Το κυβερνών κόμμα AKP του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προωθεί νομοθετική ρύθμιση που θα επιτρέπει στον Τούρκο πρόεδρο να κηρύσσει Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) έως και 200 ναυτικά μίλια από τις τουρκικές ακτές, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Bloomberg.
Το σχέδιο νόμου θα εξουσιοδοτεί τον Τούρκο πρόεδρο να διεκδικεί δικαιώματα αλιείας, εξόρυξης και γεωτρήσεων, καθώς και να δημιουργεί θαλάσσια πάρκα, ακόμη και σε «αμφισβητούμενες περιοχές» του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου, όπου υπάρχουν επικαλυπτόμενες διεκδικήσεις με την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία.
Ο χάρτης του Bloomberg αποτυπώνει τις αντικρουόμενες διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, συμπεριλαμβανομένου του τουρκολιβυκού μνημονίου, των συμφωνιών Ελλάδας-Αιγύπτου και των διεκδικήσεων γύρω από την Κύπρο και το ψευδοκράτος στα Κατεχόμενα.
Αντίδραση στις διεκδικήσεις Ελλάδας και Κύπρου
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η πρωτοβουλία της Άγκυρας αποσκοπεί στην απάντηση προς τις ελληνικές και κυπριακές διεκδικήσεις στις ενεργειακά πλούσιες θαλάσσιες περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου, αλλά και στο να καταδείξει ότι η Τουρκία δεν μπορεί να παραγκωνιστεί στις εξελίξεις της περιοχής.
Η Τουρκία δεν έχει υπογράψει τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), η οποία δίνει στα παράκτια κράτη το δικαίωμα να ορίζουν ΑΟΖ έως 200 ναυτικά μίλια, υπό την προϋπόθεση διμερών συμφωνιών σε περιπτώσεις επικαλυπτόμενων διεκδικήσεων.
Η Άγκυρα απορρίπτει τη θέση της Ελλάδας ότι τα νησιά διαθέτουν πλήρη δικαιώματα σε θαλάσσιες ζώνες, υποστηρίζοντας ότι η υφαλοκρηπίδα πρέπει να υπολογίζεται με βάση τις ηπειρωτικές ακτές, θυμίζει το πρακτορείο.
Παράλληλα, η Τουρκία θεωρεί ότι νησιωτικά κράτη όπως η Κυπριακή Δημοκρατία δικαιούνται μόνο χωρικά ύδατα έως 12 ναυτικά μίλια, ενώ το ψευδοκράτος στα κατεχόμενα προβάλλει επίσης αξιώσεις επί των ενεργειακών πόρων της περιοχής.
Ο ρόλος ΗΠΑ και ΕΕ
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν καλέσει Ελλάδα και Τουρκία να συνεχίσουν τον διάλογο για τις θαλάσσιες διαφορές, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει στο παρελθόν απειλήσει την Άγκυρα με κυρώσεις για γεωτρήσεις σε αμφισβητούμενες περιοχές, έπειτα από πιέσεις της Ελλάδας και της Κύπρου.