Ο Πρόεδρος Τραμπ δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι οι απεσταλμένοι του είχαν συνομιλίες με ανώτερο αξιωματούχο της ιρανικής ηγεσίας και υποστήριξε ότι τα μέρη συμφωνούν σε πολλά σημεία.
Ο Τραμπ υπαναχώρησε από την απειλή του να πλήξει ιρανικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής τη Δευτέρα, επικαλούμενος παραγωγικές διαπραγματεύσεις. Το Ιράν αρνείται ότι πραγματοποιήθηκαν τέτοιες συνομιλίες και υποστηρίζει ότι ο Τραμπ απλώς προσπαθεί να καθησυχάσει τις ενεργειακές αγορές.
«Έχουμε να κάνουμε με έναν άνθρωπο που πιστεύω ότι είναι ο πιο σεβαστός, όχι τον ανώτατο ηγέτη, δεν έχουμε ακούσει κάτι από αυτόν», δήλωσε ο Τραμπ, αρνούμενος να κατονομάσει το πρόσωπο, καθώς —όπως είπε— δεν ήθελε να θέσει τη ζωή του σε κίνδυνο.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι οι συνομιλίες θα συνεχιστούν τηλεφωνικά τη Δευτέρα, με πιθανή συνάντηση δια ζώσης αργότερα. Ανέφερε ότι η ιρανική διάψευση οφείλεται σε κακή επικοινωνία εντός της ιρανικής ηγεσίας.
Από την πλευρά του, το Ιράν υποστήριξε ότι ο Τραμπ υπαναχώρησε για να αποφύγει περαιτέρω άνοδο των τιμών ενέργειας και να κερδίσει χρόνο για τα στρατιωτικά του σχέδια.
Αμερικανοί αξιωματούχοι δηλώνουν ότι είναι δύσκολο να εκτιμηθεί ποιος λαμβάνει τις αποφάσεις στην Τεχεράνη, μετά τη δολοφονία τόσων ανώτερων στελεχών από το Ισραήλ και με τον ανώτατο ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ να παραμένει στο παρασκήνιο.
Ο Τραμπ τόνισε ότι πιστεύει πως τα πρόσωπα με τα οποία συνομιλούν οι ΗΠΑ στο εσωτερικό του Ιράν εκπροσωπούν το καθεστώς.
Ως γνωστόν, ο Τραμπ έθεσε στο Ιράν τελεσίγραφο να ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ εντός 48 ωρών ή να αντιμετωπίσει μαζικές επιθέσεις. Το Ιράν απείλησε να πλήξει σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής σε όλο το Ισραήλ και τον Κόλπο εάν ο Τραμπ υλοποιούσε την απειλή του, και οι αγορές κλονίστηκαν καθώς διαφαινόταν επικείμενη κλιμάκωση.
Μετά την αλλαγή στάσης του Τραμπ, τα προθεσμιακά συμβόλαια των αμερικανικών μετοχών εκτινάχθηκαν και οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν. Πηγές ανέφεραν στο Axios ότι διαμεσολαβητές μετέφεραν μηνύματα μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, αλλά το Ιράν διέψευσε κατηγορηματικά οποιαδήποτε άμεση επικοινωνία με την Ουάσιγκτον.
Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ έχει καταστεί βασικό ζήτημα που εμποδίζει τον Τραμπ να τερματίσει τον πόλεμο και τροφοδοτεί την παγκόσμια ενεργειακή κρίση.
Τι λέει: Σε ανάρτησή του με κεφαλαία γράμματα στο Truth Social το πρωί της Δευτέρας, ο Τραμπ έγραψε ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν είχαν «πολύ καλές και παραγωγικές συνομιλίες» τις τελευταίες δύο ημέρες, με στόχο τον τερματισμό των εχθροπραξιών στην περιοχή. Ο Τραμπ στη συνέχεια πρόσθεσε ότι οι απεσταλμένοι του, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, μίλησαν με ανώτερο Ιρανό αξιωματούχο.
Ο Τραμπ διατύπωσε αρκετούς ισχυρισμούς — κανένας από τους οποίους δεν έχει επιβεβαιωθεί από την Τεχεράνη — σχετικά με σημεία συμφωνίας. Σύμφωνα με τον Τραμπ:
- Το Ιράν δεσμεύτηκε να μην επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικών όπλων ούτε να προχωρήσει σε εμπλουτισμό ουρανίου και να παραδώσει τα υπάρχοντα αποθέματά του.
- Το Ιράν συμφώνησε να κρατήσει «χαμηλούς τόνους» στο θέμα των πυραύλων.
- Το Ιράν συμφώνησε επίσης να ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ.
«Εάν τηρήσουν αυτά, θα τερματιστεί η σύγκρουση. Θέλουν να κάνουν συμφωνία. Θέλουμε κι εμείς να κάνουμε συμφωνία. Αν συμβεί αυτό, είναι μια εξαιρετική αρχή για να ανοικοδομήσει τον εαυτό του το Ιράν», δήλωσε ο Τραμπ.
Πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ ενημέρωσαν το Ισραήλ τη Δευτέρα για τις συνομιλίες με το Ιράν. «Το Ισραήλ θα είναι πολύ ικανοποιημένο με αυτά που έχουμε. Ειρήνη για το Ισραήλ. Μακροπρόθεσμη ειρήνη. Εγγυημένη ειρήνη.»
Από την πλευρά του, το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε ότι δεν υπήρξαν συνομιλίες μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι ορισμένες χώρες της περιοχής επιχειρούν να μειώσουν τις εντάσεις.
Αμερικανική πηγή ανέφερε ότι η Τουρκία, η Αίγυπτος και το Πακιστάν μετέφεραν μηνύματα μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν τις τελευταίες δύο ημέρες. Οι υπουργοί Εξωτερικών των τριών χωρών είχαν ξεχωριστές συνομιλίες με τον Γουίτκοφ και τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, σύμφωνα με την ίδια πηγή.
«Η διαμεσολάβηση συνεχίζεται και σημειώνει πρόοδο. Η συζήτηση αφορά τον τερματισμό του πολέμου και την επίλυση όλων των εκκρεμών ζητημάτων. Ελπίζουμε να έχουμε απαντήσεις σύντομα», δήλωσε πηγή με γνώση των λεπτομερειών.
Ο Αιγύπτιος υπουργός Εξωτερικών Μπαντρ Αμπντελάτι είχε τηλεφωνικές συνομιλίες την Κυριακή με τον Γουίτκοφ, τον Αραγτσί και τους ομολόγους του από το Πακιστάν, την Τουρκία και το Κατάρ, σύμφωνα με το αιγυπτιακό υπουργείο Εξωτερικών, το οποίο πρόσθεσε ότι ο Αμπντελάτι τόνισε τη σημασία «περιορισμού των ευρύτερων επιπτώσεων της σύγκρουσης και αποτροπής της επέκτασής της».
Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχόλιο.