Η Ουκρανία δοκίμασε ένα νέο αντιαεροπορικό πύραυλο σχεδιασμένο ως μια φθηνότερη και μαζικά παραγωγόμενη εναλλακτική λύση στο αμερικανικό σύστημα Patriot, το οποίο αντιμετωπίζει προβλήματα ελλείψεων.
Το Κίεβο δυσκολεύεται να εξασφαλίσει επαρκή αριθμό δυτικών πυραύλων αναχαίτισης για να προστατεύσει τις πόλεις του από τις συνεχείς ρωσικές επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, θυμίζουν οι Financial Times.
Η ουκρανική αμυντική εταιρεία Fire Point ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε την πρώτη δοκιμή του αντιπυραυλικού αναχαιτιστή FP-7.x την περασμένη εβδομάδα, την οποία ο συνιδρυτής της εταιρείας, Ντένις Στιλιέρμαν, χαρακτήρισε «αρκετά επιτυχημένη» σε συνέντευξή του στους Financial Times.
Σύμφωνα με τη Fire Point, το FP-7.x προορίζεται να αντιμετωπίσει τις ρωσικές απειλές από βαλλιστικούς πυραύλους και drones με ένα κλάσμα του κόστους των υφιστάμενων δυτικών συστημάτων, όπως το Patriot της Lockheed Martin και το γαλλοϊταλικό SAMP-T, ενώ θα μπορούσε τελικά να παραχθεί σε πολύ μεγαλύτερους αριθμούς.
Η μαζική παραγωγή του πυραύλου θα μπορούσε να ξεκινήσει τον Αύγουστο, δήλωσε ο Στιλιέρμαν, υπό την προϋπόθεση της παράδοσης ενός υπέρυθρου αισθητήρα καθοδήγησης (infrared seeker), τον οποίο η Fire Point ελπίζει να προμηθευτεί από τη γερμανική Diehl Defence. Οι πρώτοι πύραυλοι θα είναι έτοιμοι έως το 2027, πρόσθεσε.
Το υπόλοιπο σύστημα αεράμυνας — γνωστό ως Freyja — συμπεριλαμβανομένων των ραντάρ που χρησιμοποιούνται για τον εντοπισμό και τη στόχευση αεροσκαφών, καθώς και του συστήματος διοίκησης και ελέγχου, θα προέλθει από ευρωπαίους εταίρους.
Η Fire Point αρνήθηκε να επιβεβαιώσει ή να διαψεύσει με ποιες εταιρείες συνεργάζεται, ωστόσο Ευρωπαίοι και Ουκρανοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι η εταιρεία έχει πραγματοποιήσει συζητήσεις με τη γερμανική Hensoldt και τη Thales για συστήματα ραντάρ, με την ιταλική Leonardo για ραντάρ εντοπισμού και απόκτησης στόχων, καθώς και με τη νορβηγική Kongsberg για τεχνολογία διοίκησης και ελέγχου.
«Η ολοκλήρωση του έργου εξαρτάται από την ταχύτητα των δυτικών εταίρων μας και από το πότε θα αρχίσουν να κινούνται», δήλωσε.
Η αμερικανική αμυντική εταιρεία Lockheed Martin παράγει εκατοντάδες πυραύλους αναχαίτισης ετησίως για το σύστημα Patriot, όμως το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής κατευθύνεται στην αναπλήρωση αποθεμάτων που εξαντλήθηκαν στον πόλεμο με το Ιράν.
Ουκρανοί ειδικοί υποστηρίζουν ότι οι νυχτερινές ρωσικές αεροπορικές επιθέσεις, σε συνδυασμό με τον αργό ρυθμό αναπλήρωσης των πυραύλων PAC-2 και PAC-3, έχουν πλήξει την εμπιστοσύνη προς το σύστημα Patriot.
«Μπορούμε να βασιζόμαστε στα Patriot; Δεν νομίζω ότι μπορούμε πλέον», δήλωσε ο Ντμίτρο Κουλέμπα, πρώην υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας. «Η συνολική βιομηχανική ικανότητα της Αμερικής, δεδομένων όσων είδαμε πρόσφατα στο Ιράν, δείχνει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα κρατήσουν τα καλύτερα συστήματα για τον εαυτό τους».
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει επίσης διαμαρτυρηθεί για τις μειωμένες παραδόσεις Patriot «εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή», δηλώνοντας: «Ό,τι μπορούσαμε να αντικαταστήσουμε το αντικαταστήσαμε με δική μας εγχώρια παραγωγή, αλλά ακόμη δεν μπορούμε να αντικαταστήσουμε τους PAC-3».
«Ήδη συνεργαζόμαστε με αρκετές χώρες... για την ανάπτυξη ευρωπαϊκών αντιβαλλιστικών δυνατοτήτων», δήλωσε ο Ζελένσκι, σε προφανή αναφορά στο πρόγραμμα Freyja.
Ο Στιλιέρμαν ανέφερε ότι ο δικός του πύραυλος αναχαίτισης κοστίζει 700.000 δολάρια, έναντι 3,8 εκατ. δολαρίων ανά πύραυλο Patriot PAC-3. Η Fire Point θα μπορούσε να κατασκευάζει τρεις πυραύλους ημερησίως από τον Αύγουστο, οι οποίοι θα μπορούν να αποθηκεύονται έως ότου τοποθετηθεί ο αισθητήρας καθοδήγησης, πρόσθεσε.
Ο ταχύς ρυθμός παραγωγής στην Ουκρανία σε σύγκριση με τις δυτικές χώρες έχει καταστεί σε μεγάλο βαθμό εφικτός λόγω της πολεμικής οικονομίας, η οποία επιταχύνει τις διαδικασίες στρατιωτικής παραγωγής.
«Σήμερα έχουμε πιθανότατα τη λιγότερο γραφειοκρατική προσέγγιση στην παραγωγή οτιδήποτε σχετίζεται με την αεροδιαστημική βιομηχανία», δήλωσε ο Στιλιέρμαν.
Σύμφωνα με τον σύμβουλο αμυντικών θεμάτων Μαρκ Λάνγκε, το δυσκολότερο μέρος στην ανάπτυξη αντιβαλλιστικών πυραύλων είναι οι δοκιμές. «Μόνο η εκτεταμένη επιχειρησιακή χρήση και η συνεχής μηχανική βελτίωση μπορούν να βοηθήσουν να σπάσει αυτή η κατάρα», ανέφερε.
«Από την άλλη πλευρά, η Ουκρανία έχει το δώρο και την κατάρα των συνεχών ρωσικών επιθέσεων με βαλλιστικούς πυραύλους, κάτι που μπορεί να συμβάλει στη σημαντική συντόμευση του χρονοδιαγράμματος ανάπτυξης.»
Η Fire Point αντιμετωπίστηκε με σκεπτικισμό πέρυσι όταν ανακοίνωσε ότι θα κατασκευάσει φθηνούς πυραύλους cruise. Ωστόσο, πρόσφατα σημείωσε επιτυχίες με το drone μεγάλου βεληνεκούς FP-1, το οποίο έπληξε ρωσικά διυλιστήρια και ένα πολεμικό πλοίο κοντά στην Αγία Πετρούπολη.
Η έκδοση μεσαίου βεληνεκούς FP-2 χρησιμοποιείται επίσης εκτεταμένα από τις ουκρανικές δυνάμεις για πλήγματα κατά ρωσικών γραμμών ανεφοδιασμού στις ουκρανικές περιοχές που τελούν υπό ρωσικό έλεγχο.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι πύραυλοι αυτοί, οι οποίοι δεν διαθέτουν ιδιαίτερα προηγμένα χαρακτηριστικά χαμηλής παρατηρησιμότητας (stealth), καταφέρνουν να εκμεταλλεύονται την αραιή κάλυψη ραντάρ στη Ρωσία λόγω της τεράστιας έκτασης της χώρας.
«Η Fire Point έχει αποδείξει περισσότερες από μία φορές ότι μπορεί να βγάλει έναν λαγό από το καπέλο», δήλωσε ο Λάνγκε.
Ο Στιλιέρμαν ανέφερε ότι το επιχειρησιακό ύψος του FP-7.x ανέρχεται στα 25 χιλιόμετρα, αντίστοιχο με εκείνο του Patriot, και ότι σχεδιάστηκε, όπως και ο PAC-3, ώστε να είναι αρκετά γρήγορος για να αναχαιτίζει βαλλιστικούς πυραύλους.
Σε αντίθεση με το Patriot, το οποίο καθοδηγείται από προηγμένα επίγεια ραντάρ στόχευσης, το FP-7.x καθοδηγείται αρχικά μέσω ραντάρ αλλά χρησιμοποιεί υπέρυθρο αισθητήρα αναζήτησης στόχου στο «τελικό στάδιο» της αναχαίτισης, σύμφωνα με εκπρόσωπο της Fire Point. Η υπέρυθρη καθοδήγηση θεωρείται γενικά λιγότερο αποτελεσματική από την καθοδήγηση μέσω ραντάρ, λόγω της δυνατότητας παραπλάνησης και χρήσης αντιμέτρων.
Ο Τομ Κάρακο, ειδικός στην αντιπυραυλική άμυνα στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSIS) στην Ουάσιγκτον, δήλωσε ότι το FP-7.x θα μπορούσε να ενισχύσει το οπλοστάσιο αεράμυνας της Ουκρανίας, το οποίο περιλαμβάνει παλαιά σοβιετικά συστήματα, αμερικανικούς πυραύλους Hawk και σύγχρονους γερμανικούς αναχαιτιστές IRIS-T.
Ωστόσο, πρόσθεσε ότι το σύστημα Freyja δύσκολα θα αποτελέσει πλήρες υποκατάστατο πιο προηγμένων συστημάτων όπως το Patriot.
«Όταν αντιμετωπίζεις ολόκληρο το φάσμα των απειλών, χρειάζεσαι πολλά διαφορετικά εργαλεία», δήλωσε ο Κάρακο. «Το Patriot είναι μια εξαιρετικά προηγμένη δυνατότητα και ίσως ο όρος “συμπλήρωμα” να είναι καταλληλότερος από τον όρο “υποκατάστατο”».