Οι Ηνωμένες Πολιτείες υπό τον Ντόναλντ Τραμπ αντιμετωπίζονται πλέον περισσότερο ως απειλή παρά ως σύμμαχος από τους Ευρωπαίους πολίτες, σύμφωνα με νέα δημοσκόπηση του Politico σε έξι μεγάλες χώρες της ΕΕ.
Συγκεκριμένα, το 36% των ερωτηθέντων σε Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Βέλγιο και Πολωνία θεωρεί τις ΗΠΑ απειλή, ενώ μόλις το 12% τις βλέπει ως στενό σύμμαχο. Αντίστοιχα, η Κίνα θεωρείται απειλή από το 29% των ερωτηθέντων.
Μεγάλες διαφορές ανά χώρα
Η πιο αρνητική στάση καταγράφεται στην Ισπανία, όπου το 51% θεωρεί τις ΗΠΑ απειλή, ενώ υψηλά ποσοστά εμφανίζονται και στην Ιταλία (46%) και το Βέλγιο (42%). Αντίθετα, η Πολωνία αποτελεί εξαίρεση, με μόλις 13% να βλέπει τις ΗΠΑ ως κίνδυνο, λόγω της σημασίας της αμερικανικής στήριξης έναντι της Ρωσίας.
Η δημοσκόπηση καταγράφει επίσης ισχυρή στήριξη για μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης. Συνολικά, το 76% δηλώνει ότι θα υποστήριζε την αποστολή στρατευμάτων για την υπεράσπιση χώρας του ΝΑΤΟ σε περίπτωση επίθεσης, ενώ το ποσοστό αυξάνεται στο 81% όταν πρόκειται για κράτος-μέλος της ΕΕ.
Οι Ευρωπαίοι επιθυμούν μια πιο ισχυρή και αυτάρκη άμυνα καθώς η εμπιστοσύνη στις ΗΠΑ διαβρώνεται, αλλά η όρεξή τους εξασθενεί εάν η άμυνα σημαίνει προσωπικές θυσίες, μεγαλύτερους προϋπολογισμούς ή απεριόριστη υποστήριξη προς την Ουκρανία.
Η Ρωσία είναι ένας σαφής «εχθρός» καθώς θεωρήθηκε ως απειλή από το 70% όλων των ερωτηθέντων.
Στήριξη με… όρια
Ωστόσο, η προθυμία για προσωπική συμμετοχή σε πολεμικές επιχειρήσεις είναι περιορισμένη. Μόλις το 19% δηλώνει διατεθειμένο να πολεμήσει.
Σχεδόν οι μισοί, 47%, δήλωσαν ότι θα προτιμούσαν να συνεισφέρουν σε μη πολεμικούς ρόλους, όπως η εφοδιαστική, η ιατρική βοήθεια ή η πολιτική προστασία. Ένα άλλο 16% δήλωσε ότι θα υποστήριζε τη χώρα του χωρίς να συμμετέχει άμεσα, ενώ το 12% δήλωσε ότι θα εξέταζε το ενδεχόμενο να εγκαταλείψει τη χώρα.
Το χάσμα μεταξύ της πολιτικής υποστήριξης για την άμυνα και της ατομικής προθυμίας για μάχη υπογραμμίζει την πρόκληση που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις καθώς κλιμακώνουν τις στρατιωτικές τους φιλοδοξίες και αντιμετωπίζουν ελλείψεις στρατολόγησης.
Στροφή στην ευρωπαϊκή άμυνα
Η έρευνα δείχνει ότι οι Ευρωπαίοι αναγνωρίζουν σε γενικές γραμμές την ανάγκη ενίσχυσης της άμυνας, αν και παραμένουν διχασμένοι ως προς το πώς θα χρηματοδοτηθεί.
Συγκεκριμένα, το 86% θεωρεί ότι η Ευρώπη πρέπει να αναπτύξει τις δικές της αμυντικές δυνατότητες, με το 56% να συμφωνεί απόλυτα. Τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφονται σε Πολωνία και Βέλγιο (95%) και στη Γερμανία (89%). Παράλληλα, το 69% στηρίζει τη δημιουργία κοινής ευρωπαϊκής στρατιωτικής δύναμης.
Ωστόσο, οι απόψεις διίστανται για τις δαπάνες: το 37% εκτιμά ότι οι αμυντικές δαπάνες είναι επαρκείς, άλλο ένα 37% ότι είναι ανεπαρκείς, ενώ το 22% τις θεωρεί υπερβολικές. Στη Γερμανία, τη Γαλλία και την Ισπανία ενισχύεται η άποψη υπέρ αύξησης δαπανών, ενώ στην Ιταλία κυριαρχεί η αντίληψη ότι είναι ήδη υψηλές. Η Πολωνία ξεχωρίζει, με το 56% να θεωρεί τα επίπεδα δαπανών «σωστά».
Στο τραπέζι η Ουκρανία
Την ίδια ώρα, καταγράφονται έντονες διαφωνίες για τη στήριξη προς την Ουκρανία. Συνολικά, το 34% θεωρεί ότι η Ευρώπη δεν κάνει αρκετά, το 31% ότι η στήριξη είναι επαρκής και το 30% ότι είναι υπερβολική. Στη Γερμανία, το 45% ζητά μεγαλύτερη ενίσχυση, ενώ στην Ιταλία το 42% εκτιμά ότι η στήριξη είναι ήδη υπερβολική. Ισπανία και Βέλγιο κινούνται προς την κατεύθυνση «περισσότερης στήριξης», ενώ στη Γαλλία οι απόψεις είναι πιο ισορροπημένες.
Επιστροφή στη συζήτηση για θητεία
Παρά τις διαφωνίες σε επιμέρους ζητήματα, η στήριξη στις δεσμεύσεις συλλογικής άμυνας παραμένει ισχυρή σε όλες τις χώρες της έρευνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ. Τα ευρήματα επαναφέρουν και τη συζήτηση για την υποχρεωτική στρατιωτική ή πολιτική θητεία, καθώς οι κυβερνήσεις αναζητούν τρόπους ενίσχυσης των αμυντικών δυνατοτήτων.
Στη Γερμανία, πάνω από το 78% των ερωτηθέντων τάσσεται υπέρ της επαναφοράς κάποιας μορφής υποχρεωτικής θητείας ή δημόσιας υπηρεσίας, που είχε καταργηθεί το 2011. Ωστόσο, ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς εγκατέλειψε τα σχέδια πλήρους επαναφοράς, προωθώντας αντ’ αυτού μέτρα για αύξηση του προσωπικού των ενόπλων δυνάμεων σε 203.000 έως το 2031.
Υψηλή είναι η στήριξη και στο Βέλγιο 76%, ενώ στην Ιταλία η κοινή γνώμη εμφανίζεται πιο διχασμένη, με το 53% να συμφωνεί. Στην Ισπανία, αντίθετα, η πλειοψηφία 54% τάσσεται κατά της επαναφοράς της θητείας.