηγικής βιομηχανίας από στρεβλώσεις της διεθνούς αγοράς.
Παράλληλα, προβλέπεται η ενίσχυση του ρόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη διαμόρφωση των διεθνών ναυτιλιακών κανόνων, ώστε να διασφαλιστεί ισότιμο πεδίο ανταγωνισμού για την ευρωπαϊκή ναυτιλία.
Σημαντική διάσταση της στρατηγικής αποτελεί επίσης η κινητοποίηση ευρωπαϊκών, εθνικών και ιδιωτικών κεφαλαίων για επενδύσεις που σχετίζονται με την απανθρακοποίηση των στόλων, την τεχνολογική καινοτομία και την ενίσχυση αμυντικών δυνατοτήτων.
Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται και στοχευμένη στήριξη για τη ναυπήγηση πλοίων αμυντικής ή διπλής χρήσης, με στόχο την προστασία κρίσιμων υποδομών και των θαλάσσιων εφοδιαστικών αλυσίδων.
Η νέα στρατηγική υιοθετήθηκε παράλληλα με τη Στρατηγική της ΕΕ για τα Λιμάνια (EU Ports Strategy), διαμορφώνοντας ένα ενιαίο πλαίσιο πολιτικών για την ανάπτυξη μιας ανταγωνιστικής, ανθεκτικής και βιώσιμης ευρωπαϊκής θαλάσσιας οικονομίας.
Σε δήλωσή του, ο πρόεδρος της Ένωσης Ελληνικών Ναυπηγείων Πάνος Ξενοκώστας χαρακτήρισε τη νέα ευρωπαϊκή πρωτοβουλία «σημαντικό βήμα για την επανατοποθέτηση της ναυπηγικής βιομηχανίας στον πυρήνα της ευρωπαϊκής βιομηχανικής πολιτικής».
Όπως ανέφερε, η στρατηγική «αποτελεί δικαίωση των προσπαθειών που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια για την αναγέννηση των ελληνικών ναυπηγείων», σημειώνοντας ότι ο κλάδος μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο τόσο στην ελληνική οικονομία όσο και στην περιφερειακή ασφάλεια, τον εφοδιασμό και την ενεργειακή μετάβαση.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι για την Ελλάδα, χώρα με ισχυρή ναυτική παράδοση και σημαντική παρουσία στη διεθνή ναυτιλία, η νέα ευρωπαϊκή στρατηγική δημιουργεί προοπτικές για την περαιτέρω ενίσχυση της εγχώριας ναυπηγικής βιομηχανίας, την ανάπτυξη ενός βιομηχανικού και τεχνολογικού κόμβου αιχμής, αλλά και τη δημιουργία βιώσιμων θέσεων εργασίας.
Παράλληλα, επισήμανε ότι τα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη των ελληνικών ναυπηγείων και στην ενίσχυση της συμμετοχής τους στις ευρωπαϊκές αλυσίδες αξίας της ναυπηγικής βιομηχανίας.
Τόνισε, ωστόσο, ότι για να αξιοποιηθούν πλήρως οι δυνατότητες που δημιουργούνται απαιτείται η επικαιροποίηση του εγχώριου θεσμικού και νομοθετικού πλαισίου, ώστε τα ελληνικά ναυπηγεία να μπορέσουν να διαδραματίσουν πρωταγωνιστικό ρόλο στο νέο ευρωπαϊκό περιβάλλον.