Την υποχρέωση της Τουρκίας να «σέβεται την κυριαρχία όλων των κρατών-μελών επί των χωρικών τους υδάτων και του εναέριου χώρου τους, καθώς και όλα τα κυριαρχικά τους δικαιώματα», τονίζει η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα ζητήματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Άμυνας και Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Κάγια Κάλλας, απαντώντας σε ερώτηση του ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ και αντιπροέδρου της Ομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών Γιάννη Μανιάτη.
Στην απάντησή της εκ μέρους της Επιτροπής, η Κάγια Κάλλας επισήμανε ακόμα ότι αναμένει «από την Τουρκία να επιδείξει αταλάντευτη προσήλωση στις σχέσεις καλής γειτονίας, στις διεθνείς συμφωνίες και στην ειρηνική επίλυση των διαφορών».
Επίσης η Ύπατη Εκπρόσωπος υπογραμμίζει ότι «η Ε.Ε. παραμένει προσηλωμένη στην υπεράσπιση των συμφερόντων της και των συμφερόντων των κρατών-μελών της, καθώς και στην προάσπιση της περιφερειακής σταθερότητας».
Σημείωσε ακόμα, τη σημασία των Ευρωπαϊκών Αμυντικών Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος που θεσμοθετήθηκαν με το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Αμυντικής Βιομηχανίας, EDIP, στο οποίο εισηγητής για τους Σοσιαλιστές ήταν ο Γ. Μανιάτης, τόσο ως προς την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας και ετοιμότητας στην Ένωση, αλλά και για την αντιμετώπιση επειγουσών αμυντικών αναγκών κρατών-μελών, όπως η Ελλάδα.
Υπενθυμίζεται ότι ο Γιάννης Μανιάτης, στις 5 Φεβρουαρίου είχε καταθέσει γραπτή ερώτηση σχετικά με τις δύο τουρκικές NAVTEX που αμφισβητούσαν τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα ανατολικά του 25ου μεσημβρινού και επανέφεραν το ζήτημα της αποστρατικοποίησης των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου και των Δωδεκανήσων.
Σε αυτό το πλαίσιο, ζητούσε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή όχι μόνο την καταδίκη των προκλητικών αυτών κινήσεων της Τουρκίας αλλά και την ουσιαστική προστασία των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων, προτείνοντας μάλιστα τη δημιουργία ενός μηχανισμού στα πρότυπα του παρατηρητηρίου της ανατολικής πτέρυγας (Eastern Flank Watch) για την προστασία των ελληνικών συνόρων από την Τουρκία.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της απάντησης της Επιτροπής και της ερώτησης του Γ. Μανιάτη.
E-000474/2026
Απάντηση της ύπατης εκπροσώπου / αντιπροέδρου κ. Kallas εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (21.4.2026)
«Η Επιτροπή έχει τονίσει επανειλημμένα ότι αναμένεται από την Τουρκία να επιδείξει αταλάντευτη προσήλωση στις σχέσεις καλής γειτονίας, στις διεθνείς συμφωνίες και στην ειρηνική επίλυση των διαφορών, προσφεύγοντας, εφόσον απαιτείται, στο Διεθνές Δικαστήριο.
Η Τουρκία πρέπει να αποφεύγει τις απειλές και τις ενέργειες που βλάπτουν τις σχέσεις καλής γειτονίας και να σέβεται την κυριαρχία όλων των κρατών μελών επί των χωρικών τους υδάτων και του εναέριου χώρου τους, καθώς και όλα τα κυριαρχικά τους δικαιώματα, μεταξύ άλλων και το δικαίωμα εξερεύνησης και εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων σύμφωνα με το ενωσιακό και το διεθνές δίκαιο, και ειδικότερα τη σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Η Επιτροπή συνεχίζει να παρακολουθεί την κατάσταση. Από τον Φεβρουάριο του 2023 μέχρι σήμερα δεν έχουν αναφερθεί πτήσεις τουρκικών στρατιωτικών αεροσκαφών πάνω από ελληνικές κατοικημένες περιοχές.
Παρόλ’ αυτά, η Τουρκία συνέχισε να εκδίδει συστηματικά γενικές προειδοποιήσεις ναυσιπλοΐας που αμφισβητούν την ελληνική κυριαρχία, τα κυριαρχικά δικαιώματα και τη δικαιοδοσία. Το Συμβούλιο έχει σημειώσει τις βελτιώσεις στις σχέσεις μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας και αναμένει τη διατήρησή τους.
Η ΕΕ παραμένει προσηλωμένη στην υπεράσπιση των συμφερόντων της και των συμφερόντων των κρατών μελών της, καθώς και στην προάσπιση της περιφερειακής σταθερότητας.
Κύριος στόχος των ευρωπαϊκών αμυντικών έργων κοινού ενδιαφέροντος (EDPCI) στο πλαίσιο του προγράμματος για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία είναι η ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανικής κυριαρχίας και ετοιμότητας της Ε.Ε. Τα έργα EDPCI είναι μεγάλα, πολυκρατικά προγράμματα υπό την καθοδήγηση τουλάχιστον τεσσάρων κρατών μελών και την υποστήριξη μέσων της Ε.Ε. υπό ορισμένες προϋποθέσεις.
Τα έργα αυτά επικεντρώνονται στις προτεραιότητες της Ε.Ε. όσον αφορά τις δυνατότητες και αποσκοπούν στη συγκέντρωση της ζήτησης, στον εξορθολογισμό των αλυσίδων εφοδιασμού και στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής τεχνολογικής και βιομηχανικής βάσης στον τομέα της άμυνας, με παράλληλη αντιμετώπιση των επειγουσών αμυντικών αναγκών».
Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης E-000474/2026/rev.1 προς την Επιτροπή
Άρθρο 144 του Κανονισμού
Γιάννης Μανιάτης (S&D)
Θέμα: Τουρκική προκλητικότητα και ευρωπαϊκή αντίδραση
«Τον Ιανουάριο η τουρκική κυβέρνηση δημοσίευσε δύο Navtex, με τις οποίες επαναφέρει τις αντίθετες προς το διεθνές δίκαιο διεκδικήσεις της περί αρμοδιότητας έκδοσης αδειών ανατολικά του 25ου μεσημβρινού, αλλά και δήθεν αποστρατιωτικοποιημένου καθεστώτος 23 ελληνικών νησιών.
Οι δύο Navtex αυτές, που σύμφωνα με το τουρκικό υπουργείο Άμυνας έχουν αόριστη χρονική διάρκεια, αμφισβητούν άμεσα τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας σε Ανατολικό Αιγαίο και Δωδεκάνησα, επαναφέροντας ισχυρισμούς αντίθετους προς το διεθνές δίκαιο.
Επιπλέον, στις 4 Φεβρουαρίου το τουρκικό υπουργείο Άμυνας αμφισβήτησε το κυριαρχικό δικαίωμα της Ελλάδας, σύμφωνα με τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας, που αποτελεί και μέρος του ευρωπαϊκού κεκτημένου, να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια.
Υπό το πρίσμα του casus belli που έχει ψηφίσει η Τουρκική Εθνοσυνέλευση από το 1995 και το οποίο παραμένει σε ισχύ, καθώς και των συνεχώς αυξανόμενων τουρκικών προκλήσεων σε Ανατολική Μεσόγειο και Δωδεκάνησα, ερωτάται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή:
1. Ποια μέτρα προτίθεται να λάβει για την προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας από την τουρκική επιθετικότητα;
2. Θεωρεί τις κινήσεις της Τουρκίας συμβατές με την πολιτική της "θετικής ατζέντας";
3. Καθώς οι παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου από την Τουρκία το 2025 ξεπέρασαν τις 225, ποιες πρωτοβουλίες σκοπεύει να λάβει στα πρότυπα του παρατηρητηρίου της ανατολικής πτέρυγας (Eastern Flank Watch) για την προστασία των ελληνικών συνόρων από την Τουρκία;»