Αμερικανοί αξιωματούχοι πλησιάζουν σε ένα πλαίσιο διαπραγματεύσεων με το Ιράν, το οποίο θα μπορούσε να οδηγήσει στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, ενώ οι δύο χώρες διαπραγματεύονται σχετικά με τις απαιτήσεις του προέδρου Τραμπ για τον τερματισμό του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, σύμφωνα με τρεις Αμερικανούς αξιωματούχους με γνώση των συνομιλιών που επικαλούνται οι New York Times.
Ο Τραμπ δεν έχει ακόμη εγκρίνει το υπό διαμόρφωση πλαίσιο, ενώ δεν ήταν σαφές κατά πόσον αυτό ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της ιρανικής πλευράς. Παρότι Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι αναγνώρισαν ότι οι διαπραγματευτές συμφώνησαν σε ένα σχέδιο μνημονίου, αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου παρείχαν μόνο μια αόριστη περιγραφή όσων έχουν συμφωνηθεί, τουλάχιστον σε προκαταρκτικό επίπεδο.
Ωστόσο, η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να συνιστά σημαντική πρόοδο για την παράταση της κατάπαυσης του πυρός και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για πιο ουσιαστικές διαπραγματεύσεις, τρεις μήνες μετά την έναρξη του πολέμου.
Οι λεπτομέρειες αποτελούν μέρος ενός μνημονίου κατανόησης που συζητείται μεταξύ των δύο πλευρών, το οποίο θα μπορούσε να τις οδηγήσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για μια επίσημη συμφωνία που θα τερμάτιζε τον πόλεμο και ενδεχομένως θα μετρίαζε την παγκόσμια ενεργειακή κρίση που αυτός έχει προκαλέσει.
Για τους Αμερικανούς, βασική προϋπόθεση οποιασδήποτε συμφωνίας θα ήταν το Ιράν να αποκηρύξει το πυρηνικό του πρόγραμμα και οποιαδήποτε πρόθεση απόκτησης πυρηνικού όπλου -μια δέσμευση που οι Ιρανοί ηγέτες έχουν διατυπώσει πολλές φορές κατά τη διάρκεια των ετών- και να συμφωνήσει να διαθέσει προς καταστροφή το υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιό του, ανέφεραν δύο από τους αξιωματούχους.
Τα Στενά του Ορμούζ θα επαναλειτουργούσαν άμεσα, δήλωσε ένας από τους αξιωματούχους, ωστόσο ο αμερικανικός στρατιωτικός αποκλεισμός στην περιοχή θα παρέμενε σε ισχύ. Ο αποκλεισμός θα μειωνόταν αναλογικά με το ποσοστό αποκατάστασης της προπολεμικής ναυσιπλοΐας, πρόσθεσε ο ίδιος αξιωματούχος. Αυτό θα δημιουργούσε κίνητρο για το Ιράν να κινηθεί γρήγορα ώστε να απομακρύνει τις νάρκες που έχει τοποθετήσει σε ολόκληρα τα Στενά, ενώ θα επέτρεπε σε Αμερικανούς αξιωματούχους να αξιολογούν την πρόοδο ως προς την ασφάλεια της διέλευσης από την πλωτή οδό.
Οι τρεις αξιωματούχοι δεν ήταν εξουσιοδοτημένοι να μιλήσουν δημοσίως και σε όλους παραχωρήθηκε ανωνυμία προκειμένου να συζητήσουν την αμερικανική οπτική των τρεχουσών συνομιλιών.
Εξακολουθούν να υπάρχουν αποκλίσεις μεταξύ όσων έχουν δηλώσει οι Ηνωμένες Πολιτείες σχετικά με το μνημόνιο κατανόησης και όσων έχουν σηματοδοτήσει δημοσίως Ιρανοί αξιωματούχοι. Μέρος του προβλήματος είναι ότι οι ηγεσίες και στις δύο πλευρές διαχειρίζονται το εγχώριο ακροατήριό τους και αντιμετωπίζουν σκληροπυρηνικές δυνάμεις που εργάζονται εντατικά για να υπονομεύσουν οποιαδήποτε πιθανή συμφωνία. Το δυσκολότερο σημείο τριβής θα είναι το τι θα συμβεί με το υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν.
Ο κ. Τραμπ έχει καταστήσει σαφές προς τους συνεργάτες του ότι δεν πρόκειται να εγκρίνει οποιαδήποτε συμφωνία στην οποία θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες παρέχουν άμεσες χρηματικές πληρωμές στο Ιράν.
Ο κ. Τραμπ έχει επικρίνει επί χρόνια τον πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα για τις «παλέτες με μετρητά» που οι Ηνωμένες Πολιτείες παρέδωσαν στο Ιράν για τη διευθέτηση μιας χρηματοοικονομικής διαφοράς δεκαετιών, σε χρονική σύμπτωση με την πυρηνική συμφωνία του 2015 του κ. Ομπάμα. Δεδομένης αυτής της πολιτικής πραγματικότητας, η ομάδα του κ. Τραμπ επεξεργάζεται ιδέες που θα περιλάμβαναν άλλες χώρες, μεταξύ αυτών και το Κατάρ, να αποδεσμεύσουν κεφάλαια προς τους Ιρανούς.
Ο κ. Τραμπ και η ομάδα του έχουν ασκήσει παρασκηνιακά πιέσεις στα αραβικά κράτη του Κόλπου να χρηματοδοτήσουν τη μεταπολεμική ανασυγκρότηση του Ιράν, υπό την προϋπόθεση ότι οι Ιρανοί θα συμφωνήσουν σε αποδεκτούς όρους. Οι χώρες του Κόλπου έχουν συζητήσει τη δημιουργία επενδυτικού ταμείου ύψους 300 δισ. δολαρίων για τον σκοπό αυτό.
Ένας ακόμη μηχανισμός που βρίσκεται υπό συζήτηση είναι η άρση της δέσμευσης μέρους των ιρανικών κεφαλαίων που διακρατούνται στο Κατάρ για την αγορά φαρμάκων και ζωοτροφών. Στη συνέχεια, το Κατάρ θα παραδώσει τα εν λόγω αγαθά στο Ιράν, σύμφωνα με έναν από τους αξιωματούχους. Και τα δύο βήματα θα απαιτούσαν την έγκριση των Ηνωμένων Πολιτειών, δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος.