Οι μεγαλύτεροι ιδιοκτήτες πετρελαιοφόρων στον κόσμο προειδοποιούν για το ενδεχόμενο κατάρρευσης της αγοράς, μόλις λίγες εβδομάδες αφότου το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ συνέβαλε ώστε ο κλάδος να καταγράψει το τελευταίο τρίμηνο ρεκόρ κερδών.
Οι πλοιοκτήτες προετοιμάζονται για απότομη πτώση των ναύλων που μπορούν να χρεώνουν για τη ναύλωση δεξαμενόπλοιων σε περίπτωση που οι ΗΠΑ και το Ιράν καταλήξουν σε συμφωνία για την επαναλειτουργία της θαλάσσιας οδού, μέσω της οποίας διέρχεται συνήθως το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου, γράφουν οι Financial Τimes.
Ο ασφυκτικός έλεγχος του Ιράν στα Στενά από την έναρξη του πολέμου τον Φεβρουάριο έχει αποφέρει απροσδόκητα κέρδη στον κλάδο, με τα τελευταία να εκτινάσσονται στα 36 δισ. δολάρια κατά το πρώτο τρίμηνο, σύμφωνα με τη Clarksons, έναν από τους μεγαλύτερους ναυλομεσιτικούς οίκους παγκοσμίως. Το προηγούμενο τριμηνιαίο ρεκόρ των 26 δισ. δολαρίων είχε καταγραφεί το 2022.
Ο κίνδυνος μιας απότομης κάμψης έχει ενταθεί αφού οι πλοιοκτήτες διοχέτευσαν μέρος των κερδών τους σε παραγγελίες νέων πλοίων, τροφοδοτώντας φόβους για έναν ακόμη κύκλο άνθησης και κατάρρευσης, ο οποίος αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισμα της ναυτιλιακής βιομηχανίας εδώ και δεκαετίες.
Ο αριθμός των παραγγελιών για τα μεγαλύτερα πετρελαιοφόρα δεξαμενόπλοια φέτος έχει ήδη ξεπεράσει το σύνολο οποιουδήποτε πλήρους έτους που έχει καταγραφεί ιστορικά, σύμφωνα με την εταιρεία ναυτιλιακών δεδομένων AXSMarine.
«Είναι βέβαιο ότι κάποια στιγμή η αγορά θα καταρρεύσει», δήλωσε ο Αλεξάντερ Σαβερίς, διευθύνων σύμβουλος της CMB Tech, μίας από τις μεγαλύτερες εισηγμένες ναυτιλιακές εταιρείες. «Κατά την άποψή μου, η αγορά έχει παραγγείλει υπερβολικά πολλά πλοία. Και αυτό τελικά θα στραφεί εναντίον μας.»
Οι ημερήσιοι ναύλοι που μπορούν να επιβάλλουν οι ιδιοκτήτες δεξαμενόπλοιων έχουν ήδη υποχωρήσει από τα υψηλά επίπεδα των πρώτων εβδομάδων της σύγκρουσης, όταν το μέσο κόστος ναύλωσης ενός δεξαμενόπλοιου έφθασε τα 162.992 δολάρια ημερησίως. Για τα μεγαλύτερα πλοία, τα οποία μπορούν να μεταφέρουν περίπου 2 εκατ. βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, ο ημερήσιος ναύλος εκτινάχθηκε στα 386.685 δολάρια.
Το κλείσιμο των Στενών έχει αφήσει περισσότερα από 160 δεξαμενόπλοια εγκλωβισμένα στον Κόλπο, περιορίζοντας την προσφορά διαθέσιμων πλοίων και ωθώντας τους ναύλους προς τα πάνω σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η απόφαση των πλοιοκτητών να δρομολογούν τα πλοία γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας, προκειμένου να αποφύγουν την Ερυθρά Θάλασσα και ενδεχόμενες επιθέσεις των ανταρτών Χούθι, συνέβαλε επίσης στην άνοδο των ναύλων.
Παρά το γεγονός ότι η κυκλοφορία μέσω των Στενών παραμένει σχεδόν ακινητοποιημένη, οι μέσοι ημερήσιοι συνολικοί ναύλοι για τα δεξαμενόπλοια έχουν υποχωρήσει τις τελευταίες εβδομάδες σε επίπεδα μεταξύ 55.000 και 95.000 δολαρίων για τα μεγαλύτερα πλοία, εν αναμονή της επαναλειτουργίας των Στενών. Το εύρος αυτό παραμένει πάντως υψηλότερο από τον μέσο όρο των τελευταίων ετών, ο οποίος κυμαινόταν μεταξύ 30.000 και 40.000 δολαρίων.
«Πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί», δήλωσε ο Χάρης Βαφειάς, σημαντικός ιδιοκτήτης δεξαμενόπλοιων μεταφοράς φυσικού αερίου και πετρελαίου, αναφερόμενος στους δυνητικούς κινδύνους που αντιμετωπίζει ο κλάδος. «Έχουν πραγματοποιηθεί πολλές επενδύσεις σε μεταχειρισμένα πλοία και σε νέες ναυπηγήσεις.»
Σύμφωνα με την AXS, οι παραγγελίες δεξαμενόπλοιων φέτος βρίσκονται σε τροχιά να προσεγγίσουν τα επίπεδα του 2024, το οποίο ήταν το τρίτο πιο δραστήριο έτος σε παραγγελίες από το 2000.
Η βιομηχανία των δεξαμενόπλοιων θα ήταν ένας από τους λίγους κλάδους που θα ζημιώνονταν εάν οι όγκοι της ναυτιλιακής κίνησης μέσω των Στενών επέστρεφαν στα προπολεμικά επίπεδα. Το κλείσιμο αυτής της ζωτικής σημασίας θαλάσσιας οδού έχει οδηγήσει σε εκτίναξη των τιμών της ενέργειας, επιβαρύνοντας πολλούς άλλους κλάδους.
Ο κλάδος των πετρελαιοφόρων δεξαμενόπλοιων κυριαρχείται από Έλληνες πλοιοκτήτες, με ενεργό στόλο αξίας 66,4 δισ. δολαρίων, δηλαδή κατά 26 δισ. δολάρια μεγαλύτερο από εκείνον της Κίνας, σύμφωνα με την εταιρεία ναυτιλιακής τεχνολογίας Veson Nautical.
Παρότι ο κλάδος είναι εξοικειωμένος με τους κύκλους άνθησης και ύφεσης, μια σειρά παγκόσμιων αναταράξεων κατά την τρέχουσα δεκαετία, συμπεριλαμβανομένων της πανδημίας του κορωνοϊού και του εμπορικού πολέμου του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, έχει προσθέσει μεγαλύτερη μεταβλητότητα στους ναύλους.
Ωστόσο, ορισμένα στελέχη προειδοποίησαν ότι οι φόβοι για μια κάμψη του κλάδου είναι υπερβολικοί, υποστηρίζοντας ότι το φετινό κύμα παραγγελιών νέων πλοίων ακολούθησε μια περίοδο ανεπαρκούς προσφοράς.
Η Μαρία Αγγελικούση (φωτ.), διευθύνουσα σύμβουλος του Angelicoussis Group, μιας ιδιωτικής ναυτιλιακής εταιρείας, δήλωσε: «Όταν εξετάζω την αγορά των δεξαμενόπλοιων, για παράδειγμα, ναι, υπήρξε μια αύξηση των παραγγελιών νέων πλοίων το τελευταίο διάστημα», όμως αυτό συνέβη μετά από μια περίοδο κατά την οποία υπήρχε έλλειψη διαθέσιμων πλοίων.
Την ίδια άποψη εξέφρασε και η Capital Maritime Group, η οποία ανήκει στον Έλληνα εφοπλιστή Ευάγγελο Μαρινάκη και έχει τοποθετήσει μεγάλη παραγγελία νέων πλοίων.
Άλλοι υποστήριξαν ότι ο πόλεμος θα οδηγήσει σε μόνιμες αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο μεταφέρεται το πετρέλαιο παγκοσμίως, στηρίζοντας έτσι τα ναύλα που μπορούν να χρεώνουν οι ιδιοκτήτες δεξαμενόπλοιων. Οι αλλαγές αυτές περιλαμβάνουν τη χρήση διαδρομών λιγότερο εκτεθειμένων στην απειλή συγκρούσεων.
Η Αγγελική Φράγκου, διευθύνουσα σύμβουλος της Navios Partners, ελληνικής ναυτιλιακής εταιρείας, δήλωσε στους FT ότι οι «υπερβολικές παραγγελίες νέων πλοίων» θα ασκήσουν καθοδικές πιέσεις στους ναύλους, αλλά ο αντίκτυπός τους θα περιοριστεί «από τις παραμέτρους εθνικής ασφάλειας που σχετίζονται με τη διασφάλιση αξιόπιστων αλυσίδων ενεργειακού εφοδιασμού».