Ο πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν φάνηκε να εισέρχεται σε μια νέα φάση κλιμάκωσης, μετά την χθεσινή απειλή του Ντόναλντ Τραμπ να πλήξει τις ηλεκτροπαραγωγικές εγκαταστάσεις του Ιράν εάν η Ισλαμική Δημοκρατία δεν ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ εντός 48 ωρών.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις θα «πλήξουν και θα αφανίσουν» τις ενεργειακές μονάδες του Ιράν, «ξεκινώντας από τη μεγαλύτερη», εάν η Τεχεράνη δεν επιτρέψει τη διέλευση πλοίων από το αποκλεισμένο στρατηγικό θαλάσσιο πέρασμα, μέσω του οποίου διακινείται συνήθως περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Το Ιράν, το οποίο έχει ήδη διαταράξει σοβαρά τις προμήθειες πετρελαίου και αερίου επιτιθέμενο σε συμμάχους των ΗΠΑ στον Κόλπο, προειδοποίησε ότι θα απαντήσει σε οποιαδήποτε τέτοια πλήγματα στοχεύοντας κρίσιμες υποδομές σε ολόκληρη την περιοχή, συμπεριλαμβανομένων ενεργειακών εγκαταστάσεων και μονάδων αφαλάτωσης νερού.
Η απειλή του Τραμπ, σε ανάρτησή του στο Truth Social αργά το Σάββατο, ήρθε αφότου ιρανικός πύραυλος ξεγλίστρησε από την ισραηλινή αεράμυνα και έπληξε την πόλη Ντιμόνα, κοντά στο πυρηνικό ερευνητικό κέντρο και τον αντιδραστήρα βαρέος ύδατος του Ισραήλ. Λίγες ώρες αργότερα, ένα δεύτερο κύμα επιθέσεων έπληξε τη γειτονική πόλη Αράντ, προκαλώντας σοβαρές ζημιές σε αρκετά πολυώροφα κτίρια κατοικιών.
Οι επιθέσεις τραυμάτισαν περισσότερα από 150 άτομα, εκ των οποίων οκτώ σοβαρά, σε μία από τις χειρότερες επιθέσεις στη χώρα από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πόλεμο πριν από περισσότερες από τρεις εβδομάδες. Οι ισραηλινές αρχές ανέφεραν ότι στη δεύτερη επίθεση χρησιμοποιήθηκε βαρύτερη πολεμική κεφαλή.
Ο αρχηγός του ισραηλινού στρατού, Εγιάλ Ζαμίρ, δήλωσε ότι ο πόλεμος, ο οποίος εισέρχεται στην τέταρτη εβδομάδα του, βρίσκεται «στο μέσο της διαδρομής» και θα συνεχιστεί κατά τη διάρκεια της εβραϊκής γιορτής του Πάσχα, που ξεκινά στις αρχές του επόμενου μήνα. Ο υπουργός Άμυνας της χώρας, Ισραήλ Κατς, δήλωσε το Σάββατο ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ θα «εντείνουν» και θα «αυξήσουν σημαντικά» τα πλήγματά τους κατά του Ιράν την επόμενη εβδομάδα.
Ο Αλί Βάεζ από το think tank Crisis Group δήλωσε ότι η σύγκρουση έχει φτάσει «στο επόμενο στάδιο κλιμάκωσης».
«Καμία πλευρά δεν έχει δείξει ότι είναι έτοιμη να κατέβει από τη σκάλα της κλιμάκωσης και τα πράγματα μπορεί να γίνουν πολύ χειρότερα», είπε. «Η στόχευση υποδομών θα οδηγήσει σε καταστροφή σε όλη την περιοχή με τεράστιες συνέπειες».
Το Ιράν εξαπέλυσε την επίθεση στη Ντιμόνα αφού κατηγόρησε τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ότι επιτέθηκαν στην πυρηνική του εγκατάσταση στη Νατάνζ, γεγονός που δείχνει ότι το ισλαμικό καθεστώς υλοποιεί την υπόσχεσή του για αντίποινα με πλήγματα σε παρόμοιους στόχους που δέχονται επίθεση εντός της χώρας. Το Ισραήλ είναι το μοναδικό κράτος της Μέσης Ανατολής που διαθέτει πυρηνικά όπλα, αν και δεν αναγνωρίζει επίσημα το πρόγραμμά του.
Μετά την απειλή του Τραμπ να βομβαρδίσει τις ηλεκτροπαραγωγικές εγκαταστάσεις του Ιράν, Ιρανοί στρατιωτικοί και πολιτικοί αξιωματούχοι προειδοποίησαν ότι το καθεστώς θα πλήξει ενεργειακές υποδομές σε όλη την περιοχή, καθώς και μονάδες αφαλάτωσης νερού από τις οποίες εξαρτώνται πολλά κράτη του Κόλπου.
«Αμέσως μετά το πλήγμα στην ηλεκτρική ενέργεια και τις υποδομές της χώρας μας, θα θεωρήσουμε τις ζωτικές υποδομές, καθώς και τις ενεργειακές και πετρελαϊκές εγκαταστάσεις σε όλη την περιοχή, ως νόμιμους στόχους και θα τις καταστρέψουμε με μη αναστρέψιμο τρόπο», δήλωσε ο Μοχάμαντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, ένας από τους κορυφαίους ηγέτες του Ιράν, σε ανάρτησή του στο X.
Παρά το γεγονός ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν πραγματοποιήσει χιλιάδες πλήγματα κατά του Ιράν, το καθεστώς έχει αποδείξει ότι διατηρεί την ικανότητα να εξαπολύει καταστροφικές επιθέσεις με πυραύλους και drones κατά των γειτονικών του χωρών.
Αφού το Ισραήλ έπληξε ενεργειακές εγκαταστάσεις στο ζωτικής σημασίας κοίτασμα φυσικού αερίου South Pars την περασμένη εβδομάδα, το Ιράν απάντησε γρήγορα με πυραυλική επίθεση που προκάλεσε εκτεταμένες ζημιές στις κύριες εγκαταστάσεις υγροποιημένου φυσικού αερίου του Κατάρ, οι οποίες θα χρειαστούν έως και πέντε χρόνια για να επισκευαστούν.
Οι επιθέσεις στο συγκρότημα Ras Laffan της QatarEnergy περιλάμβαναν εξελιγμένους πυραύλους με δυνατότητα ελιγμών, ικανούς να διαφεύγουν από τα αμερικανικής κατασκευής συστήματα αεράμυνας Patriot, σύμφωνα με αξιωματούχο που ενημερώθηκε για την επίθεση.
Το Ιράν έπληξε επίσης αυτόν τον μήνα μονάδα αφαλάτωσης στο Μπαχρέιν, αφού κατηγόρησε το Ισραήλ ότι βομβάρδισε παρόμοια εγκατάσταση εντός της χώρας.
Το Ηνωμένο Βασίλειο δήλωσε το Σάββατο ότι το Ιράν εκτόξευσε δύο πυραύλους κατά της κοινής βάσης ΗΠΑ–Βρετανίας στο Ντιέγκο Γκαρσία, στο νησί του Ινδικού Ωκεανού που βρίσκεται περίπου 4.000 χιλιόμετρα από την Ισλαμική Δημοκρατία, υποδεικνύοντας ότι το Ιράν μπορεί να πλήξει σε πολύ μεγαλύτερη απόσταση απ’ ό,τι αναμενόταν.
Οι πύραυλοι δεν έφτασαν στη βάση, καθώς ο ένας απέτυχε κατά την πτήση και ο άλλος καταρρίφθηκε από αμερικανικό πολεμικό πλοίο, σύμφωνα με Βρετανούς αξιωματούχους.
Η ικανότητα του Ιράν να επιβραδύνει τη διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ και οι επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις σε ολόκληρο τον πετρελαιοπαραγωγό Κόλπο έχουν ήδη ωθήσει τις τιμές του πετρελαίου σε πολυετή υψηλά και έχουν προκαλέσει προειδοποιήσεις για τη χειρότερη παγκόσμια ενεργειακή κρίση εδώ και δεκαετίες.
Ο Αλαεντίν Μπορουτζέρντι, ανώτερο μέλος του ιρανικού κοινοβουλίου, δήλωσε στην κρατική τηλεόραση την Κυριακή ότι κάθε πλοίο που διέρχεται από το στρατηγικό θαλάσσιο πέρασμα πληρώνει τέλος 2 εκατομμυρίων δολαρίων.
«Ένα νέο καθεστώς εφαρμόζεται στο πέρασμα», είπε.
Η Lloyd’s List Intelligence ανέφερε την περασμένη εβδομάδα ότι διαχειριστής δεξαμενόπλοιου κατέβαλε τέλος 2 εκατομμυρίων δολαρίων για ασφαλή διέλευση από τα Στενά.
Ο ναύαρχος Μπράντλεϊ Κούπερ, επικεφαλής της Κεντρικής Διοίκησης των ενόπλων δυνάμεων των ΗΠΑ, δήλωσε το Σάββατο ότι το ιρανικό ναυτικό «δεν επιχειρεί» και ότι «η μαχητική ικανότητα του Ιράν μειώνεται σταθερά καθώς εντείνονται τα επιθετικά μας πλήγματα». Αμερικανοί και Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν επανειλημμένα δηλώσει ότι η πυραυλική ικανότητα του Ιράν έχει υποβαθμιστεί σημαντικά.
Ωστόσο, ο Νιλ Ρόμπερτς της Lloyd’s Market Association, δήλωσε ότι η πλειονότητα των πλοιάρχων και των πλοιοκτητών εξακολουθεί να θεωρεί ότι ο κίνδυνος για την ασφάλεια των πληρωμάτων και των πλοίων είναι υπερβολικά υψηλός για να διέλθουν από τα Στενά.
Ο Βάεζ, ειδικός για το Ιράν στο Crisis Group, δήλωσε ότι ακόμη και αν οι ΗΠΑ αποφάσιζαν να καταλάβουν ιρανικά νησιά για να ανοίξουν το πέρασμα ή να καταστρέψουν πολιτικές υποδομές, το καθεστώς θα «διατηρούσε την ικανότητα να απαντήσει με τρόπο που θα μεταφέρει τη σύγκρουση στην παγκόσμια οικονομία».
«Αυτό ανάγεται στον πόλεμο Ιράν–Ιράκ [τη δεκαετία του 1980], υπάρχουν χιλιάδες άνθρωποι που περιμένουν να πολεμήσουν και βασίζονται σε σχέδια έκτακτης ανάγκης που έχουν τελειοποιηθεί επί δεκαετίες», είπε. «Όσον αφορά τα Στενά, δεν πρόκειται για πρόχειρες αντιδράσεις, αλλά για μακροχρόνια σχέδια που η Τεχεράνη διατηρεί εδώ και περίπου 40 χρόνια».
Ο Ματζίντ Μουσαβί, επικεφαλής αεροδιαστημικής των Φρουρών της Επανάστασης, δήλωσε το Σαββατοκύριακο ότι οι «νέες τακτικές και τα συστήματα εκτόξευσης» της χώρας θα προκαλέσουν μεγάλη έκπληξη στις ΗΠΑ και το Ισραήλ.