Οι χώρες του κόσμου δαπάνησαν σχεδόν 2,9 τρισ. δολάρια για στρατιωτικές ανάγκες το 2025, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη περίοδο συνεχούς αύξησης των τελευταίων δεκαετιών, σύμφωνα με νέα έκθεση του Διεθνούς Ινστιτούτου Έρευνας για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (SIPRI).
Πρόκειται για την 11η συνεχόμενη χρονιά ανόδου, με τις παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες να αυξάνονται κατά 2,9% σε πραγματικές τιμές, καθώς οι πόλεμοι και οι γεωπολιτικές εντάσεις ενισχύουν την ανασφάλεια διεθνώς.
Οι τρεις υπερδυνάμεις κυριαρχούν
Οι τρεις χώρες που δαπάνησαν τα υψηλότερα ποσά είναι οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Ρωσία αντιπροσωπεύοντας μαζί πάνω από το μισό του παγκόσμιου συνόλου, δηλαδή περίπου 1,48 τρισ. δολάρια.
Οι ΗΠΑ δαπάνησαν 954 δισ. δολάρια, παρουσιάζοντας μείωση 7,5% σε σχέση με το 2024, κυρίως λόγω της μη έγκρισης νέου πακέτου βοήθειας προς την Ουκρανία. Ωστόσο, η πτώση αυτή θεωρείται προσωρινή, καθώς το Κογκρέσο έχει ήδη εγκρίνει αμυντικές δαπάνες άνω του 1 τρισ. δολαρίων για το 2026 και μπορεί να φθάσουν ως ακόμη και το 1,5 τρισ. το 2027, αν υιοθετηθεί πρόταση προϋπολογισμού της κυβέρνησης του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Η Κίνα συνέχισε για τρίτη δεκαετία να αυξάνει σταθερά τις στρατιωτικές της δαπάνες, φτάνοντας τα 336 δισ. δολάρια.
Η Ρωσία δαπάνησε 190 δισ. δολάρια, αυξημένα κατά 5,9%, ποσό που αντιστοιχεί στο 7,5% του ΑΕΠ της.
Έκρηξη δαπανών στην Ευρώπη
Η Ευρώπη κατέγραψε τη μεγαλύτερη συνολική αύξηση, με τις στρατιωτικές δαπάνες να ανεβαίνουν κατά 14%, φτάνοντας τα 864 δισ. δολάρια.
Σύμφωνα με το SIPRI, η άνοδος αυτή οφείλεται κυρίως στον πόλεμο στην Ουκρανία, αλλά και στην πίεση των ΗΠΑ προς τις ευρωπαϊκές χώρες να αναλάβουν μεγαλύτερο βάρος για την άμυνά τους.
Η Γερμανία αύξησε τις δαπάνες της κατά 24%, στα 114 δισ. δολάρια, καταλαμβάνοντας την τέταρτη θέση παγκοσμίως.
Η Ισπανία σημείωσε άνοδο 50%, στα 40,2 δισ. δολάρια, ξεπερνώντας για πρώτη φορά μετά το 1994 το όριο του 2% του ΑΕΠ.
Η Ουκρανία αύξησε τις στρατιωτικές της δαπάνες κατά 20%, στα 84,1 δισ. δολάρια, ποσό που αντιστοιχεί στο εντυπωσιακό 40% του ΑΕΠ της χώρας.
Θεαματική άνοδος στην Ασία
Στην περιοχή Ασίας-Ωκεανίας, οι δαπάνες έφτασαν τα 681 δισ. δολάρια, αυξημένες κατά 8,5%, στη μεγαλύτερη άνοδο από το 2009.
Πέρα από την Κίνα, σημαντικές αυξήσεις κατέγραψαν η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και η Ταϊβάν, εν μέσω αυξανόμενης ανησυχίας για την ισχύ του Πεκίνου.
Η Ιαπωνία αύξησε τις δαπάνες της κατά 9,7%, στα 62,2 δισ. δολάρια, το υψηλότερο ποσοστό ως προς το ΑΕΠ από το 1958. Η Ταϊβάν ενίσχυσε τον αμυντικό της προϋπολογισμό κατά 14%.
Τι έγινε στη Μέση Ανατολή
Παρά τις συνεχείς εντάσεις, οι στρατιωτικές δαπάνες στη Μέση Ανατολή αυξήθηκαν οριακά κατά 0,1%, στα 218 δισ. δολάρια.
Το Ισραήλ μείωσε τις δαπάνες του κατά 4,9%, στα 48,3 δισ. δολάρια, αν και παραμένουν σχεδόν διπλάσιες σε σχέση με το 2022.
Το Ιράν εμφάνισε μείωση 5,6%, στα 7,4 δισ. δολάρια, εξέλιξη που αποδίδεται κυρίως στον υψηλό πληθωρισμό.
«Ο κόσμος αισθάνεται λιγότερο ασφαλής»
Σχολιάζοντας τα στοιχεία, ερευνητές του SIPRI σημειώνουν ότι η αύξηση των στρατιωτικών δαπανών αντανακλά το αίσθημα ανασφάλειας που επικρατεί διεθνώς.
«Όλα δείχνουν ότι ο κόσμος αισθάνεται λιγότερο ασφαλής και δαπανά περισσότερα για τις ένοπλες δυνάμεις του», αναφέρει χαρακτηριστικά η έκθεση.
ΠΗΓΗ: ΑΠΕ-ΜΠΕ