Σημαντικούς κινδύνους για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα εντοπίζει η Τράπεζα της Αγγλίας (BOE), προειδοποιώντας ότι η ταχεία υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης (AI) από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα θα μπορούσε να εξελιχθεί σε πηγή σοβαρών αναταράξεων για τις αγορές.
Στην πρώτη της αξιολόγηση μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, η Επιτροπή Χρηματοπιστωτικής Πολιτικής (FPC) επισημαίνει ότι η σύγκρουση έχει προκαλέσει «σημαντικό αρνητικό σοκ προσφοράς», με επιπτώσεις στην ανάπτυξη, τον πληθωρισμό και τις χρηματοπιστωτικές συνθήκες.
AI: Από ευκαιρία σε δυνητικό κίνδυνο
Σύμφωνα με το Bloomberg, η BOE επαναφέρει στο προσκήνιο τους κινδύνους από την ευρεία χρήση προηγμένων συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης. Αν και μέχρι σήμερα τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα εμφανίζονται επιφυλακτικά, εκτιμάται ότι η στάση αυτή θα αλλάξει καθώς η τεχνολογία εξελίσσεται.
«Οι κίνδυνοι είναι πιθανό να αυξηθούν, ενδεχομένως και ταχέως», σημειώνει η τράπεζα, κάνοντας λόγο για αυξανόμενη πρόθεση των εταιρειών να επεκτείνουν τη χρήση AI.
Ιδιαίτερη ανησυχία εντοπίζεται στους τομείς των πληρωμών και των αγορών, όπου ενδεχόμενες αστοχίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αυξημένη μεταβλητότητα ή σε αδυναμία εντοπισμού απάτης.
Private credit και κίνδυνοι ρευστότητας
Η BOE συνδέει την τεχνητή νοημοσύνη και με τις πρόσφατες εκροές κεφαλαίων από την αγορά ιδιωτικού χρέους (σ.σ. private credit), καθώς οι επενδυτές εμφανίζονται ανήσυχοι για πιθανές ανατροπές.
Όπως επισημαίνεται, πιέσεις σε αυτά τα κεφάλαια θα μπορούσαν να μεταδοθούν ευρύτερα, επηρεάζοντας την αγορά private equity αλλά και άλλες συνδεδεμένες κατηγορίες ενεργητικού, δημιουργώντας κινδύνους αναχρηματοδότησης και περιορισμού της ρευστότητας.
Στο μικροσκόπιο MFS - Πιέσεις σε νοικοκυριά και τράπεζες
Η ΒΟΕ αναφέρθηκε και στους κινδύνους που ανέδειξε η κατάρρευση της εξειδικευμένης εταιρείας στεγαστικών δανείων MFS, η οποία άφησε μεγάλες τράπεζες εκτεθειμένες με ανοίγματα εκατοντάδων εκατομμυρίων.
Όπως σημειώνει η τράπεζα, το περιστατικό ανέδειξε αδυναμίες όπως η υψηλή μόχλευση, τα χαλαρά κριτήρια αξιολόγησης, η αδιαφάνεια, οι υπεραισιόδοξες αποτιμήσεις και οι σύνθετες χρηματοοικονομικές δομές.
Αν και η BOE δεν εποπτεύει άμεσα εταιρείες όπως η MFS - που δραστηριοποιείται σε ενδιάμεσα δάνεια και buy-to-let στεγαστικά - επιβλέπει τις τράπεζες που τη χρηματοδότησαν, γεγονός που καθιστά το ζήτημα συστημικής σημασίας.
Την ίδια ώρα, τα επιτόκια στεγαστικών δανείων βρίσκονται ήδη σε ανοδική τροχιά, καθώς οι αγορές προεξοφλούν ότι ο πόλεμος στο Ιράν θα μπορούσε να οδηγήσει σε πιο αυστηρή νομισματική πολιτική.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της BOE, έως το τέλος του 2028 περίπου 1,3 εκατ. δανειολήπτες θα βρεθούν αντιμέτωποι με υψηλότερες δόσεις, αν και η κεντρική τράπεζα διατήρησε τα επιτόκια αμετάβλητα στη συνεδρίαση του Μαρτίου.
Η FPC επισημαίνει ότι οι πιέσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις αυξάνονται, ωστόσο υπογραμμίζει ότι το συνολικό επίπεδο χρέους παραμένει σχετικά χαμηλό, ενώ οι αποταμιεύσεις των νοικοκυριών βρίσκονται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Παρά τη γενικότερη ανθεκτικότητα των τραπεζών, η BOE προειδοποιεί ότι περιστατικά όπως η MFS λειτουργούν ως «υπενθύμιση των κινδύνων» που εξακολουθούν να υπάρχουν στο σύστημα, ιδιαίτερα όταν συνδυάζονται υψηλή μόχλευση, περιορισμένη διαφάνεια και επιθετικές αποτιμήσεις.
Η Τράπεζα της Αγγλίας δημοσίευσε επίσης την εξαμηνιαία έρευνά της για τον συστημικό κίνδυνο - όπου η συλλογή δεδομένων έληξε 12 ημέρες πριν από το ξέσπασμα του πολέμου στο Ιράν.
Ο γεωπολιτικός κίνδυνος έφτασε στο υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ, αν και οι ερωτηθέντες παρέμειναν αισιόδοξοι για τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος του Ηνωμένου Βασιλείου.