Οι ακτιβιστές για την καλή διαβίωση των ζώων παροτρύνουν τους ηγέτες της ΕΕ να αναζητήσουν νέες προσεγγίσεις για την εκρηκτική μείωση των πληθυσμών αρουραίων, καθώς η αυξανόμενη αντοχή στα παραδοσιακά δηλητήρια οδηγεί στη χρήση ολοένα και πιο τοξικών χημικών ουσιών.
Επτά εκατομμύρια ποντίκια στη Ρώμη
Τα ενοχλητικά τρωκτικά - κάποτε φορείς της τρομακτικής πανώλης - εκτιμάται ότι αριθμούν περίπου επτά εκατομμύρια στη Ρώμη, μεταξύ τριών και έξι εκατομμυρίων στο Παρίσι και σχεδόν δύο εκατομμύρια στις Βρυξέλλες. Βρίσκονται ολοένα και περισσότερο σε υπόγεια και πάρκα, τρέχουν κατά μήκος αποχετεύσεων, γύρω από κάδους απορριμμάτων και αναζητούν τροφή σε σοκάκια πίσω από εστιατόρια.
Οπως μεταδίδει το Euractiv, ο πολλαπλασιασμός τους έχει αποδοθεί σε μεγάλο βαθμό στην υπερθέρμανση του πλανήτη, με τους ηπιότερους χειμώνες να σημαίνουν ευκολότερη πρόσβαση σε τρόφιμα και μεγαλύτερη περίοδο αναπαραγωγής.
Ωστόσο, η αυξανόμενη αίσθηση ότι κάτι πρέπει να γίνει έχει εστιάσει την προσοχή στον κανονισμό της ΕΕ για τα βιοκτόνα προϊόντα (BPR), ο οποίος βρίσκεται υπό αναθεώρηση και θα μπορούσε να προσφέρει μια οδό για τον καλύτερο έλεγχο των πληθυσμών τους.
Αντισύλληψη
Μια δημόσια διαβούλευση ολοκληρώθηκε την περασμένη εβδομάδα και μια πρόταση για την αναθεώρηση του κανονισμού αναμένεται να κατατεθεί πριν από τα μέσα του 2027. Το Κέντρο για την Ευημερία των Άγριων Ζώων με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο κάλεσε αυτή την εβδομάδα την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διερευνήσει τρόπους μείωσης της γονιμότητας, κατηγορώντας την «αργή ρύθμιση» για την έλλειψη προόδου στην Ευρώπη σε σύγκριση με τις ΗΠΑ.
«Υπάρχει άφθονο περιθώριο για καινοτομία για ασφαλέστερες και πιο αποτελεσματικές εναλλακτικές λύσεις», δήλωσε ο Μπεν Στίβενσον του Κέντρου για την Ευημερία των Άγριων Ζώων στη Euractiv . «Υπάρχουν πολλές άλλες οδοί για τον περιορισμό της γονιμότητας των τρωκτικών και πιστεύουμε ότι αυτές αξίζει να διερευνηθούν ως μη βάναυσες εναλλακτικές λύσεις».
Επιπλέον, τα προγράμματα δηλητηρίασης δεν λειτουργούν ούτως ή άλλως, είπε ο Στίβενσον. Εκτός του ότι είναι απάνθρωπα – τα συμβατικά αντιπηκτικά όπως η βαρφαρίνη προκαλούν εσωτερική αιμορραγία και χρειάζονται μία εβδομάδα ή περισσότερο για να σκοτώσουν έναν αρουραίο – υπάρχει ένα αυξανόμενο σύνολο επιστημονικών στοιχείων που δείχνουν ότι οι αρουραίοι αναπτύσσουν γενετική αντοχή.
Αυτά τα παραδοσιακά δηλητήρια είναι επίμονα και βιοσυσσωρεύσιμα, θέτοντας σε σοβαρό κίνδυνο περιβαλλοντικής ρύπανσης. Επιπλέον, σκοτώνουν είδη όπως κουκουβάγιες, γεράκια και αλεπούδες - καθώς και οικόσιτες γάτες και σκύλους - που διαφορετικά θα μπορούσαν να βοηθήσουν στον έλεγχο των πληθυσμών των τρωκτικών.
Οποιαδήποτε προσωρινή μείωση του πληθυσμού αναγκάζει τους αρουραίους να αναπαράγονται στο μέγιστο της δυνατότητάς τους για να καλύψουν την ξαφνική περίσσεια τροφής και εδάφους που τους έχει διατεθεί. Πληθυσμοί «υπεραρουραίων» - γενετικά ανθεκτικοί στις πιο συχνά χρησιμοποιούμενες χημικές ουσίες - ήδη πολλαπλασιάζονται σε πόλεις σε όλη την Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο.
Αντεπίθεση
Στις Βρυξέλλες, την πρωτεύουσα του Βελγίου και της ΕΕ, η δημοτική αρχή συγκρότησε μια ομάδα εργασίας για την καταπολέμηση των αρουραίων στις αρχές του 2025. Έκτοτε έχουν πραγματοποιηθεί περισσότερες από 1.358 επιχειρήσεις εξόντωσης, σύμφωνα με τον ειδησεογραφικό ιστότοπο DH . Ωστόσο, η εμπειρία δείχνει ότι οι πληθυσμοί θα ανακάμψουν.
Ελεγχος γονιμότητας
Τα αντισυλληπτικά έχουν το πλεονέκτημα ότι επιβραδύνουν την αύξηση του πληθυσμού, καθιστώντας τους αρουραίους στείρους χωρίς να τους σκοτώνουν. «Πιστεύουμε επομένως ότι ο έλεγχος της γονιμότητας είναι η πιο πολλά υποσχόμενη προσέγγιση, καθώς λαμβάνει υπόψη την καλή διαβίωση των ζώων, το περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία», δήλωσε ο Στίβενσον.
Το πρόβλημα, λέει, είναι ότι σύμφωνα με τους ισχύοντες ευρωπαϊκούς κανονισμούς, αυτά τα μη θανατηφόρα, μη τοξικά αντισυλληπτικά υπόκεινται «στα ίδια άκαμπτα, αργά και δαπανηρά πλαίσια δοκιμών που έχουν σχεδιαστεί για εξαιρετικά τοξικές, θανατηφόρες χημικές ουσίες, εμποδίζοντας ουσιαστικά την είσοδο στην αγορά».
Οι μέθοδοι ελέγχου γονιμότητας των τρωκτικών λαμβάνουν τη μορφή γλυκών υγρών δολωμάτων που πίνουν οικειοθελώς οι αρουραίοι. Αυτά τα προϊόντα διαταράσσουν το αναπαραγωγικό σύστημα των θηλυκών, εξαντλώντας φυσικά τα ωοθυλάκια των ωοθηκών και, στα αρσενικά, αλλοιώνοντας την ανάπτυξη και την κινητικότητα του σπέρματος.
Σύμφωνα με την CWAW, το ContraPest, ένα αντισυλληπτικό για αρουραίους που έχει εγκριθεί στις ΗΠΑ από το 2016, έχει ένα βασικό πλεονέκτημα επειδή τα ενεργά συστατικά του διασπώνται ταχέως σε αρουραίους σε αδρανείς, μη τοξικές ενώσεις.
«Καθώς αυτά τα προϊόντα ελέγχου γονιμότητας είναι πολύ καινούργια, έχουν ταξινομηθεί ως βιοκτόνα», δήλωσε ο Stevenson στο Euractiv. «Η ειδική ρυθμιστική οδός θα μπορούσε να είναι είτε εντός του κανονισμού για τα βιοκτόνα είτε σε ξεχωριστή κατηγορία προϊόντων».
«Ευρωπαϊκές πόλεις, όπως η Βαρκελώνη με τα περιστέρια, χρησιμοποιούν ήδη τον έλεγχο γονιμότητας για άλλα άγρια ζώα», δήλωσε ο Στίβενσον. «Αυτό αποδεικνύει ότι υπάρχει αρκετό ενδιαφέρον στις μεγάλες πόλεις».
Ένα πολιτικό ζήτημα
Στο Παρίσι, όπου το ζήτημα των αρουραίων έχει μπει στα προγράμματα για τις δημοτικές εκλογές, που έχουν προγραμματιστεί για τις 15 και 22 Μαρτίου, όπου οι υποψήφιοι παρουσιάζουν το πρόβλημα ως πρόβλημα καθαριότητας.