Ο λάθος υπολογισμός Τραμπ στον πόλεμο με το Ιράν

Σύνοψη

Στις 18 Φεβρουαρίου, καθώς ο Πρόεδρος Τραμπ εξέταζε αν θα εξαπολύσει στρατιωτικές επιθέσεις κατά του Ιράν, ο Chris Wright, υπουργός Ενέργειας, δήλωσε σε συνέντευξη ότι δεν ανησυχούσε πως ο επικείμενος πόλεμος θα μπορούσε να διαταράξει τις προμήθειες πετρελαίου στη Μέση Ανατολή και να προκαλέσει χάος στις ενεργειακές αγορές.

Ακόμη και κατά τη διάρκεια των ισραηλινών και αμερικανικών πληγμάτων κατά του Ιράν τον περασμένο Ιούνιο, είπε ο Wright, υπήρξε μικρή διαταραχή στις αγορές. «Οι τιμές του πετρελαίου ανέβηκαν λίγο και μετά υποχώρησαν ξανά», είπε.

Μερικοί από τους άλλους συμβούλους του Τραμπ συμμερίζονταν παρόμοιες απόψεις κατ' ιδίαν, απορρίπτοντας προειδοποιήσεις ότι — τη δεύτερη φορά — το Ιράν θα μπορούσε να διεξαγάγει οικονομικό πόλεμο κλείνοντας θαλάσσιες οδούς από τις οποίες διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.

Ποια είναι η εικόνα

Η έκταση αυτής της λανθασμένης εκτίμησης αποκαλύφθηκε τις τελευταίες ημέρες, καθώς το Ιράν απείλησε να ανοίξει πυρ κατά εμπορικών δεξαμενόπλοιων που διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ — το στρατηγικό σημείο-κλειδί από το οποίο πρέπει να περάσουν όλα τα πλοία στην έξοδό τους από τον Περσικό Κόλπο.

Σε απάντηση στις ιρανικές απειλές, η εμπορική ναυσιπλοΐα στον Κόλπο έχει παγώσει, οι τιμές του πετρελαίου έχουν εκτοξευθεί και η κυβέρνηση Τραμπ προσπαθεί εσπευσμένα να βρει τρόπους να περιορίσει μια οικονομική κρίση που έχει οδηγήσει σε υψηλότερες τιμές βενζίνης για τους Αμερικανούς.

Το επεισόδιο είναι ενδεικτικό του πόσο ο Τραμπ και οι σύμβουλοί του υποτίμησαν τον τρόπο με τον οποίο θα αντιδρούσε το Ιράν σε μια σύγκρουση που η κυβέρνηση της Τεχεράνης θεωρεί υπαρξιακή απειλή, γράφουν οι New York Times. Το Ιράν έχει αντιδράσει πολύ πιο επιθετικά απ' ό,τι στον 12ήμερο πόλεμο του περασμένου Ιουνίου, εκτοξεύοντας καταιγισμούς πυραύλων και drones εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων, πόλεων σε αραβικές χώρες σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και ισραηλινών αστικών κέντρων.

Αμερικανοί αξιωματούχοι χρειάστηκε να προσαρμόσουν τα σχέδια εν κινήσει, από την εσπευσμένη εντολή εκκένωσης πρεσβειών έως την ανάπτυξη προτάσεων για τη μείωση των τιμών της βενζίνης.

Αφού αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ ενημέρωσαν κεκλεισμένων των θυρών νομοθέτες την Τρίτη, ο γερουσιαστής Christopher S. Murphy, Δημοκρατικός από το Κονέκτικατ, δήλωσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι η κυβέρνηση δεν είχε σχέδιο για το Στενό του Ορμούζ και «δεν ήξερε πώς να το ανοίξει ξανά με ασφάλεια».

Εντός της κυβέρνησης, ορισμένοι αξιωματούχοι γίνονται ολοένα και πιο απαισιόδοξοι για την έλλειψη σαφούς στρατηγικής για τον τερματισμό του πολέμου. Ωστόσο, έχουν προσέξει να μην το εκφράσουν απευθείας στον πρόεδρο, ο οποίος έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η στρατιωτική επιχείρηση είναι απόλυτα επιτυχής.

Ο Τραμπ έχει θέσει μεγάλους στόχους, όπως η απαίτηση το Ιράν να ορίσει έναν ηγέτη που θα υποταχθεί σε αυτόν, ενώ ο υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio και ο υπουργός Άμυνας Pete Hegseth έχουν περιγράψει μικρότερους και πιο τακτικούς στόχους που θα μπορούσαν να προσφέρουν μια διέξοδο βραχυπρόθεσμα.

Η Karoline Leavitt, εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, δήλωσε ότι η κυβέρνηση «είχε ένα ισχυρό σχέδιο δράσης» πριν ξεσπάσει ο πόλεμος και υποσχέθηκε ότι οι τιμές του πετρελαίου θα μειωθούν μετά τη λήξη του.

«Η σκόπιμη διατάραξη της αγοράς πετρελαίου από το ιρανικό καθεστώς είναι βραχυπρόθεσμη και αναγκαία για το μακροπρόθεσμο όφελος της εξάλειψης αυτών των τρομοκρατών και της απειλής που συνιστούν για την Αμερική και τον κόσμο», ανέφερε σε ανακοίνωσή της.

Το άρθρο βασίζεται σε συνεντεύξεις με δώδεκα Αμερικανούς αξιωματούχους, οι οποίοι ζήτησαν ανωνυμία για να συζητήσουν ιδιωτικές συνομιλίες.

«Δείξτε λίγο θάρρος»

Ο Pete Hegseth αναγνώρισε την Τρίτη ότι η σφοδρή αντίδραση του Ιράν εναντίον των γειτόνων του αιφνιδίασε σε κάποιο βαθμό το Πεντάγωνο. Ωστόσο, επέμεινε ότι οι ενέργειες του Ιράν γυρίζουν μπούμερανγκ.

«Δεν μπορώ να πω ότι προβλέψαμε απαραίτητα ότι θα αντιδρούσαν ακριβώς έτσι, αλλά γνωρίζαμε ότι ήταν πιθανότητα», δήλωσε ο Hegseth σε συνέντευξη Τύπου στο Πεντάγωνο. «Νομίζω ότι ήταν μια επίδειξη της απελπισίας του καθεστώτος.»

Ο Τραμπ έχει επιδείξει αυξανόμενη απογοήτευση για το πώς ο πόλεμος διαταράσσει την προμήθεια πετρελαίου, λέγοντας στο Fox News ότι τα πληρώματα δεξαμενόπλοιων θα πρέπει να «δείξουν λίγο θάρρος» και να πλεύσουν μέσω του Στενού του Ορμούζ.

Ορισμένοι στρατιωτικοί σύμβουλοι είχαν προειδοποιήσει πριν από τον πόλεμο ότι το Ιράν θα μπορούσε να εξαπολύσει μια επιθετική εκστρατεία ως απάντηση και ότι θα θεωρούσε την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση ως απειλή για την ύπαρξή του. Ωστόσο, άλλοι σύμβουλοι παρέμεναν πεπεισμένοι ότι η εξόντωση της ανώτερης ηγεσίας του Ιράν θα οδηγούσε στην ανάληψη της εξουσίας από πιο πραγματιστές ηγέτες που θα μπορούσαν να φέρουν το τέλος του πολέμου.

Όταν ο Τραμπ ενημερώθηκε για τους κινδύνους ανόδου των τιμών του πετρελαίου σε περίπτωση πολέμου, αναγνώρισε την πιθανότητα αλλά την υποβάθμισε ως βραχυπρόθεσμο ζήτημα που δεν θα έπρεπε να επισκιάσει την αποστολή αποκεφαλισμού του ιρανικού καθεστώτος. Έδωσε εντολή στον Wright και στον υπουργό Οικονομικών Scott Bessent να εργαστούν για την ανάπτυξη επιλογών σε περίπτωση πιθανής εκτίναξης των τιμών.

Ωστόσο, ο πρόεδρος δεν μίλησε δημόσια για αυτές τις επιλογές — συμπεριλαμβανομένης της ασφάλισης πλοίων με εγγύηση της αμερικανικής κυβέρνησης και της πιθανότητας συνοδειών από το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ — μέχρι περισσότερες από 48 ώρες μετά την έναρξη της σύγκρουσης. Οι συνοδείες δεν έχουν ακόμη πραγματοποιηθεί.

Ο Wright προκάλεσε αναταραχή στις αγορές την Τρίτη όταν ανάρτησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι το Πολεμικό Ναυτικό είχε συνοδεύσει επιτυχώς ένα δεξαμενόπλοιο μέσω του Στενού του Ορμούζ. Η ανάρτησή του ώθησε τις μετοχές ανοδικά και καθησύχασε τις αγορές πετρελαίου. Στη συνέχεια, όταν τη διέγραψε αφού αξιωματούχοι της κυβέρνησης δήλωσαν ότι δεν είχαν πραγματοποιηθεί συνοδείες, οι αγορές βυθίστηκαν ξανά σε αναταραχή.

Προσπάθειες επανέναρξης των διελεύσεων

Οι προσπάθειες επανέναρξης των αποστολών έχουν περιπλακεί από πληροφορίες ότι το Ιράν ετοιμαζόταν να τοποθετήσει νάρκες στο στενό, δήλωσε ένας Αμερικανός αξιωματούχος. Η ιρανική επιχείρηση βρισκόταν ακόμη στα πρώτα της στάδια, αλλά οι προπαρασκευαστικές κινήσεις ανησύχησαν την κυβέρνηση Τραμπ. Ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε το βράδυ της Τρίτης ότι οι δυνάμεις του επιτέθηκαν σε 16 ιρανικά σκάφη τοποθέτησης ναρκών κοντά στο στενό.

Καθώς η σύγκρουση έχει αναστατώσει τις παγκόσμιες αγορές, οι Ρεπουμπλικάνοι στην Ουάσινγκτον έχουν αρχίσει να ανησυχούν ότι η άνοδος των τιμών του πετρελαίου θα πλήξει τις προσπάθειές τους να προωθήσουν την οικονομική τους ατζέντα στους ψηφοφόρους ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.

Ο Τραμπ, τόσο δημόσια όσο και κατ' ιδίαν, υποστηρίζει ότι το πετρέλαιο της Βενεζουέλας θα μπορούσε να βοηθήσει στην αντιμετώπιση οποιωνδήποτε κραδασμών από τον πόλεμο με το Ιράν. Η κυβέρνηση ανακοίνωσε την Τρίτη ένα νέο διυλιστήριο στο Τέξας που, σύμφωνα με αξιωματούχους, θα μπορούσε να αυξήσει την προσφορά πετρελαίου, διασφαλίζοντας ότι το Ιράν δεν θα προκαλέσει μακροπρόθεσμη ζημιά στις αγορές πετρελαίου.

Μια πιθανή διέξοδος

Η βεβαιότητα που είχαν αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου ότι οι θαλάσσιες οδοί θα παρέμεναν ανοικτές προκαλεί έκπληξη, δεδομένου ότι ο Τραμπ είχε διατάξει πέρυσι μια στρατιωτική εκστρατεία κατά των Χούθι — μιας ομάδας της Υεμένης που υποστηρίζεται από το Ιράν και είχε κάνει επιθέσεις με πυραύλους και drones για να σταματήσει το θαλάσσιο εμπόριο στην Ερυθρά Θάλασσα, θυμίζουν οι NYT.

Σε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τον περασμένο Μάρτιο, με την οποία ανακοίνωνε ότι είχε εγκρίνει στρατιωτικά πλήγματα κατά των Χούθι, ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι οι επιθέσεις είχαν κοστίσει στην παγκόσμια οικονομία δισεκατομμύρια δολάρια και ότι «καμία τρομοκρατική δύναμη δεν θα σταματήσει τα αμερικανικά εμπορικά και πολεμικά πλοία από το να πλέουν ελεύθερα στις θαλάσσιες οδούς του κόσμου».

Ωστόσο, από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, ο Τραμπ δεν έχει προσφέρει ένα συνεπές μήνυμα. Κατ' ιδίαν, οι συνεργάτες του έχουν δηλώσει ότι αισθάνονται απογοήτευση για την έλλειψη πειθαρχίας του στην επικοινωνία των στόχων της στρατιωτικής εκστρατείας προς το κοινό.

Ο Τραμπ έχει δηλώσει τόσο ότι ο πόλεμος θα μπορούσε να διαρκέσει περισσότερο από έναν μήνα όσο και ότι ήταν «πολύ ολοκληρωμένος, σχεδόν πλήρης». Έχει επίσης πει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα «προχωρήσουν ακόμη πιο αποφασιστικά από ποτέ».

Οι τρεις στόχοι

Ο Rubio και ο Hegseth, ωστόσο, φαίνεται να έχουν προς το παρόν συντονίσει το μήνυμά τους γύρω από τρεις διακριτούς στόχους που άρχισαν να παρουσιάζουν σε δημόσιες δηλώσεις τη Δευτέρα και την Τρίτη.

«Οι στόχοι αυτής της αποστολής είναι σαφείς», δήλωσε ο Rubio σε εκδήλωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ τη Δευτέρα πριν ο Τραμπ πραγματοποιήσει τη δική του συνέντευξη Τύπου. «Είναι να καταστρέψουμε την ικανότητα αυτού του καθεστώτος να εκτοξεύει πυραύλους, καταστρέφοντας τόσο τους πυραύλους όσο και τους εκτοξευτές τους· να καταστρέψουμε τα εργοστάσια που κατασκευάζουν αυτούς τους πυραύλους· και να καταστρέψουμε το ναυτικό τους.»

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ παρουσίασε ακόμη και τους τρεις στόχους σε μορφή κουκκίδων και προώθησε βίντεο με τον Rubio να τους αναφέρει σε επίσημο λογαριασμό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Η παρουσίαση του Rubio, ο οποίος είναι επίσης σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Λευκού Οίκου, φάνηκε να προετοιμάζει το έδαφος ώστε ο πρόεδρος να τερματίσει τον πόλεμο νωρίτερα παρά αργότερα. Στη συνέντευξη Τύπου του, ο Τραμπ καυχήθηκε ότι ο αμερικανικός στρατός είχε ήδη καταστρέψει τις δυνατότητες βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν και το ναυτικό του. Προειδοποίησε όμως και για ακόμη πιο επιθετική δράση αν οι Ιρανοί ηγέτες επιχειρήσουν να διακόψουν την παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία.

Ο Matthew Pottinger, ο οποίος υπήρξε αναπληρωτής σύμβουλος εθνικής ασφάλειας στην πρώτη κυβέρνηση Τραμπ, δήλωσε σε συνέντευξη ότι ο Τραμπ έχει υποδείξει πως θα μπορούσε να αποφασίσει να επιδιώξει φιλόδοξους πολεμικούς στόχους που θα απαιτούσαν τουλάχιστον εβδομάδες.

«Στη συνέντευξη Τύπου του μπορούσα να τον ακούσω να επιστρέφει σε ένα σκεπτικό για τη συνέχιση της σύγκρουσης λίγο περισσότερο, δεδομένου ότι το καθεστώς εξακολουθεί να δείχνει ότι δεν αποτρέπεται και εξακολουθεί να προσπαθεί να ελέγξει το Στενό του Ορμούζ», δήλωσε ο Pottinger, ο οποίος είναι σήμερα επικεφαλής του προγράμματος για την Κίνα στο Foundation for Defense of Democracies — μια ομάδα που υποστηρίζει στενή συνεργασία ΗΠΑ–Ισραήλ και αντιπαράθεση με το Ιράν.

«Δεν θέλει να χρειαστεί να δώσει έναν "δεύτερο" πόλεμο», πρόσθεσε.

Η αναζήτηση οδών εξόδου από τον πόλεμο έχει γίνει πιο επείγουσα από το Σαββατοκύριακο, καθώς οι παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου εκτοξεύονται και καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαντλούν δαπανηρά πυρομαχικά.

Αξιωματούχοι του Πενταγώνου δήλωσαν σε πρόσφατες κεκλεισμένων των θυρών ενημερώσεις στο Καπιτώλιο ότι ο στρατός χρησιμοποίησε πυρομαχικά αξίας 5,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων μόνο στις δύο πρώτες ημέρες του πολέμου, σύμφωνα με τρεις αξιωματούχους του Κογκρέσου. Πρόκειται για πολύ μεγαλύτερο ποσό και ρυθμό κατανάλωσης πυρομαχικών από ό,τι είχε αποκαλυφθεί δημοσίως. Η Washington Post ανέφερε το στοιχείο τη Δευτέρα.

Ιρανοί αξιωματούχοι παραμένουν προκλητικοί, λέγοντας ότι θα χρησιμοποιήσουν την επιρροή τους πάνω στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου για να αναγκάσουν τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ να υποχωρήσουν.

«Το Στενό του Ορμούζ είτε θα είναι Στενό ειρήνης και ευημερίας για όλους», δήλωσε ο Ali Larijani, κορυφαίος αξιωματούχος εθνικής ασφάλειας του Ιράν, σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Τρίτη. «Ή θα είναι Στενό ήττας και οδύνης για τους πολεμοκάπηλους.»

Watch Now