Παζάρια ευρωπαίων με Τεχεράνη για ασφαλή διέλευση του Ορμούζ

Σύνοψη

Ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Γαλλίας, έχουν ξεκινήσει συνομιλίες με την Τεχεράνη επιδιώκοντας να διαπραγματευθούν μια συμφωνία που θα εγγυάται την ασφαλή διέλευση των πλοίων τους μέσω των Στενών του Ορμούζ, σύμφωνα με πρόσωπα που έχουν ενημερωθεί για τις σχετικές προσπάθειες, σε μια προσπάθεια επανεκκίνησης των ενεργειακών αποστολών από τον Κόλπο.

Οι αποστολές μέσω του στενού αυτού θαλάσσιου περάσματος στην είσοδο του Κόλπου —από το οποίο συνήθως διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG)— είναι πλέον αμελητέες μετά τις ιρανικές επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια και τη δέσμευση του νέου ανώτατου ηγέτη της χώρας να διατηρήσει τα στενά κλειστά.

Ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ξεκίνησαν αυτές τις προκαταρκτικές συζητήσεις σε μια προσπάθεια να επανεκκινήσουν τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου, δήλωσαν τρεις αξιωματούχοι που έχουν ενημερωθεί για τις συνομιλίες στους Financial Times, καθώς ναυτιλιακές εταιρείες στρέφονται προς τα ναυτικά δυτικών κρατών για πιθανές συνοδείες των δεξαμενόπλοιών τους.

Τι αλλάζει τώρα

Η Γαλλία είναι μία από τις χώρες που συμμετέχουν στις συνομιλίες, ανέφεραν δύο από τους αξιωματούχους. Ο πρώτος αξιωματούχος δήλωσε ότι και η Ιταλία έχει επίσης επιχειρήσει να ανοίξει συζητήσεις με την Τεχεράνη για το ζήτημα. 

Πηγή του ιταλικού υπουργείου Εξωτερικών διέψευσε, ωστόσο την πληροφορία. «Στις διπλωματικές τους επαφές, οι Ιταλοί ηγέτες επιδιώκουν να ευνοήσουν τη διαμόρφωση συνθηκών για μια γενική στρατιωτική αποκλιμάκωση, αλλά δεν υπάρχει καμία παρασκηνιακή διαπραγμάτευση που να αποσκοπεί στη διασφάλιση της διέλευσης μόνο ορισμένων εμπορικών πλοίων εις βάρος άλλων», δήλωσε η πηγή.

Γάλλος αξιωματούχος, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας, ανέφερε ότι η Γαλλία διατηρεί ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας με το Ιράν, αλλά δεν επιβεβαίωσε ούτε διέψευσε το δημοσίευμα.

Το Élysée δεν απάντησε σε αίτημα σχολιασμού.

Οι Financial Times επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι οι συνομιλίες θα προχωρήσουν ή ότι το Ιράν είναι πρόθυμο να διαπραγματευθεί επί του θέματος, τόνισαν δύο από τους αξιωματούχους. Υπάρχουν ευρέως διαδεδομένες υποψίες ότι η Τεχεράνη επιχειρεί να αυξήσει τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου ώστε να ασκήσει πίεση στον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να τερματίσει τη σύγκρουση, ενώ ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν Μοτζτάμπα Χαμενεΐ δεσμεύθηκε να συνεχίσει τον αποκλεισμό των στενών.

Οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν επιδιώξει με μεγάλη προσοχή να αποφύγουν οποιαδήποτε άμεση συμμετοχή στη σύγκρουση, ενώ ορισμένες έχουν επικρίνει την αρχική αμερικανοϊσραηλινή επίθεση που προκάλεσε τον ευρύτερο περιφερειακό πόλεμο.

Ωστόσο, οι κυβερνήσεις ανησυχούν έντονα ότι ένας παρατεταμένος αποκλεισμός των στενών θα αυξήσει το ενεργειακό κόστος για επιχειρήσεις και νοικοκυριά, επιβαρύνοντας περαιτέρω τα οικονομικά προβλήματα της ηπείρου και ασκώντας επιπλέον πίεση σε ήδη επιβαρυμένους εθνικούς προϋπολογισμούς.

Οι τιμές του πετρελαίου έχουν αυξηθεί περίπου στα 100 δολάρια το βαρέλι από σχεδόν 60 δολάρια στην αρχή του έτους, ενώ οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχουν αυξηθεί κατά 75% την ίδια περίοδο.

Η Ιταλία, η Γαλλία και η Ελλάδα διαθέτουν πολεμικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα στο πλαίσιο της ναυτικής αποστολής προστασίας της ΕΕ Aspides (αποστολή ναυτικής προστασίας εμπορικής ναυτιλίας στην Ερυθρά Θάλασσα). Ωστόσο, κανένα ευρωπαϊκό ναυτικό δεν είναι πρόθυμο να συνοδεύσει πλοία μέσω των Στενών του Ορμούζ, ανέφεραν οι αξιωματούχοι, εάν υπάρχει κίνδυνος επίθεσης, λόγω φόβου κλιμάκωσης του πολέμου.

«Πρέπει να υπάρχει επιτρεπτό περιβάλλον», δήλωσε ο πρώτος αξιωματούχος.

Ένας δεύτερος αξιωματούχος, ο οποίος αρνήθηκε να κατονομάσει ποιες χώρες βρίσκονται σε συζητήσεις με την Τεχεράνη, δήλωσε ότι άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες έχουν εκφράσει αντίθεση στις προσπάθειες προσέγγισης. «Ορισμένοι πιστεύουν ότι πρέπει να μιλήσουμε με τους Ιρανούς. Όμως τα κράτη της ΕΕ έχουν πολύ διαφορετικές απόψεις επ' αυτού, γεγονός που καθιστά την κατάσταση πιο περίπλοκη», ανέφερε.

Βρετανία, Γαλλία, Ιταλία: οι κινήσεις των τριών χωρών

Η Βρετανία δεν βρίσκεται σε άμεσες συνομιλίες με το Ιράν σχετικά με την πρόσβαση στα στενά, σύμφωνα με Βρετανούς αξιωματούχους. Ωστόσο, η υπουργός Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου Ιβέτ Κούπερ, η οποία πραγματοποιεί επίσκεψη στη Σαουδική Αραβία, συζητά με κράτη του Κόλπου τη συνέχεια του εφοδιασμού σε πετρέλαιο.

Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι το Παρίσι θα ήταν έτοιμο να συμμετάσχει σε συνοδείες πλοίων εάν η σύγκρουση αποκλιμακωθεί.

Εκπρόσωπος του Élysée παρέπεμψε τους FT σε ανάρτηση του Μακρόν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την περασμένη εβδομάδα, στην οποία ανέφερε ότι είχε συνομιλήσει με τον πρόεδρο του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν και του τόνισε ότι η Τεχεράνη «πρέπει να εγγυηθεί την ελευθερία της ναυσιπλοΐας ώστε να τερματιστεί το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ».

Εκπρόσωπος της ιταλικής κυβέρνησης δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα σχολίου των FT. Ο Ιταλός υπουργός Άμυνας Γκουίντο Κροσέτο δήλωσε σε συνέντευξή του στην Corriere della Sera: «Προσπαθούμε να πετύχουμε ώστε η Ευρώπη να μιλήσει με μία ενιαία, κοινή φωνή… προωθώντας δύο βασικά σημεία. Το πρώτο είναι να ζητηθεί επισήμως… να επιτραπεί σε πλοία χωρών που δεν βρίσκονται σε πόλεμο να διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ.»

Watch Now