Μια πιθανή πρόκληση για την ηγεσία του Βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ από έναν από τους πιο δημοφιλείς πολιτικούς του Εργατικού Κόμματος οδήγησε τη στερλίνα σε απότομη πτώση.
Οπως μεταδίδει το Bloomberg, η πρόκληση από τον δήμαρχο του Μάντσεστερ, Αντι Μπέρναμ, έθεσε υπό αμφισβήτηση το μέλλον της κυβέρνησης Στάρμερ και τις προσπάθειές της να περιορίσει το εθνικό χρέος.
Η στερλίνα υποχωρεί για πέμπτη διαδοχική ημέρα σήμερα Παρασκευή, κατά 0,4% στο 1,336 δολάριο, κατευθυνόμενη προς τη χειρότερη εβδομαδιαία επίδοσή της από τον Νοέμβριο του 2024.
Απειλή για τον Στάρμερ και για τα gilts ο Μπέρναμ
Ο Μπέρναμ δήλωσε ότι επιδιώκει να θέσει υποψηφιότητα για το Κοινοβούλιο, ενισχύοντας την προοπτική να επιχειρήσει να αντικαταστήσει τον Στάρμερ.
Πρόκειται για το πιο πρόσφατο πλήγμα για τον πρωθυπουργό, αφότου το Εργατικό Κόμμα υπέστη σημαντική ήττα στις τοπικές εκλογές της περασμένης εβδομάδας, γεγονός που έχει οδηγήσει σε αυξανόμενες εκκλήσεις για την παραίτησή του.
Η προοπτική του Μπέρναμ ως ηγέτη της χώρας αναμένεται να ανησυχήσει τους επενδυτές βρετανικών κρατικών ομολόγων, οι οποίοι έχουν εκφράσει ανησυχίες για πιθανές αυξήσεις δαπανών που θα ενίσχυαν την έκδοση νέου χρέους. Οι traders είχαν ανησυχήσει πέρυσι όταν ο Μπέρναμ διαμαρτυρήθηκε ότι η χώρα είναι «εξαρτημένη» από την αγορά ομολόγων, αν και ο ίδιος δήλωσε ότι τα σχόλια αποδόθηκαν εκτός πλαισίου.
Η είδηση για τα σχέδια του Μπέρναμ έγινε γνωστή μετά το κλείσιμο της αγοράς ομολόγων. Στις σημερινές συναλλαγές, το βρετανικό 10ετές δέχεται ισχυρή πίεση με άνοδο 12 μονάδων βάσης, στο 5,11%.
«Οι αγορές εξετάζουν πλέον σοβαρά το ενδεχόμενο λήξης της θητείας του Στάρμερ, καθώς υπάρχει πλέον σαφής οδός για την επιστροφή του Μπέρναμ στο Κοινοβούλιο», δήλωσε ο Nick Rees, επικεφαλής μακροοικονομικής έρευνας στη Monex Europe Ltd.
Τέσσερις πρωθυπουργούς σε λιγότερο από τέσσερα χρόνια άλλαξε το Ηνωμένο Βασίλειο
Η πρόκληση προς τον Στάρμερ -η οποία προήλθε από την άνοδο του νεοεμφανιζόμενου λαϊκιστικού κόμματος Reform UK- αποτελεί το πιο πρόσφατο επεισόδιο πολιτικής αστάθειας για τη χώρα, η οποία έχει αλλάξει τέσσερις πρωθυπουργούς σε λιγότερο από τέσσερα χρόνια. Αυτό έχει διαβρώσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών στη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης.
Η τελευταία αυτή περίοδος αστάθειας είναι πιθανό να προκαλέσει ιδιαίτερη ανησυχία στους επενδυτές σε βρετανικά κρατικά ομόλογα, καθώς θεωρούν τον Στάρμερ και την υπουργό Οικονομικών του, Ρέιτσελ Ριβς, ως περισσότερο προσηλωμένους στη συγκράτηση του δανεισμού σε σύγκριση με πιθανούς διαδόχους τους.
Τα gilts -τα οποία πιέζονται επίσης από την παγκόσμια άνοδο του ενεργειακού κόστους λόγω του πολέμου στο Ιράν- έχουν υποαποδώσει και σε προηγούμενες περιόδους κατά τις οποίες η ικανότητα του Στάρμερ να παραμείνει στην εξουσία ετίθετο υπό αμφισβήτηση. Τα 30ετή gilts αποδίδουν σήμερα σχεδόν 5,7% (+12 μονάδες βάσης), σημαντικά υψηλότερα από τα αντίστοιχα ευρωπαϊκών και άλλων ανεπτυγμένων οικονομιών.
Η ανακοίνωση του Μπέρναμ θεωρήθηκε σημαντική πρόκληση για τον Στάρμερ. Ο δήμαρχος του Μάντσεστερ είναι ο μόνος ανώτερος Βρετανός πολιτικός με καθαρά θετική αξιολόγηση αποδοχής μεταξύ των ψηφοφόρων, σύμφωνα με τη YouGov, και αποτελεί την προτιμώμενη επιλογή για πολλούς στην αριστερή πτέρυγα του Εργατικού Κόμματος.
Παρότι ο Στάρμερ έχει δεσμευθεί να υπερασπιστεί τη θέση του, το βράδυ της Πέμπτης υπέδειξε σε βουλευτές των Εργατικών ότι δεν θα εμποδίσει τον Μπέρναμ να θέσει υποψηφιότητα για το Κοινοβούλιο, βασική προϋπόθεση για την εκδήλωση πρόκλησης για την ηγεσία.
Οι προτάσεις Μπέρναμ για φορολογία και δαπάνες
«Ο Μπέρναμ έχει παρουσιάσει πιο εντυπωσιακές προτάσεις σε φορολογία και δαπάνες που θα μπορούσαν να θέσουν τα δημόσια οικονομικά σε μεγαλύτερο κίνδυνο. Σε αυτές περιλαμβάνονται η μείωση στο ήμισυ του βασικού συντελεστή φόρου εισοδήματος και η αύξηση του δανεισμού για τη χρηματοδότηση των αμυντικών δαπανών. Ωστόσο, παραμένει ασαφές πώς οι περιορισμοί της διακυβέρνησης ενδέχεται να μετριάσουν τις φιλοδοξίες του», ανέφερε η Ana Andrade, οικονομολόγος του Bloomberg Economics για το Ηνωμένο Βασίλειο και την ευρωζώνη στο Λονδίνο.
Οι πολιτικές εξελίξεις αναμένεται να αυξήσουν τη μεταβλητότητα στις βρετανικές αγορές.
«Αναμένουμε ότι η στερλίνα θα παραμείνει υπό πίεση έναντι του δολαρίου και του ευρώ, καθώς η πολιτική ένταση εκτυλίσσεται στο Ηνωμένο Βασίλειο», δήλωσε η Jayati Bharadwaj, επικεφαλής στρατηγικής συναλλάγματος στη TD Securities.
Η αρχική πτώση της στερλίνας μετά την ανακοίνωση του Μπέρναμ ενδέχεται επίσης να επηρεάσει τη συζήτηση για την ηγεσία στο Ηνωμένο Βασίλειο, ιδίως καθώς ακολουθείται από υποαπόδοση των gilts. Από την εποχή που ο μίνι προϋπολογισμός της πρώην πρωθυπουργού Λιζ Τρας προκάλεσε κρίση που οδήγησε τη στερλίνα σε ιστορικό χαμηλό και τις αποδόσεις σε άνοδο, η αγορά ομολόγων διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στον πολιτικό διάλογο της χώρας.
Ανοικτό αφήνει ο Μπέρναμ το ενδεχόμενο πρόσθετου δανεισμού για τη χρηματοδότηση αμυντικών δαπανών
Ο Στάρμερ και η Ριβς έχουν διαμορφώσει την ατζέντα τους με βάση τη δέσμευση σε αυτοεπιβαλλόμενους δημοσιονομικούς κανόνες, με στόχο να καθησυχάσουν τους επενδυτές ότι δεν θα αυξήσουν υπερβολικά τον δανεισμό. Η στάση αυτή έχει περιορίσει τη δυνατότητα της κυβέρνησης να αυξήσει τις δαπάνες για δημόσιες υπηρεσίες στον βαθμό που θα επιθυμούσαν πολλοί εντός του Εργατικού Κόμματος, τροφοδοτώντας δυσαρέσκεια μεταξύ των βουλευτών, ενισχύοντας τη δημοτικότητα του Μπέρναμ.
Τον περασμένο μήνα, ο Μπέρναμ άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο πρόσθετου δανεισμού για τη χρηματοδότηση αμυντικών δαπανών, παρακάμπτοντας τους εν λόγω δημοσιονομικούς κανόνες. Ο Dominic Bunning, στρατηγικός αναλυτής στη Nomura, δήλωσε ότι θα παρακολουθεί στενά τυχόν δηλώσεις του Μπέρναμ σχετικά με τη δημοσιονομική του στάση τις επόμενες ημέρες.
«Εάν η πτώση συνεχιστεί, ακόμη και σταδιακά, θα είναι εύλογο να τεθεί το ερώτημα γιατί αυτή η ανακοίνωση την προκάλεσε και εάν επιθυμεί να αναδιατυπώσει τη θέση του σχετικά με το ότι η χώρα είναι “εξαρτημένη” από την αγορά ομολόγων», δήλωσε ο Bunning. «Όσο βρίσκεται ακόμη σε προεκλογική φάση, ενδέχεται να μην επιθυμεί να μετριάσει τον τόνο, ακόμη και αν σε μεταγενέστερο στάδιο πιεστεί να το πράξει ως ηγέτης».