Eurogroup: Στο τραπέζι ενέργεια και ένα… παλιό ερώτημα

Σύνοψη

Η συνεδρίαση του Eurogroup (το όργανο των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης) πραγματοποιείται σήμερα στο Λουξεμβούργο, την ίδια ώρα που συνεδριάζει στη Φρανκφούρτη η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, για μια προεξοφλημένη από τις αγορές αύξηση του βασικού επιτοκίου κατά 25 μονάδες βάσης.

Με γνώμονα την αύξηση αυτή, οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης κάθονται ξανά στο ίδιο τραπέζι για να λύσουν τον ίδιο γρίφο που τους «ταλανίζει» εδώ και μήνες: Πού θα βρεθούν τα κονδύλια. Είναι η τρίτη κατά σειρά συνεδρίαση που το θέμα αυτό παραμένει άλυτο.

Η Κομισιόν ήδη έδωσε τη δική της ετυμηγορία, ο δημοσιονομικός χώρος (το περιθώριο δαπανών εντός των κανόνων), όμως, είναι εξαιρετικά περιορισμένος, ειδικά για χώρες όπως η Ελλάδα.

Κανείς δεν πρέπει να υποτιμά το συγκεκριμένο θέμα, γιατί η σπαζοκεφαλιά για τα κονδύλια δεν αφορά τις εθνικές ελαφρύνσεις για την ενέργεια. Αφορά γενικότερα τις αποφάσεις που ήδη έχουν λάβει (στα χαρτιά) οι ηγέτες της ΕΕ για την ενεργειακή ασφάλεια, την τεχνολογική αυτονομία, την Άμυνα, την Ουκρανία, τη βιομηχανική πολιτική, τις κεφαλαιαγορές, και -προ πάντων- την ανταγωνιστικότητα. Όλα εμφανίζονται πλέον ως «στρατηγικές προτεραιότητες», όμως το πρόβλημα είναι ότι όσο μεγαλώνει η λίστα, τόσο πιο στενό γίνεται το δημοσιονομικό περιθώριο.

Ποια είναι η εικόνα

Στην επίσημη ατζέντα, οι υπουργοί θα εξετάσουν τις πρόσφατες μακροοικονομικές και δημοσιονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ έχοντας υπόψη και αυτά που θα δηλώσει η επικεφαλής της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, από τη Φρανκφούρτη μετά την απόφαση για τη νομισματική πολιτική.

Η παρουσία της Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα δεν είναι τυπική, γιατί το ΔΝΤ έρχεται να βάλει στο τραπέζι την ετήσια αξιολόγηση για τις πολιτικές της ευρωζώνης, και τη δική του οπτική γωνία για το πώς συνδέονται πλέον η ενεργειακή ασφάλεια, η οικονομική ανθεκτικότητα και η δημοσιονομική βιωσιμότητα.

Προπάντων, όπως αναφέρουν πληροφορίες του Euro2day.gr, θα δώσει και προτάσεις για το πώς θα βρεθούν τα νέα κονδύλια καθώς η ΕΕ προσπαθεί να κρατήσει σε ισορροπία χωρίς να ανοίξει καθαρά τη συζήτηση για νέο χρήμα και ιδιαίτερα για κοινό δανεισμό (έκδοση κοινού ευρωπαϊκού χρέους).

Στη διευρυμένη σύνθεση του Eurogroup, με τη συμμετοχή όλων των κρατών-μελών της ΕΕ, η συζήτηση θα περάσει στην οικονομική και ενεργειακή ασφάλεια, επίσης στη βάση παρουσίασης της επικεφαλής του ΔΝΤ. Εκεί αναμένεται να φανεί και η νέα γραμμή που διαμορφώνεται μετά τον πόλεμο στο Ιράν και την εκτίναξη του ενεργειακού ρίσκου.

Υπενθυμίζουμε πως επισήμως καμία χώρα δεν θέλει επιστροφή στο μοντέλο των μεγάλων επιδοτήσεων του 2022, ανεπισήμως, όμως, αρκετά κράτη μέλη επισημαίνουν ότι εάν οι τιμές παραμείνουν υψηλές, η πίεση σε νοικοκυριά, επιχειρήσεις και προϋπολογισμούς θα επιστρέψει πολύ γρήγορα.

Ανώτατος αξιωματούχος των Βρυξελλών ανέφερε στο Euro2day.gr ότι το πολιτικό παζάρι για τα κονδύλια και το ποιος θα βρεθεί ξανά αντιμέτωπος με κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης (οι δημοσιονομικοί κανόνες της ΕΕ), έχει ήδη ξεκινήσει.

Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι και η Ελλάδα, έχοντας τις «πλάτες» της προεδρίας του Eurogroup, ετοιμάζεται να κάνει νύξη. Ο Κ. Μητσοτάκης χρειάζεται χώρο για να ελιχθεί ενόψει της ΔΕΘ.

Η τεχνολογία

Το δεύτερο μεγάλο θέμα στη διευρυμένη σύνθεση είναι η ευρωπαϊκή τεχνολογική κυριαρχία. Η συζήτηση θα γίνει στη βάση παρουσίασης του David Eaves, καθηγητή στο University College London, και έρχεται σε μια στιγμή που η τεχνολογία θεωρείται το νούμερο ένα σε ενδιαφέρον των μεγαλοεπενδυτών. Για την ΕΕ θεωρείται θέμα οικονομικής ισχύος, ασφάλειας και απεξάρτησης από τρίτες χώρες όπως οι ΗΠΑ και η Κίνα, οι οποίες δίνουν τη δική τους «μάχη» για την πρωτιά.

Η ΕΕ μιλά όλο και περισσότερο για δικά της ψηφιακά δίκτυα, τεχνητή νοημοσύνη, μικροτσίπ, κυβερνοασφάλεια και βιομηχανική βάση. Θέλει να αποφύγει στην τεχνολογία αυτό που έπαθε στην ενέργεια με τη Ρωσία.

Μόνο που και εδώ η συζήτηση επιστρέφει στο ίδιο σημείο: χωρίς κεφαλαιαγορές σε βάθος, χωρίς ιδιωτικά κεφάλαια που να κινούνται πραγματικά σε ευρωπαϊκή κλίμακα και χωρίς πολιτική απόφαση για το πώς χρηματοδοτούνται οι μεγάλες προτεραιότητες, η τεχνολογική αυτονομία κινδυνεύει να μείνει στα χαρτιά και στη ρητορική.

Το βράδυ οι υπουργοί θα συζητήσουν σε δείπνο εργασίας τρόπους προώθησης μεταρρυθμίσεων. Σε αυτό θα παραστεί ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ. Η παρουσία του πρώην προέδρου της Κομισιόν έχει τον δικό της συμβολισμό. Ο Γιούνκερ γνωρίζει καλύτερα από πολλούς ότι η Ευρώπη συχνά κινητοποιείται μόνο όταν φτάσει πριν τον… γκρεμό. Το ερώτημα είναι αν αυτή τη φορά υπάρχει περιθώριο να περιμένει πάλι μέχρι το τελευταίο λεπτό.

Το Ecofin

Την επόμενη ημέρα, το Ecofin (το Συμβούλιο των υπουργών Οικονομικών όλης της ΕΕ) θα ανοίξει άλλο ένα δύσκολο μέτωπο. Τον μηχανισμό συνοριακής προσαρμογής άνθρακα. Οι υπουργοί θα συζητήσουν την τροποποίηση του κανονισμού για τον CBAM, με στόχο την υιοθέτηση γενικής προσέγγισης.

Το ζήτημα ακουμπά την καρδιά της ευρωπαϊκής βιομηχανικής πολιτικής, καθώς η ΕΕ θέλει να προστατεύσει τις επιχειρήσεις της από εισαγωγές που δεν φέρουν το ίδιο κόστος άνθρακα, χωρίς όμως να ανοίξει νέο γύρο εμπορικών τριβών σε μια περίοδο που η σχέση με την Κίνα και τις ΗΠΑ γίνεται πιο δύσκολη.

Στη συνέχεια, η συζήτηση θα περάσει στη δέσμη προτάσεων για την περαιτέρω ανάπτυξη των χρηματοπιστωτικών υποδομών και της εποπτείας των κεφαλαιαγορών που θεωρείται ένα από τα «παλιά» ευρωπαϊκά αγκάθια.

Η ΕΕ ζητά επενδύσεις, αλλά οι αποταμιεύσεις παραμένουν κατακερματισμένες. Μιλά για ανταγωνιστικότητα, αλλά οι κεφαλαιαγορές δεν έχουν το βάθος που χρειάζεται για να χρηματοδοτήσουν μεγάλες εταιρείες, τεχνολογία, άμυνα και πράσινη μετάβαση σε ευρωπαϊκή κλίμακα.

Θα ακολουθήσει η συζήτηση για τον οικονομικό και δημοσιονομικό αντίκτυπο της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, ενώ το Συμβούλιο αναμένεται να εγκρίνει αναθεωρημένα σχέδια του Ταμείου Ανάκαμψης για την Πορτογαλία, τη Σλοβακία, την Ισπανία, το Βέλγιο και την Πολωνία.

Στο τραπέζι θα μπει επίσης η Εαρινή Δέσμη αναλύσεων του «Ευρωπαϊκού Εξαμήνου» (ο ετήσιος κύκλος οικονομικού συντονισμού της ΕΕ), μετά από παρουσίαση της Κομισιόν, η ενεργοποίηση της εθνικής ρήτρας διαφυγής της Ισπανίας και ο τερματισμός της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος για τη Μάλτα.

Watch Now