Σημαντικές πιέσεις δέχεται η παγκόσμια αγορά λιπασμάτων λόγω των συνεχιζόμενων περιορισμών στη διέλευση από το Στενό του Ορμούζ, με εμπόρους και ναυτιλιακές εταιρείες να αναζητούν εναλλακτικές λύσεις για τη μεταφορά φορτίων.
Η κατάσταση προκαλεί έντονη ανησυχία για τις επερχόμενες καλλιεργητικές περιόδους, κυρίως στην Ασία και στο νότιο ημισφαίριο, περιοχές που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές λιπασμάτων από τον Περσικό Κόλπο. Οι καθυστερήσεις ενδέχεται να επηρεάσουν τις αποδόσεις βασικών καλλιεργειών όπως σιτάρι, καλαμπόκι και σόγια.
Παρά την ανακοίνωση εκεχειρίας, η διέλευση από το στρατηγικό πέρασμα παραμένει στην πράξη εξαιρετικά δύσκολη. Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, βασικό εμπόδιο αποτελεί ακόμη και ο τρόπος πληρωμής για την ασφαλή διέλευση, με αναφορές ότι προτιμώνται εναλλακτικά μέσα όπως κρυπτονομίσματα ή γουάν, κάτι που δυσχεραίνει σημαντικά τις συναλλαγές για δυτικές εταιρείες.
Μεγάλοι αγοραστές όπως οι Cargill και Bunge βρίσκονται αντιμέτωποι με πρακτικά αδιέξοδα στη μεταφορά φορτίων, ενώ πολλές εταιρείες εξετάζουν λύσεις όπως η μεταφορά λιπασμάτων σε κοντέινερ μέσω εναλλακτικών λιμανιών στην Ερυθρά Θάλασσα και την Αραβική Χερσόνησο — επιλογές όμως με υψηλό κόστος και περιορισμένη δυναμικότητα.
Σε μια προσπάθεια αποτροπής ευρύτερης κρίσης, τα Ηνωμένα Εθνη και το Ιράν συμφώνησαν σε ανθρωπιστικό πλαίσιο για τη διέλευση βασικών φορτίων, συμπεριλαμβανομένων των λιπασμάτων. Ωστόσο, η εφαρμογή του παραμένει περιορισμένη, με ελάχιστα πλοία να έχουν καταφέρει να εξέλθουν από τον Κόλπο μετά την έναρξη της σύγκρουσης.
Τα στοιχεία της αγοράς δείχνουν ότι μόνο λίγα φορτηγά πλοία έχουν αποπλεύσει τις τελευταίες εβδομάδες, ενώ περίπου 200 πλοία εκτιμάται ότι παραμένουν εγκλωβισμένα στην περιοχή. Την ίδια στιγμή, δεκάδες πλοία έχουν ήδη φορτώσει περίπου 2 εκατ. τόνους λιπασμάτων, ποσότητα που αντιστοιχεί στις συνήθεις μηνιαίες εξαγωγές πριν από τον πόλεμο.
Η προσφορά λιπασμάτων έχει ήδη αρχίσει να μειώνεται, με τις εξαγωγές να υποχωρούν αισθητά τον Μάρτιο σε σύγκριση με ένα χρόνο πριν. Παράλληλα, οι τιμές έχουν εκτιναχθεί, ακολουθώντας το ράλι σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο, βασικές πρώτες ύλες για την παραγωγή τους.
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι, εάν η κατάσταση παραταθεί, οι επιπτώσεις θα είναι ευρύτερες, επηρεάζοντας όχι μόνο την αγροτική παραγωγή αλλά και τον παγκόσμιο πληθωρισμό τροφίμων, εντείνοντας τους κινδύνους για επισιτιστική ασφάλεια σε ευάλωτες περιοχές.