Οι οικονομικοί ηγέτες που συναντήθηκαν την περασμένη εβδομάδα συνειδητοποίησαν την αδυναμία τους να μετριάσουν την οικονομική ζημιά από τα όλο και συχνότερα γεωπολιτικά σοκ, αλλά και το γεγονός ότι η αμερικανική ηγεσία δεν αποτελεί πλέον εγγύηση για την επίλυση κρίσεων.
Στις Εαρινές Συνόδους του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας στην Ουάσιγκτον, οι συμμετέχοντες από τον προβληματισμό για την επιδείνωση των παγκόσμιων προοπτικών έφυγαν με μια συγκρατημένη αισιοδοξία, καθώς φάνηκε ότι το Ιράν ίσως ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ. Ωστόσο, μέχρι το Σάββατο η αισιοδοξία αυτή εξανεμίσθηκε μετά το εκ νέου κλείσιμο των στενών.
Το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα δεσμεύτηκαν για νέα χρηματοδοτική βοήθεια ύψους 150 δισ. δολαρίων προς τις αναπτυσσόμενες χώρες που επλήγησαν σκληρά από το σοκ των τιμών ενέργειας, ενώ χαιρέτισαν την επανασύνδεσή τους με την υπηρεσιακή κυβέρνηση της Βενεζουέλας μετά από επτά χρόνια. Προειδοποίησαν επίσης τις χώρες να μην συσσωρεύουν αποθέματα πετρελαίου, εντούτοις τελικά δεν μπορούσαν να κάνουν πολλά πέρα από το να παρακολουθούν τις δηλώσεις της Τεχεράνης και του Λευκού Οίκου.
«Στην πραγματικότητα, ορισμένες από τις πιο σημαντικές αποφάσεις για την παγκόσμια οικονομία δεν λαμβάνονται εδώ», δήλωσε ο Τζος Λίπσκι, επικεφαλής διεθνών οικονομικών στο Atlantic Council. «Η μοναδική σημαντικότερη εξέλιξη στην παγκόσμια οικονομία συνέβη μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν. Ελπίζουμε να είναι καλά νέα και θα περιμένουμε να δούμε».
Παρά την άνοδο των χρηματιστηρίων, ο υπουργός Οικονομικών της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ Αλ-Τζαντάαν, συνόψισε το κλίμα λέγοντας ότι δεν διακινδυνεύει να κάνει αισιόδοξες προβλέψεις μέχρι τα δεξαμενόπλοια να αρχίσουν να κινούνται ξανά ελεύθερα. «Αν τα νερά είναι ανοιχτά, νομίζω ότι αυτό θα πυροδοτούσε, για μένα, μια αλλαγή στο σενάριο», δήλωσε.
Όταν το ΔΝΤ δημοσίευσε μια ήπια περικοπή στην πρόβλεψή του για την παγκόσμια ανάπτυξη το 2026 στο 3,1%, δήλωσε αμέσως ότι αυτή ήταν ήδη ξεπερασμένη και ότι η παγκόσμια οικονομία διολισθαίνει προς ένα πιο δυσμενές σενάριο ανάπτυξης μόλις 2,5%.
Σοκ μετά το σοκ
Πριν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπολύσουν επιθέσεις στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, η παγκόσμια οικονομία μόλις είχε αρχίσει να ανακάμπτει από το περσινό σοκ των δασμών του προέδρου Αμερικανού Ντόναλντ Τραμπ. Ο Λίπσκι σημείωσε ότι η διαδοχή των σοκ από την πανδημία και τον πόλεμο στην Ουκρανία δίδαξε στις χώρες ότι οι ΗΠΑ δεν είναι πλέον ο «στρατηγός» της διεθνούς τάξης.
Ο Σκοτ Μπέσεντ, υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, ξεκίνησε την Παρασκευή μια πρωτοβουλία για συντονισμένη δράση ώστε να διασφαλιστεί η πρόσβαση σε λιπάσματα. Όμως, επτά εβδομάδες μετά την έναρξη του πολέμου, κάτι τέτοιο ελάχιστα θα βοηθήσει τους αγρότες που φυτεύουν τώρα τις ανοιξιάτικες καλλιέργειες.
Ο Κέβιν Τσίκα Ουράμα, επικεφαλής οικονομολόγος της Αφρικανικής Τράπεζας Ανάπτυξης, δήλωσε ότι η κρίση επιβάλλει στις αφρικανικές χώρες να εμβαθύνουν τους περιφερειακούς δεσμούς. «Οι γεωπολιτικές εντάσεις είναι η νέα κανονικότητα και η αβεβαιότητα στη χάραξη πολιτικής έχει γίνει το σύνηθες», τόνισε.
Δεν είναι δικός μας πόλεμος
Οι αξιωματούχοι εξέφρασαν την απογοήτευσή τους που αντιμετωπίζουν μια ακόμη οικονομική αναταραχή εξαιτίας των ενεργειών του Τραμπ. Πίσω από κλειστές πόρτες, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έστειλαν σαφές μήνυμα στις ΗΠΑ ότι η Ουάσιγκτον πρέπει να δράσει για να ανοίξουν τα στενά.
«Το επίκεντρο αυτής της σύγκρουσης είναι τα Στενά του Ορμούζ. Χρειαζόμαστε να ανοίξουν, αλλά όχι με οποιοδήποτε τίμημα», δήλωσε ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών, Ρολάν Λεσκύρ.
Η Ρετσελιτσιτσόε Αντελαΐντ Ματλανιάνε, υπουργός Οικονομικών του Λεσότο, πρόσθεσε: «Για μικρές και ευάλωτες οικονομίες, αυτά τα σοκ έχουν ασκήσει εξαιρετικές πιέσεις στα δημοσιονομικά και στις τιμές. Είναι απογοητευτικό να το διαχειρίζεσαι αυτό».
Για την Ταϊλάνδη, ο αναπληρωτής πρωθυπουργός Εκνίτι Νιτιθανπραπάς δήλωσε ότι οι επιπτώσεις στις κατεστραμμένες υποδομές του Κόλπου θα κρατήσουν τις τιμές ψηλά για πολύ καιρό, όμως η κρίση είναι μια ευκαιρία για την ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας -το αντίθετο από την ενεργειακή ατζέντα του Τραμπ.
«Πρέπει να δεσμευτούμε στον μετασχηματισμό... για να βοηθήσουμε τους ανθρώπους να αντιμετωπίσουν τον νέο κατακερματισμένο κόσμο και τις υψηλές τιμές πετρελαίου», κατέληξε.