Ο χρυσός ξεπέρασε τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα ως το κορυφαίο αποθεματικό περιουσιακό στοιχείο παγκοσμίως, έπειτα από χρόνια αδιάκοπων αγορών από τις κεντρικές τράπεζες και ένα ιστορικό ράλι που έχει οδηγήσει τις τιμές σχεδόν σε διπλασιασμό κατά τα τελευταία δύο χρόνια.
Ο χρυσός αντιπροσώπευε το 27% του συνόλου των παγκόσμιων αποθεματικών περιουσιακών στοιχείων των κεντρικών τραπεζών στο τέλος του 2025, έναντι 20% ένα χρόνο νωρίτερα, σύμφωνα με έκθεση που δημοσίευσε την Τρίτη η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα υποχώρησαν στο 22% από 25% κατά την ίδια περίοδο.
Το μερίδιο των αποθεματικών περιουσιακών στοιχείων σε ευρώ παρέμεινε αμετάβλητο στο 15%.
Η μεταβολή στη σύνθεση των αποθεματικών περιουσιακών στοιχείων — δηλαδή των υψηλής ρευστότητας τοποθετήσεων που χρησιμοποιούν οι κεντρικές τράπεζες για να στηρίζουν τα νομίσματά τους, να καλύπτουν διεθνείς υποχρεώσεις πληρωμών και να παρέχουν ρευστότητα σε περιόδους χρηματοπιστωτικής αναταραχής — αντανακλά την προσπάθεια πολλών χωρών να αναζητήσουν εναλλακτικές απέναντι στο αμερικανικό δολάριο, το de facto παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα.
Οι προσπάθειες αυτές επιταχύνθηκαν από το 2022, όταν η Ουάσιγκτον χρησιμοποίησε κυρώσεις για να παγώσει τα αποθέματα δολαρίων της Ρωσίας μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία.
«Οι γεωπολιτικές εντάσεις συνεχίζουν να τροφοδοτούν την ισχυρή ζήτηση των κεντρικών τραπεζών για χρυσό», έγραψε στην έκθεση της Τρίτης η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ.
Με περισσότερους από 36.000 τόνους χρυσού, οι κεντρικές τράπεζες παγκοσμίως διακρατούν σχεδόν τόσο χρυσό όσο και στην κορύφωση της εποχής του Bretton Woods, σύμφωνα με την ΕΚΤ. Την περίοδο κατά την οποία το αμερικανικό δολάριο ήταν συνδεδεμένο με τον χρυσό και οι συναλλαγματικές ισοτιμίες των άλλων νομισμάτων ήταν σταθερές, οι κεντρικές τράπεζες διακρατούσαν 38.000 τόνους χρυσού.
Ωστόσο, η άνοδος του χρυσού πάνω από τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα — τα οποία παραδοσιακά αποτελούσαν τη βάση των διεθνών αποθεμάτων σε δολάρια — είναι επίσης αποτέλεσμα της θεαματικής ανόδου των τιμών του τα τελευταία χρόνια. Το πολύτιμο μέταλλο κατέγραψε υψηλό άνω των 5.500 δολαρίων ανά ουγγιά τον Ιανουάριο.
Τα περιουσιακά στοιχεία σε δολάρια εξακολουθούν συνολικά να αποτελούν το μεγαλύτερο τμήμα των αποθεμάτων, με ποσοστό 42%, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΚΤ.
Οι αγορές χρυσού από τις κεντρικές τράπεζες επιβραδύνθηκαν ελαφρώς στους 850 τόνους το 2025, μετά από τρία χρόνια καθαρών αγορών άνω των 1.000 τόνων ετησίως.
Οι μεγαλύτεροι συσσωρευτές αποθεμάτων χρυσού από το 2022 ήταν η Κίνα, η Πολωνία, η Τουρκία και η Ινδία, σύμφωνα με την έκθεση.
Ωστόσο, η εταιρεία stablecoin Tether αναδείχθηκε στον μεγαλύτερο μεμονωμένο αγοραστή το 2025, αποκτώντας περισσότερους από 100 τόνους χρυσού.
Αφού αγόρασε 220 τόνους χρυσού από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία το 2022, η Τουρκία προχώρησε στις αρχές του 2026 σε αυτό που η ΕΚΤ χαρακτήρισε «μία από τις μεγαλύτερες μειώσεις αποθεμάτων των τελευταίων ετών», καθώς πούλησε ή δάνεισε 130 τόνους χρυσού μετά την έναρξη του πολέμου με το Ιράν.
Η έκθεση της ΕΚΤ ανέφερε ότι ο διεθνής ρόλος του ευρώ αυξήθηκε «σταδιακά αλλά σταθερά κατά την τελευταία δεκαετία».
Η έκδοση διεθνούς χρέους σε ευρώ αυξήθηκε κατά 30%, φθάνοντας σε «ιστορικό υψηλό» σχεδόν 1 τρισ. ευρώ πέρυσι, ενώ οι διεθνείς επενδυτές τοποθέτησαν καθαρές εισροές 850 δισ. ευρώ σε περιουσιακά στοιχεία της ευρωζώνης, ωθώντας τις εισροές ξένων χαρτοφυλακίων «κοντά στα υψηλότερα επίπεδα από τη δημιουργία του ευρώ».