Σύνοψη
Οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν για δεύτερη συνεχόμενη ημέρα πλήγματα εναντίον πολλαπλών στόχων στο Ιράν, με τον Ντόναλντ Τραμπ να κατηγορεί την Τεχεράνη για σκόπιμη καθυστέρηση στις διαπραγματεύσεις. Το ερώτημα πλέον είναι αν η εκεχειρία του Απριλίου μπορεί να διασωθεί -ή αν ακολουθεί νέα κλιμάκωση. |
Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις εξαπέλυσαν πλήγματα εναντίον «πολλαπλών» στόχων στο Ιράν για δεύτερη συνεχόμενη ημέρα, αφότου ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ κατηγόρησε την Τεχεράνη ότι καθυστερεί σκόπιμα τις διαπραγματεύσεις για μια ενδιάμεση ειρηνευτική συμφωνία.
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (Centcom - η αμερικανική στρατιωτική διοίκηση για τη Μέση Ανατολή) ανακοίνωσε μέσω της πλατφόρμας X ότι ξεκίνησε «πρόσθετα αμυντικά πλήγματα αυτοπροστασίας» στις 5:15 μ.μ. ώρα Νέας Υόρκης την Τετάρτη. Περίπου τέσσερις ώρες αργότερα, με νέα ανάρτηση, η Centcom ανακοίνωσε την ολοκλήρωση της επιχείρησης, αναφέροντας ότι στοχοποιήθηκαν συστήματα επιτήρησης, θέσεις αντιαεροπορικής άμυνας και δίκτυα επικοινωνιών.
«Μέσα του Σώματος Πεζοναυτών, της Πολεμικής Αεροπορίας και του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ εκτόξευσαν πυρομαχικά ακριβείας εναντίον ιρανικών στόχων που συνιστούσαν απειλή για τις αμερικανικές δυνάμεις και για τα διεθνή εμπορικά πλοία που διέρχονται από τα περιφερειακά ύδατα», ανέφερε η Centcom.
Ο Τραμπ δήλωσε σε συνέντευξή του στο Fox News ότι είχε συνομιλήσει με κορυφαίους Ιρανούς αξιωματούχους την Τετάρτη και ότι εκείνοι του ζήτησαν να σταματήσει τους βομβαρδισμούς. Είπε ότι οι επιθέσεις θα σταματήσουν σύντομα, αλλά πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ θα πλήξουν ξανά το Ιράν την επόμενη ημέρα, εάν η ηγεσία της χώρας δεν υπογράψει συμφωνία, σύμφωνα με το Fox News.
Τι αλλάζει τώρα
| Βασικές αλλαγές |
| ► Εξαπολύθηκε δεύτερο συνεχόμενο κύμα αμερικανικών πληγμάτων, με έναρξη στις 5:15 μ.μ. ώρα Νέας Υόρκης. |
| ► Στοχοποιήθηκαν συστήματα επιτήρησης, θέσεις αντιαεροπορικής άμυνας και δίκτυα επικοινωνιών του Ιράν. |
| ► Απείλησε ο Τραμπ με νέα πλήγματα την επόμενη ημέρα, εάν η Τεχεράνη δεν υπογράψει συμφωνία. |
| ► Ενισχύθηκαν το Brent κατά 1,4% κοντά στα 95 δολ./βαρέλι και ο χρυσός σχεδόν 1% στις 4.110 δολ./ουγκιά, αν και τις μεσημεριανές ώρες κινούνται καθοδικά. |
| ► Παραμένουν τα Στενά του Ορμούζ σε μεγάλο βαθμό κλειστά, με τις διελεύσεις πολύ κάτω από τον προπολεμικό μέσο όρο των 135 ημερησίως. |
Κατέρρευσε ουσιαστικά η εκεχειρία του Απριλίου
Οι επιθέσεις, που ακολούθησαν τα πλήγματα της Τρίτης ως αντίποινα για την κατάρριψη αμερικανικού ελικοπτέρου Apache, ανέδειξαν την αυξανόμενη απογοήτευση του Τραμπ από το γεγονός ότι οι δύο πλευρές δεν έχουν μέχρι στιγμής καταλήξει σε συμφωνία, εκτιμά το Bloomberg.
Παράλληλα, παρείχαν νέα στοιχεία ότι η εκεχειρία που συμφωνήθηκε τον Απρίλιο έχει ουσιαστικά καταρρεύσει, παρότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ δεν έχουν επιστρέψει στην εκτεταμένη εκστρατεία βομβαρδισμών που χαρακτήρισε τις πρώτες ημέρες της σύγκρουσης.
Το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο Tasnim, επικαλούμενο στρατιωτική πηγή, μετέδωσε πριν από την έναρξη των επιθέσεων ότι οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας ήταν «πλήρως προετοιμασμένες» για νέες επιθέσεις και διέθεταν τη δυνατότητα να πλήξουν επιπλέον αμερικανικούς στόχους.
Αντικρουόμενοι ισχυρισμοί για τα Στενά του Ορμούζ
Το κρατικό τηλεοπτικό δίκτυο Press TV υποστήριξε ότι τα Στενά του Ορμούζ (κρίσιμος θαλάσσιος διάδρομος για πετρέλαιο και εμπορεύματα) έχουν κλείσει πλήρως για κάθε είδους πλοίο, συμπεριλαμβανομένων των εμπορικών, επικαλούμενο το Κεντρικό Στρατηγείο Χατάμ αλ-Ανμπίγια. Σύμφωνα με το ίδιο μέσο, το Ναυτικό των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης ανακοίνωσε ότι έπληξε δύο πλοία που επιχειρούσαν να διέλθουν από τα Στενά.
Η Centcom απέρριψε τον ισχυρισμό του Ιράν περί κλεισίματος των Στενών με ανάρτησή της στο X, υποστηρίζοντας ότι «τα εμπορικά πλοία συνεχίζουν να διέρχονται προς και από τα Στενά του Ορμούζ απόψε». Ιρανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι αξιωματούχοι στην Τεχεράνη διέψευσαν την ύπαρξη απευθείας συνομιλιών με τον Αμερικανό πρόεδρο.
Αντίδραση σε πετρέλαιο και χρυσό
Μετά την ανακοίνωση της Centcom για την ολοκλήρωση του κύματος επιθέσεων, το πετρέλαιο Brent (διεθνής δείκτης αναφοράς για το αργό) ενισχύθηκε κατά 1,4%, διαπραγματευόμενο γύρω στα 95 δολάρια το βαρέλι. Ο χρυσός σημείωσε άνοδο σχεδόν 1%, φθάνοντας στα 4.110 δολάρια ανά ουγκιά. Τις μεσημεριανές ωστόσο ώρες και το πετρέλαιο και ο χρυσός κινούνται πλέον αρνητικά - το Brent χάνει 1,2%, στα 91,9 δολάρια, ενώ ο χρυσός υποχωρεί σε χαμηλό εξαμήνου.
Οι πρόσφατες εχθροπραξίες συνιστούν τις πιο έντονες συγκρούσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν των τελευταίων εβδομάδων. Μια περαιτέρω κλιμάκωση θα μπορούσε να εκτροχιάσει τις κατά διαστήματα έμμεσες διαπραγματεύσεις μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον.
Εδώ και μήνες, ο Τραμπ ταλαντεύεται μεταξύ απειλών για εντατικοποίηση των επιθέσεων και δηλώσεων ότι μια ειρηνευτική συμφωνία βρίσκεται προ των πυλών. Ωστόσο, κανένα από τα δύο σενάρια δεν έχει υλοποιηθεί, ενώ τα Στενά του Ορμούζ, ένας κρίσιμος θαλάσσιος διάδρομος για το πετρέλαιο και άλλα εμπορεύματα, παραμένουν σε μεγάλο βαθμό κλειστά παρά τις αμερικανικές προσπάθειες να περιορίσουν τον έλεγχο που ασκεί το Ιράν στη διέλευση.
«Σκοτεινές διελεύσεις» και σταδιακή ανάκαμψη των ροών
Τις τελευταίες εβδομάδες, ορισμένοι παραγωγοί έχουν βρει τρόπους να εξάγουν πετρέλαιο πραγματοποιώντας τις λεγόμενες «σκοτεινές διελεύσεις» (dark transits - διελεύσεις με απενεργοποιημένα συστήματα εντοπισμού). Παρότι τα συμβατικά δεδομένα παρακολούθησης πλοίων δείχνουν περιορισμένες μεταβολές στις αποστολές, ανώτερα στελέχη της ναυτιλιακής βιομηχανίας, Ασιάτες αγοραστές πετρελαίου και δορυφορικές εικόνες υποδηλώνουν ότι η κυκλοφορία μέσω των Στενών του Ορμούζ γίνεται σταδιακά πιο σταθερή και αυξάνεται σε όγκο.
Ωστόσο, οι διελεύσεις παραμένουν πολύ χαμηλότερες από τον προπολεμικό μέσο όρο των περίπου 135 διελεύσεων ημερησίως.
Νωρίτερα την Τετάρτη, ο Τραμπ ανήρτησε ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις είχαν υποστηρίξει τη διέλευση «περισσότερων από 200 εμπορικών πλοίων» μέσω της κρίσιμης θαλάσσιας οδού, επιτρέποντας τη μεταφορά «περισσότερων από 100 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου» στις αγορές. Συνέχισε υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ ελέγχουν τα Στενά, «όχι το Ιράν».
Τρία δεξαμενόπλοια μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) εξήλθαν από τον Περσικό Κόλπο μεταφέροντας φορτία από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Άλλες τρεις αποστολές LNG από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα φαίνεται επίσης να έχουν διέλθει από τα Στενά του Ορμούζ τις τελευταίες ημέρες, προσθέτοντας περαιτέρω ενδείξεις ότι οι ροές πετρελαίου και ενέργειας ανακάμπτουν σταδιακά, καθώς τα ΗΑΕ, το Κουβέιτ και το Κατάρ αρχίζουν να διαχειρίζονται εκ νέου τις διελεύσεις των πλοίων τους μέσω των Στενών.
Watch Now
| Τι να παρακολουθήσετε |
| ► Παρακολουθήστε εάν θα υπογραφεί ενδιάμεση συμφωνία ή εάν οι ΗΠΑ θα προχωρήσουν σε νέα πλήγματα την επόμενη ημέρα, όπως προειδοποίησε ο Τραμπ. |
| ► Προσέξτε τις διελεύσεις από τα Στενά του Ορμούζ έναντι του μέσου όρου των 135 ημερησίως, καθώς και την πορεία Brent (95 δολ.) και χρυσού (4.110 δολ.). |