Με αμερικανική χρηματοδότηση, η Κύπρος προχωρά στην αναβάθμιση βασικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων, ενισχύοντας τον ρόλο της ως ασφαλές καταφύγιο για απομακρύνσεις πολιτών από εμπόλεμες ζώνες της Μέσης Ανατολής και ως κέντρο ανθρωπιστικής βοήθειας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με το Associated Press, οι εργασίες αφορούν κυρίως τη ναυτική βάση «Ευάγγελος Φλωράκης» και την αεροπορική βάση «Ανδρέας Παπανδρέου», με στόχο τη δυνατότητα υποστήριξης μεγάλων επιχειρήσεων εκκένωσης και διαχείρισης κρίσεων.
Νέο ελικοδρόμιο και ενίσχυση αεροπορικής βάσης
Στη ναυτική βάση «Ευάγγελος Φλωράκης» κοντά στη περιοχή Μαρί -μόλις 229 χιλιόμετρα από τις ακτές του Λιβάνου- θα κατασκευαστεί νέο ελικοδρόμιο με χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Διοίκησης των ΗΠΑ, ικανό να υποδέχεται βαρέα μεταγωγικά ελικόπτερα τύπου Chinook για αερογέφυρες εκκένωσης.
Παράλληλα, η αεροπορική βάση «Ανδρέας Παπανδρέου» στην Πάφο θα επεκταθεί με νέο χώρο στάθμευσης αεροσκαφών, ώστε μεγάλα στρατιωτικά μεταγωγικά να μπορούν να ανεφοδιάζονται και να συντηρούνται ταχύτερα.
Η ακριβής χρηματοδότηση των δύο έργων δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί, καθώς βρίσκονται σε εξέλιξη μελέτες κόστους. Σύμφωνα με την κυπριακή Εθνοφρουρά και τον αντισυνταγματάρχης Πάρι Σαμούτη, οι ΗΠΑ έχουν ήδη διαθέσει 500.000 ευρώ για το αρχικό σχέδιο ανάπτυξης της αεροπορικής βάσης.
Η γεωπολιτική αξία της Κύπρου
Οι ΗΠΑ χρηματοδοτούν αυτά τα δύο έργα -μέρος ενός ευρύτερου προγράμματος αναβαθμίσεων και για τις δύο βάσεις- για να βοηθήσουν την Κύπρο να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις επιχειρήσεων μεγάλης κλίμακας για την αντιμετώπιση ανθρωπιστικών κρίσεων. Οι εργασίες αναμένεται να ξεκινήσουν το 2027.
Η ενίσχυση αυτή θεωρείται αποτέλεσμα της στενότερης σχέσης της Κύπρου με τη Δύση την τελευταία δεκαετία, μετά την εγκατάλειψη της παραδοσιακής πολιτικής ουδετερότητας.
Υπό τον πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη, η Λευκωσία έχει αξιοποιήσει τη γεωγραφική της θέση για να αναδείξει την Κύπρο ως γέφυρα της Ευρώπης και των ΗΠΑ προς μια ασταθή Μέση Ανατολή.
Ο ίδιος έχει ξεκαθαρίσει ότι οι κυπριακές στρατιωτικές εγκαταστάσεις θα χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για ανθρωπιστικές επιχειρήσεις και όχι για επιθετικές στρατιωτικές ενέργειες. «Ως ευσυνείδητος και υπεύθυνος εταίρος, η Κύπρος παραμένει ένα αξιόπιστο και ασφαλές λιμάνι», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Χριστοδουλίδης τον Δεκέμβριο.
Κόμβος εκκενώσεων και βοήθειας
Η Κύπρος έχει ήδη διαδραματίσει κρίσιμο ρόλο σε σειρά κρίσεων τα τελευταία χρόνια:
- Το 2023 αποτέλεσε σημείο διέλευσης για απομάκρυνση ξένων υπηκόων από το Σουδάν.
- Το 2025 λειτούργησε ως σταθμός μεταφοράς πολιτών από το Ισραήλ μετά τις επιθέσεις σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις.
- Το 2024 ενεργοποίησε τον θαλάσσιο ανθρωπιστικό διάδρομο «Αμάλθεια» για αποστολές βοήθειας προς τη Γάζα.
Παράλληλα, ευρωπαϊκές χώρες και οι ΗΠΑ έχουν αναπτύξει προσωπικό, ελικόπτερα και αεροσκάφη στην Κύπρο για επιχειρήσεις εκκένωσης.
Στην αεροπορική βάση της Πάφου θα λειτουργήσει επίσης νέο περιφερειακό κέντρο συντονισμού πυρόσβεσης, το οποίο θα μπορεί να στηρίζει χώρες της Μέσης Ανατολής σε μεγάλες δασικές πυρκαγιές. Η λειτουργία του αναμένεται να ξεκινήσει τον επόμενο μήνα.