Σε κρίσιμη καμπή εισέρχεται η προσπάθεια αποκλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή, καθώς Ιράν και Ηνωμένες Πολιτείες έλαβαν σχέδιο άμεσης παύσης των εχθροπραξιών, το οποίο -εφόσον εγκριθεί εντός της ημέρας- θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί άμεσα και να οδηγήσει στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, το σχέδιο διαμορφώθηκε από το Πακιστάν και προβλέπει μια συμφωνία δύο φάσεων: άμεση κατάπαυση του πυρός ως πρώτο βήμα και εντός 15 έως 20 ημερών, την οριστικοποίηση μιας συνολικής συμφωνίας που θα επιχειρεί να δώσει μόνιμο τέλος στη σύγκρουση. Η αρχική συμφωνία αναμένεται να λάβει τη μορφή μνημονίου κατανόησης, το οποίο θα επικυρωθεί ηλεκτρονικά, με το Ισλαμαμπάντ να λειτουργεί ως βασικός δίαυλος επικοινωνίας.
Το προτεινόμενο πλαίσιο -που φέρεται να αποκαλείται «Συμφωνία του Ισλαμαμπάντ»- περιλαμβάνει, πέρα από την άμεση εκεχειρία, την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ αλλά και την έναρξη διαπραγματεύσεων για μια ευρύτερη διευθέτηση. Στο τελικό στάδιο, η Τεχεράνη καλείται να δεσμευθεί ότι δεν θα επιδιώξει την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων, με αντάλλαγμα την άρση κυρώσεων και την αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων.
Η κινητοποίηση είναι έντονη σε διπλωματικό και στρατιωτικό επίπεδο, με τον αρχηγό του πακιστανικού στρατού να βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, τον ειδικό απεσταλμένο της Ουάσιγκτον και τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών. Η πίεση για άμεση συμφωνία είναι εμφανής, καθώς οι αγορές ενέργειας παρακολουθούν με νευρικότητα κάθε εξέλιξη που επηρεάζει τη ροή πετρελαίου μέσω του Ορμούζ.
Η στάση της Τεχεράνης
Παρά την εντατική διπλωματική κινητικότητα, η Τεχεράνη εμφανίζεται επιφυλακτική και σκληρή στη διαπραγματευτική της γραμμή. Ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι η πρόταση του Πακιστάν έχει παραληφθεί και βρίσκεται υπό εξέταση, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι το Ιράν «δεν θα αποδεχθεί προθεσμίες ή πιέσεις» για τη λήψη απόφασης.
Το ίδιο μήνυμα συνοδεύεται από σαφείς κόκκινες γραμμές: η Τεχεράνη απορρίπτει το ενδεχόμενο επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ ως αντάλλαγμα για μια προσωρινή κατάπαυση του πυρός, επιμένοντας ότι οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να έχει μόνιμο χαρακτήρα. Παράλληλα, εκφράζει αμφιβολίες για την ετοιμότητα των Ηνωμένων Πολιτειών να δεσμευθούν σε μια διαρκή εκεχειρία.
Εχουμε διαμορφώσει θέση
Το Ιράν έχει διαμορφώσει τις θέσεις και τις απαιτήσεις του ως απάντηση σε πρόσφατες προτάσεις εκεχειρίας που διαβιβάστηκαν μέσω διαμεσολαβητών, δήλωσε τη Δευτέρα εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, προσθέτοντας ότι οι διαπραγματεύσεις είναι «ασύμβατες με τελεσίγραφα και απειλές για διάπραξη εγκλημάτων πολέμου».
Ο εκπρόσωπος Εσμαήλ Μπαγκαεΐ δήλωσε ότι η Τεχεράνη διαθέτει ένα σύνολο απαιτήσεων βασισμένων στα εθνικά της συμφέροντα, οι οποίες έχουν ήδη διαβιβαστεί μέσω διαύλων διαμεσολάβησης, προσθέτοντας ότι προηγούμενες απαιτήσεις των ΗΠΑ, όπως το σχέδιο 15 σημείων, απορρίφθηκαν ως «υπερβολικές».
«Το Ιράν δεν διστάζει να εκφράσει με σαφήνεια αυτό που θεωρεί ως νόμιμες απαιτήσεις του και αυτό δεν θα πρέπει να ερμηνεύεται ως ένδειξη συμβιβασμού, αλλά μάλλον ως αντανάκλαση της αυτοπεποίθησής του στην υπεράσπιση των θέσεών του», δήλωσε ο Μπαγκαεΐ σε συνέντευξη Τύπου.
«Έχουμε διαμορφώσει τις δικές μας απαντήσεις» και θα ανακοινώσουμε τις λεπτομέρειες εν ευθέτω χρόνω, πρόσθεσε απαντώντας σε ερώτηση Ιρανού δημοσιογράφου σχετικά με τις συνεχιζόμενες προσπάθειες για την επίτευξη εκεχειρίας μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ.