Ένα ισραηλινό πλήγμα σε ναυτική εγκατάσταση στην Κασπία Θάλασσα στόχευσε τη στήριξη της Ρωσίας προς το Ιράν στον πόλεμο, πλήττοντας μια γραμμή ανεφοδιασμού που οι χώρες έχουν χρησιμοποιήσει για τη μεταφορά πυρομαχικών, drones και άλλου οπλισμού, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν το ζήτημα.
Το πλήγμα της περασμένης εβδομάδας ήταν το πρώτο που εξαπέλυσε ποτέ το Ισραήλ στη μεγαλύτερη «εσωτερική» θάλασσα του κόσμου. Πολύ πέρα από την εμβέλεια του Αμερικανικού Ναυτικού, η θάλασσα συνδέει ρωσικά και ιρανικά λιμάνια που απέχουν περίπου 600 μίλια, προσφέροντας στις χώρες ελεύθερη ανταλλαγή όπλων, μαζί με αγαθά, όπως σιτάρι και πετρέλαιο.
Η διαδρομή έχει καταστεί ιδιαίτερα σημαντική για τη μεταφορά των ιρανικών drones Shahed—τα οποία πλέον κατασκευάζονται και στις δύο χώρες—τα οποία η Ρωσία έχει χρησιμοποιήσει για τον βομβαρδισμό ουκρανικών πόλεων και η Τεχεράνη για πλήγματα σε αεροδρόμια, ενεργειακές εγκαταστάσεις και αμερικανικές βάσεις σε ολόκληρο τον Περσικό Κόλπο.
Η συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών έχει επεκταθεί κατά τη διάρκεια του πολέμου, με τη Ρωσία να μοιράζεται δορυφορικές εικόνες και βελτιωμένη τεχνολογία drones για να βοηθήσει το Ιράν να επιτίθεται σε αμερικανικούς στόχους και άλλους στόχους σε ολόκληρο τον Κόλπο, σύμφωνα με πηγές της WSJ.
«Ο σημαντικότερος στόχος αυτού του πλήγματος ήταν να περιοριστεί το ρωσικό λαθρεμπόριο και να καταδειχθεί στους Ιρανούς ότι δεν διαθέτουν θαλάσσιες άμυνες στην Κασπία», δήλωσε ο Ελιέζερ Μαρούμ, πρώην διοικητής του Ισραηλινού Ναυτικού.
Ο ισραηλινός στρατός δήλωσε ότι η επίθεση της περασμένης Τετάρτης στο λιμάνι Bandar Anzali έπληξε δεκάδες στόχους, συμπεριλαμβανομένων πολεμικών πλοίων, λιμενικών εγκαταστάσεων, κέντρου διοίκησης και ναυπηγείου που χρησιμοποιείται για την επισκευή και συντήρηση σκαφών.
Φωτογραφίες που επαληθεύθηκαν από τη Wall Street Journal και τη Storyful, η οποία ανήκει στη News Corp, μητρική εταιρεία της Journal, έδειξαν ζημιές στο ναυτικό αρχηγείο του Ιράν στο λιμάνι, καθώς και κατεστραμμένα ναυτικά σκάφη, αν και η πλήρης έκταση των ζημιών στο ίδιο το λιμάνι δεν ήταν άμεσα σαφής.
Η Ρωσία και το Ιράν πιθανότατα θα επιχειρήσουν να συνεχίσουν το λαθρεμπόριο όπλων μέσω διαφορετικών διαδρομών, αν και το Ισραήλ έχει ανοίξει τον δρόμο για την πραγματοποίηση περισσότερων πληγμάτων εάν χρειαστεί, προκειμένου να διαταράξει περαιτέρω αυτές τις επιχειρήσεις, δήλωσε ο Μαρούμ.
Δεδομένου ότι το στρατιωτικό λαθρεμπόριο στην Κασπία είναι αλληλένδετο με το εμπόριο κρίσιμων προμηθειών όπως το σιτάρι, η επίθεση απείλησε επίσης την επισιτιστική ασφάλεια του Ιράν, σηματοδοτώντας την ικανότητα του Ισραήλ να προκαλέσει μεγαλύτερο πλήγμα στον πληθυσμό εάν χρειαστεί, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν το ζήτημα.
Σημειώθηκε περίπου την ίδια περίοδο με την επίθεση του Ισραήλ στο κοίτασμα φυσικού αερίου South Pars του Ιράν, η οποία έπληξε μια σημαντική πηγή εφοδιασμού για μια σειρά πολιτικών αναγκών, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και των λιπασμάτων.
«Πιστεύω ότι η προμήθεια drones, και ενδεχομένως η προμήθεια σιτηρών, θα έχουν δυνητικά κρίσιμο βραχυπρόθεσμο αντίκτυπο στην κατάσταση του Ιράν σε αυτό το σημείο», δήλωσε ο Έρικ Ρούντενσιολντ, πρώην διευθυντής για την Κεντρική Ασία στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας και πλέον ανώτερος ερευνητής στο Caspian Policy Center.
Το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών καταδίκασε την επίθεση του Ισραήλ, χαρακτηρίζοντας το λιμάνι σημαντικό εμπορικό και logistics κόμβο που χρησιμοποιεί ενεργά για το εμπόριο πολιτικών αγαθών με το Ιράν. Η Μόσχα προειδοποίησε επίσης κατά της επέκτασης του πολέμου στην Κασπία.
Ο ισραηλινός στρατός δήλωσε ότι εργάζεται για την αποδυνάμωση του στρατιωτικού δυναμικού του Ιράν. Το γραφείο του πρωθυπουργού δεν απάντησε σε αιτήματα για σχόλιο.
Η υδάτινη οδός αποτελεί κρίσιμη πηγή εφοδιασμού για τη Ρωσία μετά την εισβολή της το 2022 στην Ουκρανία. Η Μόσχα έχει χρησιμοποιήσει την Κασπία για να μεταφέρει μεγάλες ποσότητες ιρανικών βλημάτων πυροβολικού και άλλων πυρομαχικών για τον ανεφοδιασμό των στρατευμάτων στην πρώτη γραμμή, όπως έχει αναφέρει η WSJ.
Το 2023, πλοία που δραστηριοποιούνταν στην Κασπία μετέφεραν περισσότερα από 300.000 βλήματα πυροβολικού και ένα εκατομμύριο φυσίγγια από το Ιράν στη Ρωσία, σύμφωνα με έγγραφα που εξέτασε τότε η WSJ.
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει επιβάλει κυρώσεις σε ιρανικές και ρωσικές οντότητες που έχουν μεταφέρει πυρομαχικά και drones μέσω της Κασπίας τα τελευταία χρόνια, συμπεριλαμβανομένων ναυτιλιακών εταιρειών, πλοίων και ατόμων.
Παρά ταύτα, το λιμάνι Bandar Anzali που επλήγη από το Ισραήλ κατέγραψε τριπλασιασμό των αποστολών το περασμένο έτος, δήλωσε η Μαρία Σνεγκόβαγια, αναλύτρια για τη Ρωσία στο Center for Strategic and International Studies στην Ουάσιγκτον. «Υπάρχουν λόγοι να υποψιαστεί κανείς ότι πρόκειται για ένα από τα κύρια κανάλια παράκαμψης των κυρώσεων», δήλωσε η Σνεγκόβαγια.