Οι επιθέσεις με drones που συνδέονται με το Ιράν και τον εκπρόσωπό του, τη Χεζμπολάχ, και φτάνουν μέχρι την Κύπρο, έχουν αναζωπυρώσει ένα μακροχρόνιο ζήτημα στο μεσογειακό νησί: Πρέπει τελικά να ζητήσει την ένταξή του στο ΝΑΤΟ; Ωστόσο, οι ηγέτες στη Λευκωσία παραμένουν επιφυλακτικοί, επισημαίνοντας ότι μια τέτοια κίνηση θα απαιτούσε την επίλυση διαμάχης ετών του νησιού με την Τουρκία.
Οπως μεταδίδει το Euractiv, το ζήτημα επανήλθε στην επιφάνεια την περασμένη εβδομάδα, όταν ο Κύπριος Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης δήλωσε ότι, αν το επέτρεπαν οι συνθήκες, η Λευκωσία θα υπέβαλλε αμέσως αίτηση για ένταξη στο ΝΑΤΟ. Ωστόσο, ο Χριστοδουλίδης παραδέχτηκε ότι η γειτονική Τουρκία, μακροχρόνιο μέλος του ΝΑΤΟ, θα εμπόδιζε σχεδόν σίγουρα την ένταξη της Κύπρου.
«Δεν μπορούμε να το κάνουμε λόγω των πολιτικών συνθηκών, λαμβάνοντας υπόψη τη γνωστή θέση της Τουρκίας», είπε, αναφερόμενος στο βέτο της Άγκυρας.
Η ιδέα της ένταξης της Κύπρου στη συμμαχία έχει αποκτήσει νέα δυναμική σε ορισμένους πολιτικούς κύκλους. Ο πρώην αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μαργαρίτης Σχινάς δήλωσε ότι η τρέχουσα συγκυρία αποτελεί «εξαιρετική πολιτική ευκαιρία» για την Κύπρο να επιδιώξει την ένταξή της στο ΝΑΤΟ.
Ωστόσο, το άλυτο κυπριακό ζήτημα παραμένει το κύριο εμπόδιο.
Οπως σημειώνει το ρεπορτάζ, σήμερα, καμία άλλη χώρα εκτός από την Τουρκία δεν αναγνωρίζει το αυτοανακηρυγμένο κράτος στο βορρά, ενώ η Άγκυρα δεν αναγνωρίζει την ελληνοκυπριακή κυβέρνηση στη Λευκωσία. Η δεκαετής διαμάχη συνεχίζει να περιπλέκει τη γεωπολιτική ευθυγράμμιση του νησιού.
Το ΝΑΤΟ δεν αποτελεί προτεραιότητα
Ο Χρύσης Παντελίδης, βουλευτής του Δημοκρατικού Κόμματος (ΔΙΚΟ) της Κύπρου, υποστήριξε ότι η Κύπρος θα πρέπει να οικοδομήσει όσο το δυνατόν στενότερες σχέσεις με τις χώρες του ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, και να ευθυγραμμιστεί όσο το δυνατόν περισσότερο με τα στρατιωτικά πρότυπα του ΝΑΤΟ.
«Είναι σαφές ότι η ένταξη της Κύπρου στο ΝΑΤΟ δεν θα πραγματοποιηθεί όσο το κυπριακό ζήτημα παραμένει άλυτο και η Τουρκία διατηρεί την επίσημη θέση της υποβάθμισης της Κυπριακής Δημοκρατίας», δήλωσε ο Παντελίδης στο Euractiv, προσθέτοντας ότι οι στενότερες σχέσεις με το ΝΑΤΟ θα ενισχύσουν τις αμυντικές δυνατότητες της χώρας, ακόμη και χωρίς την ένταξή της.
Οι σχέσεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κύπρου έχουν εμβαθυνθεί από το 2020, όταν η Ουάσιγκτον ανακάλεσε μερικώς το εμπάργκο όπλων που είχε επιβληθεί το 1987 με στόχο την ενθάρρυνση της επανένωσης του νησιού.
Η Αμερικανική Εβραϊκή Επιτροπή - η οποία ασκεί μεγάλη επιρροή στους διπλωματικούς κύκλους της Ουάσιγκτον - υποστήριξε αυτή την εβδομάδα ότι οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή θα πρέπει να ωθήσουν τις Ηνωμένες Πολιτείες να άρουν οριστικά το εμπάργκο.
Ωστόσο, η Τουρκία παραμένει βασικός εταίρος για την προώθηση των συμφερόντων των ΗΠΑ στην περιοχή.
«Δεν είμαστε τόσο αφελείς ώστε να πιστεύουμε ότι η Τουρκία θα πάψει να έχει σημασία και αξία για τις Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε ο Παντελίδης.
Σύμφωνα με τον Κύπριο πολιτικό, το ζήτημα της ένταξης στο ΝΑΤΟ μπορεί να εξεταστεί σοβαρά μόνο μετά την επίλυση του κυπριακού ζητήματος. Μόνο τότε η Τουρκία θα σταματήσει να ασκεί βέτο σε θέματα που αφορούν την Κύπρο.
Εν τω μεταξύ, λίγοι στη Λευκωσία είναι αισιόδοξοι για τις προοπτικές επίλυσης του ζητήματος. Παρά τις αρχικές ελπίδες ότι ο νέος ηγέτης του τουρκοκρατούμενου εδάφους, ο σοσιαλιστής πολιτικός Τουφάν Ερχιουρμάν, ίσως να προωθούσε μια ομοσπονδιακή λύση με βάση τα κριτήρια του ΟΗΕ, ο ίδιος διατηρεί απόσταση από το ζήτημα από την εκλογή του.
Πλησιάζουν οι κοινοβουλευτικές εκλογές
Η νέα συζήτηση για την Κύπρο και το ΝΑΤΟ έχει επίσης εσωτερικές πολιτικές επιπτώσεις για τον Χριστοδουλίδη.
Οι κοινοβουλευτικές εκλογές έχουν προγραμματιστεί για τον Μάιο και ο πρόεδρος προσπαθεί επί του παρόντος να παραμείνει στην εξουσία. Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι τα νέα, μικρότερα κόμματα θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ένα κατακερματισμένο κοινοβούλιο. Η Κύπρος λειτουργεί με προεδρικό σύστημα και ο Χριστοδουλίδης είναι ανεξάρτητος.
Αν και θα παραμείνει ο κύριος υπεύθυνος για τη χάραξη της εξωτερικής πολιτικής της χώρας, ένα κοινοβούλιο που θα κυριαρχείται από κόμματα που του αντιτίθενται θα μπορούσε να περιπλέξει τα πράγματα.
«Ο Χριστοδουλίδης προσπαθεί να εκμεταλλευτεί πολιτικά τις τρέχουσες συνθήκες, παρουσιάζοντας τόσο την ευρωπαϊκή υποστήριξη όσο και τις αναφορές σε πιθανή ένταξη στο ΝΑΤΟ ως επιτυχία της εξωτερικής πολιτικής του», δήλωσε ο Ηλίας Δημητρίου, επικεφαλής του Γραφείου Επαναπροσέγγισης του κυπριακού αριστερού κόμματος ΑΚΕΛ.
Ο Δημητρίου είπε ότι ο Χριστοδουλίδης προσπαθεί να προσελκύσει ένα συντηρητικό κοινό, με στόχο να κερδίσει την εύνοια της αναδυόμενης ισορροπίας δυνάμεων στο κοινοβούλιο, δεδομένου ότι «βλέπει τα κόμματα που τον υποστηρίζουν να χάνουν τον εξισορροπητικό τους ρόλο στο επόμενο κοινοβούλιο».
Ο Χριστοδουλίδης τόνισε πρόσφατα ότι η κυβέρνησή του δεν θα παρέμβει στις κοινοβουλευτικές εκλογές. Όσον αφορά το ΝΑΤΟ, δήλωσε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη προετοιμασίες σε στρατιωτικό, επιχειρησιακό και διοικητικό επίπεδο, ώστε η χώρα να είναι έτοιμη να προχωρήσει προς αυτή την κατεύθυνση, εάν το επιτρέψουν οι συνθήκες.