Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν βασίζεται εδώ και χρόνια στη στρατηγική του «διαίρει και βασίλευε» για να περιορίζει τους πολιτικούς του αντιπάλους και, σύμφωνα με ανάλυση του Bloomberg, η τακτική αυτή φαίνεται να αποδίδει ξανά.
Οι δικαστικές κινήσεις εναντίον του βασικού αντιπολιτευόμενου Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) έχουν αποδυναμώσει σημαντικά την αντιπολίτευση, απομακρύνοντας από το προσκήνιο κορυφαία στελέχη, όπως ο δήμαρχος Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου.
Στις 21 Μαΐου, δικαστήριο απομάκρυνε τον Οζγκούρ Οζέλ από την ηγεσία του CHP και επανέφερε στη θέση του τον πρώην πρόεδρο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, προκαλώντας νέα εσωτερική κρίση στο κόμμα. Η εξέλιξη αυτή εντείνει τα σενάρια διάσπασης της αντιπολίτευσης και δημιουργίας νέου πολιτικού σχηματισμού από υποστηρικτές του Οζέλ.
Η πίεση στο CHP και η υπόθεση Ιμάμογλου
Μετά τις τοπικές εκλογές του 2024, όπου το CHP πέτυχε σημαντικές νίκες σε μεγάλες πόλεις, οι εισαγγελικές αρχές ξεκίνησαν σειρά ερευνών κατά στελεχών της αντιπολίτευσης.
Ο Εκρέμ Ιμάμογλου παραμένει φυλακισμένος εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο, αντιμετωπίζοντας κατηγορίες για δωροδοκία, ξέπλυμα χρήματος, κατασκοπεία και υποστήριξη τρομοκρατίας κατηγορίες που ο ίδιος απορρίπτει ως πολιτικά υποκινούμενες.
Παράλληλα, δικαστήριο ακύρωσε το πανεπιστημιακό του δίπλωμα, γεγονός που του στερεί τουλάχιστον προς το παρόν τη δυνατότητα να θέσει υποψηφιότητα για την προεδρία, καθώς η κατοχή πανεπιστημιακού τίτλου αποτελεί συνταγματική προϋπόθεση στην Τουρκία.
Ο Ερντογάν αρνείται οποιαδήποτε εμπλοκή στις δικαστικές εξελίξεις, δηλώνοντας ότι «δεν θα γίνει μέρος αυτής της πολιτικής και νομικής μάχης».
Εσωτερικές συγκρούσεις και διχασμός
Η επιστροφή του Κιλιτσντάρογλου στην ηγεσία του CHP έχει προκαλέσει σοβαρές αντιδράσεις στο εσωτερικό του κόμματος. Ο Ιμάμογλου χαρακτήρισε την απομάκρυνση του Οζέλ «πραξικόπημα του Ερντογάν κατά της αντιπολίτευσης», ενώ ο Οζέλ έκανε λόγο για «μαύρη μέρα για τη δημοκρατία».
Οι υποστηρικτές του Οζέλ ζητούν άμεσα νέο συνέδριο και εκλογή ηγεσίας, κατηγορώντας τον Κιλιτσντάρογλου ότι προσπαθεί να κερδίσει χρόνο για να παγιώσει ξανά τον έλεγχό του στο κόμμα.
Δεκάδες χιλιάδες πολίτες συγκεντρώθηκαν στην Άγκυρα στις 30 Μαΐου για να στηρίξουν τον Οζέλ, φωνάζοντας συνθήματα κατά του Κιλιτσντάρογλου.
Σύμφωνα με το Bloomberg, στελέχη που στηρίζουν τον Οζέλ εξετάζουν ακόμη και το ενδεχόμενο δημιουργίας νέου κόμματος, γεγονός που θα μπορούσε να διασπάσει περαιτέρω την αντιπολίτευση ενόψει των επόμενων προεδρικών εκλογών του 2028.
Η οικονομία και η πολιτική πίεση
Η οικονομική κατάσταση εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους για την κυβέρνηση Ερντογάν.
Η Τουρκία αντιμετωπίζει υψηλό πληθωρισμό και έντονη πίεση στο κόστος ζωής, ενώ οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και οι αναταράξεις στις ενεργειακές αγορές έχουν επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την οικονομία.
Ο Οζέλ είχε αναδειχθεί σε έναν από τους πιο επιθετικούς επικριτές της κυβέρνησης, πραγματοποιώντας περισσότερες από 100 συγκεντρώσεις το 2026 με βασικό θέμα την ακρίβεια και την οικονομική κρίση. Η απομάκρυνσή του από την ηγεσία του CHP ενδέχεται να αποδυναμώσει σημαντικά αυτή την πολιτική εκστρατεία.
Οι διεθνείς ισορροπίες και η στάση της Δύσης
Το Bloomberg σημειώνει ότι οι δυτικοί σύμμαχοι της Τουρκίας εμφανίζονται απρόθυμοι να συγκρουστούν ανοιχτά με τον Ερντογάν, παρά τις κατηγορίες για αυταρχισμό και πολιτικές παρεμβάσεις στη Δικαιοσύνη.
Στις 20 Μαΐου, ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε τον Ερντογάν «πολύ σημαντικό σύμμαχο», ενώ μία ημέρα νωρίτερα η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έκανε λόγο για «πολύ καλή» συνομιλία με τον Τούρκο πρόεδρο.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θεωρούν κρίσιμο τον ρόλο της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ, ιδιαίτερα σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων.
Τα σενάρια για νέα υποψηφιότητα Ερντογάν
Παρότι η τρέχουσα θητεία του θεωρείται συνταγματικά η τελευταία, το περιβάλλον Ερντογάν εξετάζει τρόπους ώστε να μπορέσει να διεκδικήσει ακόμη μία προεδρική θητεία.
Αυτό θα μπορούσε να γίνει είτε μέσω πρόωρων εκλογών πριν από τη λήξη της θητείας του είτε μέσω συνταγματικής αναθεώρησης.
Σύμφωνα με το Bloomberg, το κόμμα του Ερντογάν έχει ήδη συζητήσει το ενδεχόμενο επίσπευσης των εκλογών που είναι προγραμματισμένες για το 2028, ώστε ο ίδιος να μπορέσει να είναι ξανά υποψήφιος.
Ωστόσο, αναλυτές επισημαίνουν ότι ακόμη και μια αποδυναμωμένη αντιπολίτευση θα μπορούσε να αποτελέσει απειλή για τον Ερντογάν σε έναν πιθανό δεύτερο γύρο εκλογών, εφόσον συσπειρωθεί γύρω από έναν κοινό υποψήφιο απέναντί του.